Cuộc gặp được xác nhận, chương trình vẫn còn mở
Thượng đỉnh Mỹ–Trung–Nga là cuộc gặp ba bên dự kiến giữa Donald Trump, Tập Cận Bình và Vladimir Putin bên lề hội nghị APEC tại Thâm Quyến, nơi các lãnh đạo có thể trao đổi về những rủi ro an ninh chung nhưng chưa chắc đạt thỏa thuận cụ thể. Nhà Trắng xác nhận cuộc gặp dự kiến diễn ra trong khuôn khổ hội nghị từ ngày 18 đến 19/11, và phía Mỹ xác nhận ông Trump sẽ tham dự. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ hai điều: cuộc gặp đã được công bố, còn nhiều chủ đề được nhắc đến mới chỉ là dự báo về chương trình nghị sự. Theo Nhà Trắng, trọng tâm sẽ là kiểm soát và ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân. Đây là tín hiệu về ưu tiên đối thoại, không phải xác nhận đã thống nhất nội dung hay kết quả. Ý nghĩa trước mắt có thể nằm ở việc ba cường quốc mở một kênh trao đổi trực tiếp trong lúc các bất đồng lớn vẫn tồn tại.

Hạt nhân: nhu cầu cấp bách, thỏa thuận còn xa
Đàm phán hạt nhân được dự báo là trọng tâm vì New START, hiệp ước Mỹ–Nga đặt giới hạn cho kho vũ khí hạt nhân chiến lược, đã hết hiệu lực vào tháng 2/2026. Ký năm 2010, văn kiện này là một phần của cơ chế kiểm soát vũ khí giữa hai nước; khoảng trống sau khi hết hiệu lực khiến việc tìm khuôn khổ mới trở nên cấp thiết. Trump muốn một thỏa thuận hiện đại hóa có cả Trung Quốc, nhưng Bắc Kinh phản đối việc bị yêu cầu tham gia một tiến trình mà họ không góp phần xây dựng. Bởi vậy, việc nêu vấn đề không đồng nghĩa ba bên đã sẵn sàng đàm phán theo cùng một khuôn khổ. Một quan chức cấp cao Mỹ cho biết vấn đề hạt nhân có thể mở đầu cuộc trao đổi, nhưng Washington không kỳ vọng đạt thỏa thuận tại cuộc gặp. Đây là giới hạn đáng chú ý: đối thoại có thể khởi động, song lợi ích và vị thế của mỗi bên vẫn chưa khớp.
Một chủ đề khác có ý nghĩa thực chất là vai trò của con người trong quyết định sử dụng vũ khí hạt nhân. Sau cuộc gặp tại Peru năm 2024, Mỹ và Trung Quốc cùng khẳng định quyết định này phải do con người nắm giữ. Nga cũng tham gia thảo luận về rủi ro AI trong chỉ huy và kiểm soát hạt nhân, nhưng chưa công khai ủng hộ nguyên tắc đó. Vì thế, một tuyên bố chung về ngăn ngừa chiến tranh hạt nhân có thể là mục tiêu dễ hình dung hơn một hiệp ước mới, dù ngay cả tuyên bố cũng chưa được xác nhận.

Iran có thể được bàn, nhưng lợi ích các bên khác nhau
Xung đột Iran cũng có thể nằm trong chương trình nghị sự: các quan chức dự kiến ba lãnh đạo trao đổi về cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran, bắt đầu ngày 28/2. Những đợt tấn công quy mô lớn đã tạm dừng, nhưng tình hình vẫn bế tắc; các rủi ro với tàu thuyền và hoạt động tại eo biển Hormuz tiếp tục gây bất ổn cho vận chuyển năng lượng. Trước chiến sự, khoảng một phần ba lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc đi qua tuyến hàng hải này. Nguy cơ tàu bị tấn công hoặc gặp thủy lôi cũng khiến giá dầu và khí đốt quốc tế biến động, cho thấy bất ổn an ninh có thể lan tới chi phí năng lượng và đời sống thường nhật. Dẫu vậy, tác động không tạo ra một lập trường chung: Trung Quốc quan tâm đến an ninh nguồn cung, trong khi Nga được cho là hưởng lợi từ giá năng lượng cao hơn. Những lợi ích trái chiều hạn chế khả năng ba bên cùng thúc đẩy một phương án chấm dứt xung đột.

Kết quả cần chờ, đừng nhầm dự báo với cam kết
Ukraine nhiều khả năng không được đưa vào cuộc gặp ba bên, do Bắc Kinh muốn Washington trao đổi riêng với Moskva về chiến sự này. Theo các quan chức Mỹ, hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner dự kiến thăm Ukraine và Nga trong tuần để tiếp xúc về tiến trình hòa bình. Sự phân tách ấy cho thấy cuộc gặp APEC có thể được giới hạn vào những chủ đề mà ba nước dễ đối thoại hơn, thay vì trở thành diễn đàn giải quyết mọi khủng hoảng. Quan hệ kinh tế Mỹ–Trung, gồm bất đồng về thuế quan, bán dẫn và kiểm soát xuất khẩu nguyên liệu chiến lược, cũng có khả năng được đề cập. Nhưng hiện chưa có kết quả cụ thể nào được xác nhận ngoài kế hoạch gặp và ưu tiên hạt nhân được Nhà Trắng nêu. Vì vậy, thước đo hợp lý không phải là kỳ vọng một thỏa thuận lớn, mà là liệu cuộc gặp có tạo được kênh trao đổi tiếp nối hay không. Tuyên bố về chủ đề Iran, hiệp ước mới hay nguyên tắc AI vẫn cần được xem là dự báo cho tới khi các bên công bố chính thức.







