Đường băng thứ hai biến kết nối thành cơ hội
Đường băng thứ hai tại sân bay Phù Cát là hạng mục hàng không mới nhằm nâng năng lực khai thác, tiếp nhận máy bay hiện đại và mở rộng kết nối cho Gia Lai. Việc công trình đi vào hoạt động cùng chuyến bay quốc tế từ Macau là tín hiệu đáng chú ý: địa phương không chỉ đầu tư thêm hạ tầng mà còn bắt đầu đưa hạ tầng ấy vào kết nối thực tế.
Chiều 29/10, tỉnh Gia Lai khánh thành đường cất hạ cánh số 2 cùng các công trình đồng bộ tại khu bay, đồng thời đón chuyến bay quốc tế của Bamboo Airways từ Macau (Trung Quốc), chở 166 hành khách. Dự án khởi công ngày 19/8/2025 và hoàn thành theo kế hoạch sau hơn một năm triển khai. Quy mô sự kiện có ý nghĩa, nhưng giá trị lâu dài không nằm ở nghi thức khánh thành: nó nằm ở số chuyến bay được duy trì và lượng khách thực sự được đưa đến địa phương.
Chuyến bay Macau là phép thử đầu tiên cho du lịch
Chuyến bay Macau cho thấy sân bay Phù Cát có thể trở thành điểm tiếp cận mới với thị trường khách quốc tế. Với du lịch Gia Lai, đây là cơ hội giới thiệu một hành trình kết hợp biển Quy Nhơn, cao nguyên, văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, di sản Chăm và võ cổ truyền Bình Định. Sự đa dạng ấy có thể tạo nên trải nghiệm khác biệt, thay vì chỉ cạnh tranh bằng một điểm đến đơn lẻ.
Kết nối hàng không cũng giúp hình ảnh, văn hóa và con người địa phương tiếp cận thêm du khách, doanh nghiệp lữ hành, nhà đầu tư và đối tác thương mại. Đây là lợi ích thiết thực với người dân và doanh nghiệp nếu lượng khách tạo ra nhu cầu cho lưu trú, dịch vụ, hướng dẫn và sản phẩm địa phương. Sự kiện diễn ra trong Năm Du lịch Quốc gia 2026 với chủ đề “Gia Lai - Đại ngàn chạm biển xanh”, nên thời điểm có thể hỗ trợ quảng bá. Tuy vậy, một chuyến bay không tự tạo thành thị trường; lịch bay ổn định và sản phẩm đủ hấp dẫn mới quyết định khách có quay lại hay không.
Hạ tầng chỉ phát huy giá trị khi kết nối được duy trì
Đường băng mới mở thêm năng lực khai thác và tạo điều kiện để Gia Lai kết nối nhanh hơn với các trung tâm kinh tế, du lịch trong nước và quốc tế. Nhưng đường băng không thể thay thế mạng lưới đường bay, giao thông mặt đất hay dịch vụ du lịch. Tỉnh cần phối hợp với hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành và đối tác để duy trì chuyến quốc tế, đồng thời phát triển các đường bay phù hợp nhu cầu thị trường.
Kế hoạch tiếp theo còn đòi hỏi hoàn thiện kết nối liên vùng, trong đó có cao tốc Quy Nhơn - Pleiku và các tuyến nối sân bay với cảng biển, khu kinh tế, khu công nghiệp và trung tâm du lịch. Những mắt xích ấy mới giúp giảm trở ngại cho hành trình, vận chuyển hàng hóa và hoạt động kinh doanh. Tỉnh cũng đặt mục tiêu phấn đấu đưa Phù Cát trở thành cảng hàng không quốc tế khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. Đây là mục tiêu có điều kiện, không phải kết quả tự động từ việc khánh thành đường băng.
Cơ hội đã mở, hiệu quả còn phải chứng minh
Sân bay Phù Cát có thêm đường băng thứ hai và đã đón chuyến bay Macau với 166 hành khách; hai dấu mốc ấy mở ra cơ hội kết nối hàng không, giao thương và du lịch cho Gia Lai. Tuy nhiên, không nên đồng nhất một chuyến bay quốc tế với một tuyến bay bền vững hay lượng khách tăng trưởng lâu dài. Thước đo thực chất sẽ là đường bay được duy trì ra sao, du khách ở lại bao lâu, chi tiêu thế nào và doanh nghiệp địa phương có hưởng lợi hay không.
Vì vậy, hạ tầng mới nên được xem là điểm khởi đầu cho một chiến lược liên kết, không phải đích đến. Nếu Gia Lai kết hợp được lịch bay ổn định, giao thông liên vùng thuận tiện và sản phẩm nối biển với rừng, cao nguyên, đường băng sẽ góp phần biến tiềm năng thành hoạt động kinh tế. Nếu thiếu những điều kiện ấy, lợi thế mới có nguy cơ dừng ở một sự kiện đáng nhớ. Cơ hội đã mở; giờ đây, thành công phụ thuộc vào khả năng biến kết nối thành trải nghiệm và giá trị bền vững.
