Làn sóng hiện diện mới của ngân hàng nội
Ngân hàng con tại Trung tâm Tài chính quốc tế là pháp nhân ngân hàng thương mại trách nhiệm hữu hạn một thành viên, do ngân hàng trong nước sở hữu toàn bộ vốn và hoạt động độc lập tại trung tâm. Đây không chỉ là một cách mở rộng mạng lưới: nó đặt các ngân hàng Việt Nam trước cơ hội bước vào những giao dịch xuyên biên giới có giá trị gia tăng cao hơn.
Sau mùa đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, bảy ngân hàng đã được cổ đông thông qua chủ trương lập ngân hàng con 100% vốn gồm Vietcombank, HDBank, SHB, MB, TPBank, LPBank và Nam A Bank. Cuối tháng 9, MSB lấy ý kiến cổ đông bằng văn bản; Techcombank cũng đang xin ý kiến về kế hoạch tương tự. Tính đến đầu tháng 11, tổng cộng ít nhất chín ngân hàng đã thông qua hoặc đang tiến hành thủ tục lấy ý kiến cổ đông.
Sức hút nằm ở khả năng tiếp cận dòng vốn quốc tế, khách hàng đa quốc gia và nhu cầu thanh toán, thu xếp vốn xuyên biên giới. Khi dư địa tăng thu nhập bằng cách mở rộng bảng cân đối dần thu hẹp, tìm kiếm nguồn thu từ dịch vụ mới là lựa chọn có lý do. Tuy nhiên, kế hoạch và nghị quyết cổ đông mới chỉ là bước đầu, chưa đồng nghĩa các ngân hàng đã được cấp phép hay có thể lập tức kinh doanh.
Ngưỡng vốn 3.000 tỷ đồng là cửa vào, không phải bảo đảm thành công
Theo Nghị định 329/2025/NĐ-CP, ngân hàng trong nước muốn lập ngân hàng con 100% vốn tại Trung tâm Tài chính quốc tế phải đáp ứng vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng. Đây là yêu cầu đáng kể, nhưng xem con số này như điều kiện đủ sẽ là sai lầm: vốn ngân hàng chỉ mở cánh cửa pháp lý, còn hiệu quả phụ thuộc vào năng lực triển khai và khả năng tìm được giao dịch thực.
MB đã nêu phương án cụ thể trong nghị quyết ngày 29/10: dự kiến lập Ngân hàng TNHH Một thành viên MB Toàn cầu với vốn điều lệ 3.000 tỷ đồng hoặc ngoại tệ tương đương. Vietcombank và TPBank cũng đưa ra mức vốn 3.000 tỷ đồng trong kế hoạch của mình. Một số ngân hàng khác đã thông qua chủ trương nhưng chưa công bố đầy đủ quy mô vốn, vì vậy chưa thể đánh giá mức độ cam kết tài chính của từng bên.
Thách thức lớn hơn là sử dụng nguồn vốn ấy có kỷ luật. Muốn cạnh tranh với các định chế quốc tế, ngân hàng cần nâng năng lực thẩm định, quản trị rủi ro, áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế và đào tạo nhân sự chuyên môn sâu. Nếu thiếu những nền tảng đó, pháp nhân mới có thể trở thành khoản đầu tư tốn kém thay vì động lực tăng trưởng.
Cấp phép phải đi cùng thị trường hoạt động thực chất
Tiến độ cấp phép hiện là nút thắt cần tháo gỡ. Tại buổi làm việc với các thành viên đầu tiên của VIFC-HCMC, doanh nghiệp phản ánh khó khăn về mở tài khoản, thanh toán và chuyển vốn quốc tế vì trung tâm chưa có ngân hàng thành viên. Khoảng trống này cho thấy việc công bố thành viên hay thu hút cam kết đầu tư chưa thể thay thế hạ tầng ngân hàng thiết yếu.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị Ngân hàng Nhà nước phối hợp với cơ quan điều hành trung tâm hoàn thiện hướng dẫn về hồ sơ, thủ tục và điều kiện cấp phép, đặt mục tiêu trong tháng 11/2026 có ngân hàng trở thành thành viên chính thức. Đồng thời, cơ quan điều hành được yêu cầu chọn các giao dịch có thể triển khai sớm, với mục tiêu ký kết và thực hiện những giao dịch đầu tiên ngay trong tháng đó.
Đây là phép thử về năng lực vận hành, không chỉ là cuộc chạy đua lập pháp nhân. Điều kiện cấp phép cần rõ ràng và phù hợp thực tiễn, nhưng không thể đánh đổi việc thẩm định chặt chẽ. Nếu thủ tục chậm, các doanh nghiệp tiếp tục thiếu dịch vụ tài chính; nếu cấp phép mà giao dịch không hình thành, lợi thế của trung tâm vẫn chỉ nằm trên giấy.
Cơ hội quốc tế đòi hỏi năng lực tương xứng
Lập ngân hàng con có thể giúp nhà băng nội tiếp cận nhà đầu tư nước ngoài, tập đoàn đa quốc gia và các quỹ, đồng thời tham gia thu xếp vốn, quản lý dòng tiền, thanh toán quốc tế và tài trợ hợp vốn. Mô hình này cũng mở ra khả năng phát triển các nghiệp vụ như tư vấn mua bán, sáp nhập và tái cấu trúc doanh nghiệp nếu khung cấp phép cho phép.
Nhưng lợi thế am hiểu thị trường trong nước không tự động chuyển thành năng lực cạnh tranh quốc tế. Các ngân hàng phải chứng minh khả năng quản lý rủi ro xuyên biên giới, đáp ứng chuẩn mực và xây dựng đội ngũ đủ chuyên môn. Cùng lúc, Trung tâm Tài chính quốc tế cần biến lời hứa về kết nối thành dịch vụ thanh toán, tài khoản và chuyển vốn hoạt động được trên thực tế.
Vì vậy, ít nhất chín kế hoạch lập ngân hàng con là tín hiệu đáng chú ý, nhưng chưa phải bằng chứng rằng cuộc chơi đã thành công. Mức vốn tối thiểu 3.000 tỷ đồng đặt ra ngưỡng tham gia; tiến độ cấp phép và chất lượng giao dịch mới quyết định ai có thể trụ lại. Thước đo đúng không phải số ngân hàng đăng ký hiện diện, mà là khả năng biến vốn, năng lực và cơ hội quốc tế thành hoạt động bền vững.
