Một cú cầu có thể đe dọa thị lực
Chấn thương mắt do cầu lông là tổn thương nhãn cầu xảy ra khi cầu hoặc vợt va đập vào mắt, có thể làm hỏng các cấu trúc bảo vệ và ảnh hưởng thị lực. Vì vậy, xem cầu lông là môn thể thao ít rủi ro chỉ vì quả cầu nhẹ là một nhận định nguy hiểm. Một trường hợp được ghi nhận ở người chơi 68 tuổi cho thấy cú đập cầu bay thẳng vào mắt trái có thể khiến nhãn cầu rách vỡ, mống mắt tổn thương nặng và thị lực giảm còn 0,01 trên thang thập phân. Người bệnh được phẫu thuật cấp cứu; sau một tháng, thị lực không kính phục hồi lên 0,8. Đây là kết quả đáng mừng, nhưng không phải bảo đảm cho mọi ca cầu lông trúng mắt. Tổn thương có thể đe dọa thị lực lâu dài, nên bất kỳ cú va chạm trực tiếp nào vào mắt cũng cần được đánh giá y tế khẩn trương.
Vì sao quả cầu nhỏ vẫn gây tổn thương nặng?
Quả cầu lông nặng khoảng 5 g, nhưng đầu cầu rộng 25–28 mm, gần bằng đường kính nhãn cầu người trưởng thành khoảng 24 mm. Khi bị đập mạnh ở cự ly gần, đầu cầu có thể truyền lực trực tiếp vào mắt; mô mắt bị nén và biến dạng đột ngột, gây rách giác mạc, đứt chân mống mắt, lệch thủy tinh thể hoặc tổn thương võng mạc. Nghiên cứu mô phỏng bằng máy tính công bố năm 2024 ghi nhận áp lực trong mô hình nhãn cầu tăng vọt trong chưa đầy một phần nghìn giây sau va chạm. Đây là kết quả mô phỏng, không phải phép đo trên mắt người. Điều đó giúp hình dung vì sao một vật thể trông mềm nhẹ vẫn có thể gây chấn thương cầu lông nghiêm trọng. Trong y học, chấn thương nhãn cầu kín là tình trạng thành ngoài mắt không rách xuyên toàn bộ chiều dày; chấn thương nhãn cầu hở là khi giác mạc hoặc củng mạc bị rách xuyên hết chiều dày, thường nghiêm trọng hơn.
Đánh đôi tạo thêm điểm mù và nguy cơ va chạm
Khi đánh đôi, người chơi không chỉ theo dõi đường cầu từ đối thủ mà còn phải phối hợp với đồng đội đang di chuyển ngay trong phần sân của mình. Một cú đập nhanh, pha đổi vị trí thiếu nhịp hoặc việc cả hai cùng lao vào cầu có thể khiến người chơi ở cự ly rất gần đường bay. Đây là lý do an toàn đánh cầu cần được xem như một phần của chiến thuật, không phải chuyện phụ. Nghiên cứu hồ sơ 486 bệnh nhân tại bốn trung tâm nhãn khoa ghi nhận 403 ca (83%) bị chính quả cầu đánh trúng, 70 ca (14%) liên quan đến vợt và 13 ca (3%) liên quan đến kính đeo mắt; 97,33% là chấn thương nhãn cầu kín, và không bệnh nhân nào đeo kính bảo vệ mắt chuyên dụng khi chơi. Những con số này mô tả nhóm bệnh nhân đã bị thương, không cho biết xác suất chấn thương của mọi người chơi. Dù vậy, chúng là lời nhắc rõ ràng rằng mắt thường không được bảo vệ trên sân.
Bảo vệ mắt và xử trí sau va chạm
Không nên đợi đến khi thị lực giảm mới quan tâm đến bảo hộ. Kính bảo vệ mắt chuyên dụng là lựa chọn đáng cân nhắc, nhất là khi chơi thường xuyên hoặc ở sân đông người; kính đeo thông thường không đồng nghĩa với kính bảo hộ. Khi đánh đôi, hãy thống nhất cách gọi cầu, tránh vung vợt khi đồng đội ở sát bên và giữ khoảng cách đủ để phản ứng với những cú cầu bất ngờ. Nếu cầu trúng mắt, hãy dừng chơi và tìm chăm sóc nhãn khoa khẩn cấp, kể cả khi ban đầu chưa thấy đau nhiều hoặc mắt vẫn nhìn được. Không ấn, dụi hay tự xử lý vết thương xuyên thấu. Một nghiên cứu theo dõi 102 bệnh nhân ít nhất 18 tháng ghi nhận 37,3% bị tăng nhãn áp thứ phát, 33,3% tổn thương góc tiền phòng, 31,4% lệch thủy tinh thể và 13,7% bong võng mạc; 75 người cần can thiệp phẫu thuật. Cầu lông vẫn có thể là môn thể thao vui và lành mạnh, nhưng chỉ khi người chơi không nhầm cảm giác an toàn với sự miễn nhiễm trước chấn thương.
