Chuyến thăm không chỉ mang tính nghi lễ: ngoại giao nghị viện bước lên tuyến đầu
Chuyến thăm chính thức Hàn Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và cuộc hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Cho Jeong Sik là một bước ngoặt ngoại giao nghị viện, khi hai cơ quan lập pháp không chỉ củng cố tin cậy chính trị mà còn cùng nhau thiết kế các cam kết chiến lược mới, tạo khuôn khổ thể chế cho quan hệ song phương chiến lược Việt Nam – Hàn Quốc phát triển sâu hơn, thực chất hơn và bền vững hơn. Điều đáng chú ý là cuộc hội đàm diễn ra ngay sau lễ đón chính thức tại trụ sở Quốc hội Hàn Quốc vào sáng 7/9, cho thấy vị trí ưu tiên của kênh nghị viện trong tổng thể quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước. Nếu các chuyến thăm cấp Nhà nước vạch ra tầm nhìn, thì chuyến công tác lần này có sứ mệnh biến tầm nhìn đó thành những thiết kế chính sách cụ thể – và đó chính là điểm khiến nó khác hẳn một hoạt động mang tính nghi lễ đơn thuần.
Từ đối tác chiến lược toàn diện đến đồng hành thể chế
Kể từ khi hai nước nâng cấp lên quan hệ đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2022, Việt Nam – Hàn Quốc hợp tác không còn dừng ở mở rộng thương mại hay đầu tư, mà chuyển sang nhu cầu đồng hành về thể chế và chính sách. Theo đánh giá của Tiến sĩ Trần Hải Linh, chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tạo thêm động lực chính trị và thể chế để đưa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện bước vào giai đoạn phát triển sâu sắc, thực chất, bền vững hơn. Đáng chú ý, Chủ tịch Quốc hội Cho Jeong Sik nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của chuyến thăm trong việc triển khai các thỏa thuận cấp cao đã đạt được trong chuyến thăm Hàn Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tháng 8/2025 và chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Lee Jae Myung tháng 4/2026, coi đây là bước nối dài để làm sâu sắc thêm quan hệ giữa hai nước. Nói cách khác, Việt Nam Hàn Quốc hợp tác đang chuyển từ giai đoạn "thiết lập tầm nhìn" sang "kiến tạo cơ chế", với nghị viện giữ vai trò trung tâm.
Nghị viện kiến tạo khung pháp lý cho liên kết kinh tế mới
Trong hội đàm, hai Chủ tịch Quốc hội nhất trí duy trì thường xuyên các trao đổi chiến lược cấp cao, phát huy vai trò lập pháp trong triển khai tầm nhìn liên kết kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc trong bối cảnh tình hình mới. Đây không chỉ là lời hứa ngoại giao: khi hợp tác song phương đang dịch chuyển mạnh sang những lĩnh vực chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, hạ tầng thông minh, năng lượng sạch, công nghệ sinh học và các chuỗi cung ứng giá trị cao, khung pháp lý ổn định, dễ dự đoán trở thành điều kiện sống còn. "Hai bên nhất trí phát huy vai trò của cơ quan lập pháp trong phối hợp giám sát việc thực hiện các điều ước quốc tế, thỏa thuận hợp tác của Chính phủ; hoàn thiện chính sách, pháp luật, tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân hai nước" – đây là cam kết mang tính thiết kế thể chế, phản ánh nhận thức rằng quan hệ song phương chiến lược chỉ thực sự bền nếu được neo bằng luật pháp và cơ chế giám sát chặt chẽ.
Cam kết kinh tế: từ chỉ tiêu thương mại đến chuỗi giá trị chung
Trên nền tảng Hàn Quốc là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, thương mại song phương đạt khoảng 89 tỷ USD năm 2025, hai bên tiếp tục đặt ra các mục tiêu tham vọng hơn cho giai đoạn tới. Trong hội đàm, Việt Nam xác định Hàn Quốc là một trong những đối tác chiến lược quan trọng hàng đầu và đề nghị Quốc hội Hàn Quốc khuyến khích doanh nghiệp mở rộng đầu tư vào hạ tầng, bán dẫn, trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn, năng lượng, cảng biển, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của Hàn Quốc. Hai bên nhất trí phấn đấu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 100 tỷ USD trong năm 2026 và hướng tới 150 tỷ USD vào năm 2030 theo hướng cân bằng, bền vững, coi khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực mới của quan hệ song phương. Những mục tiêu này không chỉ là con số, mà là phép thử xem liệu ngoại giao nghị viện có đủ sức chuyển hóa ý chí chính trị thành dòng chảy hàng hóa, dịch vụ và tri thức hay không.
Người dân ở vị trí trung tâm của quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc
Một điểm tích cực là các cam kết chiến lược mới không bỏ quên đời sống người dân. Hai bên nhất trí mở rộng hợp tác đào tạo nguồn nhân lực, văn hóa, du lịch, giao lưu nhân dân, tăng cường hiểu biết và gắn kết giữa nhân dân hai nước; đồng thời tiếp tục cải thiện chính sách để bảo vệ quyền lợi chính đáng của cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc và cộng đồng người Hàn Quốc tại Việt Nam, trong đó có khoảng 100 nghìn gia đình đa văn hóa Việt – Hàn, giúp họ yên tâm sinh sống, học tập, làm việc lâu dài. Từ góc nhìn của các chuyên gia đang sống tại Hàn Quốc, kiều bào không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà cần trở thành chủ thể tích cực, đóng vai trò cầu nối kinh tế, tri thức, khoa học – công nghệ, văn hóa và đối ngoại nhân dân. Khi ngoại giao nghị viện đặt con người vào trung tâm của đối tác chiến lược toàn diện, các chỉ tiêu thương mại và đầu tư mới có cơ hội chuyển thành lợi ích cụ thể, rõ ràng cho từng gia đình Việt – Hàn.
