Công trình mới thay đổi năng lực sân bay
Đường băng thứ 2 sân bay Phù Cát là hạng mục hạ tầng hàng không mới, được xây dựng song song với đường băng hiện hữu để tăng khả năng khai thác chuyến bay và phục vụ vận chuyển hành khách, hàng hóa cho Gia Lai. Ngày 29/10, công trình chính thức được đưa vào khai thác sau hơn một năm thi công, đánh dấu bước chuyển đáng kể với sân bay có lịch sử hơn sáu thập niên. Dự án khởi công tháng 8/2025, tổng vốn đầu tư 3.245 tỷ đồng; đường băng dài 3.048 m, rộng 45 m, cùng hệ thống đường lăn, thoát nước và thiết bị bảo đảm hoạt động bay. Phù Cát được xây dựng từ những năm 1960 và từng là căn cứ không quân quan trọng của Mỹ tại miền Trung. Vì vậy, đây không chỉ là mở rộng mặt bằng khai thác mà còn là bước hiện đại hóa hạ tầng đã cũ. Hiệu quả đầu tư sẽ được đo bằng những chuyến bay thực tế, không chỉ bằng quy mô công trình.
Chuyến bay Macau là phép thử đầu tiên
Năng lực mới đã gắn với một kết nối cụ thể: chuyến charter đầu tiên từ Ma Cao hạ cánh tại Phù Cát chiều 25/10, trước lễ khánh thành bốn ngày. Đường băng mới có thể tiếp nhận Airbus A320, A321 và các máy bay tương đương, qua đó tăng khả năng phục vụ vận chuyển hành khách lẫn hàng hóa. Theo kế hoạch, các chuyến bay Ma Cao–Phù Cát và chiều ngược lại được bố trí vào ngày 25/10, 29/10, 2/11 và 6/11/2026. Chuyến QH9585 dự kiến rời Ma Cao lúc 14 giờ 25 và đến Phù Cát lúc 15 giờ 25; chiều về, QH9586 dự kiến khởi hành lúc 16 giờ 45 và đến Ma Cao lúc 19 giờ 40 theo giờ địa phương. Đây là các chuyến không thường lệ, nên kết nối quốc tế bước đầu đã thành hình nhưng chưa đồng nghĩa với mạng bay ổn định. Giá trị đối với hành khách sẽ rõ hơn khi có lịch bay đều và sản phẩm du lịch phù hợp.
Du lịch cần biến hạ tầng thành dòng khách
Với Gia Lai, đường băng mới có ý nghĩa kinh tế khi giúp đưa khách đến gần hơn với điểm đến, dịch vụ và các hành trình kết nối cao nguyên với duyên hải. Tỉnh đang tìm cách kích cầu bằng chính sách hỗ trợ 200 triệu đồng cho mỗi chuyến charter quốc tế đến Phù Cát; khoản hỗ trợ dành cho doanh nghiệp lữ hành đáp ứng các điều kiện tổ chức tour và sử dụng dịch vụ tại địa phương. Chính sách xuất hiện trong bối cảnh khách quốc tế còn chiếm tỷ lệ nhỏ: năm 2025, Gia Lai đón khoảng 125.000 lượt khách quốc tế trong tổng số 12,4 triệu lượt khách. Đây là khoảng trống thị trường, nhưng trợ cấp chuyến bay chỉ là công cụ khởi động. Muốn tạo lợi ích lâu dài, địa phương cần giữ khách ở lại, kết nối chuyến bay với lưu trú, tham quan, ăn uống và mua sắm. Festival Cồng chiêng, Tuần lễ Hoa Dã quỳ và Núi lửa Chư Đăng Ya, dự kiến từ 30/10 đến 8/11, là dịp để chuyển sự chú ý thành chuyến đi thực tế.
Năng lực hàng không cần đi cùng nhu cầu thật
Đường băng thứ 2 đặt hàng không Gia Lai trên một nền tảng thuận lợi hơn: sân bay có thêm dư địa khai thác, còn địa phương có cơ hội mở rộng đường bay và tiếp cận thị trường khách mới. Hạ tầng cũng củng cố khả năng cạnh tranh của Gia Lai trong việc kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, phù hợp định hướng quảng bá “Gia Lai - Đại ngàn chạm biển xanh”. Tuy vậy, không nên xem việc khánh thành là kết quả cuối cùng. Các chuyến Ma Cao hiện được tổ chức theo hình thức charter và theo một số ngày cụ thể; muốn tạo tác động rộng hơn, cần có doanh nghiệp lữ hành xây dựng tour hấp dẫn, dịch vụ địa phương đáp ứng kỳ vọng và lịch bay đủ thuận tiện. Đây là bước tiến đáng kể về năng lực, nhưng hiệu quả kinh tế còn tùy thuộc vào việc biến đường băng thành kết nối thường xuyên và khách lưu trú, chi tiêu tại tỉnh. Phù Cát đã có thêm điều kiện để cạnh tranh; Gia Lai cần tiếp tục làm phần việc quyết định: tạo lý do để du khách đến và quay lại.
