Cảm ứng là lựa chọn bổ sung, không phải cuộc thay thế
MacBook màn hình cảm ứng là máy tính xách tay cho phép người dùng chạm trực tiếp vào giao diện, đồng thời vẫn giữ bàn phím và trackpad làm phương thức điều khiển chính. Đó là cách Apple định vị MacBook Pro mới, chứ không phải biến máy Mac thành một chiếc iPad có bàn phím.
Trong cuộc phỏng vấn với Wired, John Ternus, lãnh đạo Apple, nói về tư duy đằng sau tính năng mới: Mac vẫn được xây dựng quanh thao tác gián tiếp bằng bàn phím và trackpad, nhưng có những lúc chạm màn hình tiện lợi hơn. Đây là điểm mấu chốt khiến hướng đi mới đáng chú ý: Apple không rút lại quan điểm rằng các thiết bị Mac và iPad phục vụ mục đích khác nhau, mà thừa nhận người dùng có thể hưởng lợi từ cả hai kiểu tương tác.
Apple giới thiệu MacBook Pro cảm ứng tại một sự kiện ở Los Angeles ngày 28/10, lần đầu đưa thao tác chạm trực tiếp lên màn hình máy Mac. Theo tôi, cách hãng đóng khung thay đổi này là hợp lý: cảm ứng chỉ có giá trị nếu người dùng có thể chọn nó khi thuận tay, chứ không bị buộc phải rời bỏ phương thức nhập liệu quen thuộc.

Vì sao Apple đổi lập trường sau nhiều năm phản đối?
Apple từng cho rằng việc liên tục đưa tay lên màn hình máy tính gây bất tiện. Năm 2015, Phil Schiller lập luận rằng tư thế đó không phù hợp với laptop có bàn phím cố định; hãng cũng nhấn mạnh giao diện macOS đòi hỏi độ chính xác mà chuột và trackpad đáp ứng tốt hơn. Lập luận ấy không vô lý: một màn hình cảm ứng kém ổn định hoặc khiến máy nặng hơn có thể làm giảm trải nghiệm thay vì cải thiện nó.
Theo Johny Srouji, tiến bộ về màn hình, chip Apple Silicon và phần mềm đã giúp Apple đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật trước đây chưa đạt được. Ternus cũng nói hãng không muốn thêm cảm ứng nếu điều đó khiến máy dày hoặc nặng hơn; công nghệ OLED là một phần giúp duy trì thiết kế mỏng nhẹ. Nói cách khác, Apple đổi ý không phải vì cảm ứng đột nhiên trở thành lựa chọn tốt cho mọi thao tác, mà vì hãng cho rằng giờ đây có thể thêm nó mà không bắt người dùng trả giá bằng những điểm mạnh cốt lõi của Mac.
Nhu cầu cũng thay đổi. Greg Joswiak cho biết người dùng chuyên nghiệp đã chờ tính năng này từ lâu, trong khi thế hệ nhà sáng tạo trẻ quen với tương tác trực tiếp trên màn hình.

macOS phải khiến thao tác chạm thực sự hữu ích
Một tấm nền cảm ứng tự nó chưa đủ để tạo nên MacBook Pro cảm ứng thuyết phục. Apple còn điều chỉnh macOS để những thành phần nhỏ như thanh menu và nút đóng hoặc thu nhỏ cửa sổ có thể mở rộng khi người dùng chạm vào, giúp thao tác bằng ngón tay dễ hơn mà không phải thay đổi bố cục quen thuộc. Đây là lựa chọn thiết kế khôn ngoan: người dùng có thể chạm khi cần, còn bàn phím và trackpad tiếp tục phục vụ những công việc đòi hỏi độ chính xác.
Apple cũng cho biết đã thiết kế lại hệ thống tản nhiệt để hạn chế màn hình nóng lên khi chạm và gia cố bản lề nhằm giảm rung lắc. Các chi tiết ấy cho thấy hãng không xem cảm ứng như món đồ trang trí; chúng giải quyết những vấn đề có thể khiến tính năng này gây khó chịu trong sử dụng hằng ngày. Với người dùng thông thường, lợi ích nằm ở sự linh hoạt: chạm nhanh vào một nút hoặc mục giao diện có thể thuận tiện hơn khi tay đã ở gần màn hình, nhưng không cần thay đổi toàn bộ cách làm việc.
Giá bán công bố tại Việt Nam là 75,85 triệu đồng cho bản 14 inch và 87,5 triệu đồng cho bản 16 inch. Vì vậy, cảm ứng là một phần của dòng máy cao cấp, không phải lý do đủ sức tự thân để nâng cấp đối với mọi người. Giá trị của nó sẽ phụ thuộc vào việc người dùng có thường xuyên cần thao tác trực tiếp hay không.

Thay đổi có giới hạn, nhưng mang ý nghĩa lớn
Apple đã bắt đầu nhận đặt trước ở một số thị trường như Mỹ từ ngày 28/10 và dự kiến ra mắt chính thức vào ngày 6/11; hãng chưa công bố thời điểm mở bán tại Việt Nam. Khi được hỏi liệu công nghệ này có xuất hiện trên MacBook Air hoặc iMac hay không, Ternus không tiết lộ kế hoạch. Do đó, chưa có cơ sở để xem đây là bước khởi đầu cho việc mọi máy Mac đều chuyển sang cảm ứng.
Điều đáng kể hơn là Apple đã chuyển từ lập trường bác bỏ sang chấp nhận một trải nghiệm lai, nhưng vẫn giữ nguyên nguyên tắc điều khiển của Mac. Màn hình cảm ứng Apple chỉ thành công nếu nó bổ trợ chứ không làm lu mờ bàn phím và trackpad. Đây là thỏa hiệp thực dụng: cho người dùng thêm một cách tương tác khi cần, trong khi bảo vệ cách làm việc mà Mac đã được tối ưu hóa suốt nhiều năm.






