Diễn đàn mở màn bằng bài toán con người
Hội nghị AI – Bán dẫn Việt Nam – Hàn Quốc là diễn đàn kết nối cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học hai nước nhằm thúc đẩy hợp tác công nghệ, phát triển nhân lực và chuỗi cung ứng. Sáng 12/11, hội nghị lần thứ nhất, VKAISS 2026, khai mạc tại Hà Nội bằng phiên chuyên sâu về nhân lực. Việc chọn nhân lực làm điểm mở đầu là quyết định đúng: tham vọng công nghệ sẽ khó thành hiện thực nếu thiếu kỹ sư có thể tham gia nghiên cứu, thiết kế và sản xuất. Hơn 400 đại biểu, đại diện hơn 50 doanh nghiệp bán dẫn, cùng các viện nghiên cứu, trường đại học và địa phương hai nước tham dự. Quy mô ấy tạo cơ hội gặp gỡ đáng kể, nhưng giá trị của hội nghị sẽ được đo bằng các chương trình hợp tác cụ thể sau những cuộc trao đổi.

Đào tạo kỹ sư cần gắn với nhu cầu thực tế
Diễn đàn nhân lực tập trung vào cung – cầu kỹ sư, cách triển khai chương trình phát triển nhân lực bán dẫn và những mô hình kết nối quốc tế. Đây là trọng tâm sát với nhu cầu của cả hai phía: Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030, trong khi Hàn Quốc có hệ sinh thái ngành hoàn chỉnh và năng lực nghiên cứu mạnh. Việt Nam có nguồn nhân lực STEM trẻ cùng nền tảng điện tử, công nghệ thông tin quy mô lớn; kết hợp hai lợi thế có thể mở ra con đường đào tạo gắn với thực hành và nhu cầu tuyển dụng. Đại diện phía Hàn Quốc cho biết chương trình được đề xuất gồm 500 giờ học: 200 giờ tiếng Hàn và văn hóa, cùng 300 giờ thực hành chuyên ngành theo dự án thực tế. Cách làm này có ý nghĩa nếu doanh nghiệp cùng tham gia xác định kỹ năng cần thiết.

Từ gặp gỡ đến dự án và kết nối hệ sinh thái
Thông điệp đáng chú ý của hội nghị là hợp tác AI Việt Hàn cần vượt khỏi phạm vi thu hút đầu tư, tiến tới nghiên cứu chung, phát triển sản phẩm và đào tạo nhân lực dài hạn. Các phiên thảo luận hướng tới tăng kết nối giữa doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và trường đại học; nội dung bao gồm chuỗi cung ứng AI – bán dẫn, cùng gần 100 phiên kết nối kinh doanh trực tiếp. Doanh nghiệp, hiệp hội và cơ sở đào tạo hai nước cũng ký 8 thỏa thuận, tập trung vào kết nối chuỗi cung ứng, phát triển công nghệ và đào tạo nhân lực. Đây là bước tiến đáng kể, nhưng số thỏa thuận tự thân chưa bảo đảm kết quả. Các bên cần biến cam kết thành dự án có mục tiêu, lộ trình và trách nhiệm rõ ràng để quan hệ bán dẫn Việt Hàn tạo thêm cơ hội nghiên cứu, thực tập và hợp tác kinh doanh.

Điểm nghẽn cần được xử lý song song
Đào tạo không thể tách rời điều kiện thực hành. Chi phí sản xuất thử được nêu là điểm nghẽn lớn đối với đào tạo, nghiên cứu và năng lực làm chủ công nghệ bán dẫn tại Việt Nam. Vì vậy, khả năng dùng chung hạ tầng thiết kế, sản xuất thử và đo kiểm cần trở thành một phần thiết thực của hợp tác, thay vì chỉ là định hướng. Việc đưa nhân lực quy mô lớn sang Hàn Quốc cũng cần thỏa thuận chính thức giữa hai chính phủ. Những trở ngại này cho thấy hội nghị AI bán dẫn chỉ thực sự có ý nghĩa khi các bên cùng tháo gỡ rào cản, chứ không dừng ở kết nối và ký kết. Cơ quan quản lý, trường, viện và doanh nghiệp cần theo sát các thỏa thuận bằng chương trình cụ thể. Kết luận: hội nghị đã đặt đúng ưu tiên; thước đo tiếp theo là kỹ sư được đào tạo, dự án được triển khai và liên kết được duy trì.







