Từ láng giềng ở Đông Nam Á đến Đối tác Chiến lược toàn diện
Quan hệ Việt Nam Thái Lan là mối quan hệ ngoại giao, kinh tế, nghị viện và văn hóa giữa hai quốc gia Đông Nam Á, được thiết lập ngày 6/8/1976 và sau nửa thế kỷ đã phát triển thành Đối tác Chiến lược toàn diện, gắn kết bởi tin cậy chính trị, hợp tác đa lĩnh vực và giao lưu nhân dân sâu rộng. Điểm đáng nói nhất của 50 năm ngoại giao là việc hai nước kiên trì nâng chất mối quan hệ, thay vì chỉ bằng lòng với danh nghĩa láng giềng hữu nghị. Việc chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1976 mở ra một chương mới, nhưng phải đến những thập kỷ sau, hai bên mới chủ động đẩy quan hệ vượt khỏi khuôn khổ láng giềng để hướng tới đối tác toàn diện, bền vững. Việc nâng cấp lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 5/2025 cho thấy lựa chọn chiến lược rất rõ: coi nhau là đối tác cùng chia sẻ lợi ích lâu dài, không chỉ trong khu vực mà cả trên các diễn đàn quốc tế.
Hợp tác nghị viện: trụ cột chính trị của 50 năm ngoại giao
Nếu phải chọn một trụ cột thể hiện chiều sâu của quan hệ Việt Nam Thái Lan, đó chính là hợp tác nghị viện. Mối quan hệ giữa Quốc hội hai nước không còn dừng ở trao đổi xã giao mà đã thành kênh chính trị song song, bổ trợ cho quan hệ Chính phủ, tạo nền tảng tin cậy để triển khai Đối tác Chiến lược toàn diện. Theo đánh giá, "trong tổng thể quan hệ giữa hai nước, hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Quốc hội Thái Lan thời gian qua không ngừng được củng cố và phát triển, góp phần tăng cường quan hệ hữu nghị giữa hai nước, đồng thời thúc đẩy hòa bình, ổn định và hợp tác trong khu vực". Các chuyến thăm cấp cao, trao đổi kinh nghiệm lập pháp, chia sẻ thực tiễn hoạt động nghị viện đã biến kênh nghị viện thành diễn đàn để hai bên cùng nhau xử lý các thách thức chung như an ninh mạng, tội phạm xuyên quốc gia, ma túy, đồng thời cùng thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng bền vững trong ASEAN.
Triển lãm “Đan kết hữu nghị”: khi trang phục kể câu chuyện ngoại giao
Trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan (6/8/1976 - 6/8/2026), việc tổ chức triển lãm "Đan kết hữu nghị: Tôn vinh 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan" tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam không chỉ là sự kiện văn hóa, mà là một thông điệp chính trị mềm rất rõ ràng. Triển lãm do Đại sứ quán Thái Lan phối hợp với Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam tổ chức, mở cửa miễn phí phục vụ công chúng từ 8 giờ đến 17 giờ hằng ngày, diễn ra từ ngày 6 đến 12/8 tại số 36 Lý Thường Kiệt, Hà Nội. Việc lựa chọn trang phục truyền thống làm trung tâm cho câu chuyện 50 năm ngoại giao cho thấy hai nước ý thức mạnh mẽ về sức mạnh của giao lưu văn hóa trong việc giữ nền tảng nhân dân cho quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện. Mỗi bộ trang phục là một lớp ký ức về bản sắc, sự khéo léo, nhưng đồng thời là “sợi chỉ” tượng trưng cho những mối dây gắn kết giữa hai dân tộc.
Chủ tịch Quốc hội Thái Lan Sophon Zaram: ngoại giao nghị viện gắn với ngoại giao văn hóa
Sự hiện diện của Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Thái Lan Sophon Zaram tại lễ khai mạc triển lãm là chi tiết mang tính biểu tượng: ngoại giao nghị viện đang được gắn chặt với ngoại giao văn hóa. Ông dẫn đầu Đoàn đại biểu Quốc hội Thái Lan thăm chính thức Việt Nam và cùng các đại biểu cắt băng, tham quan triển lãm trang phục dân tộc tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam. Khi lãnh đạo cao nhất của cơ quan lập pháp trực tiếp tham dự một hoạt động văn hóa, thông điệp ở đây là rõ ràng: nghị viện không đứng ngoài đời sống nhân dân, mà phải trở thành cầu nối cho hợp tác nhân dân – nền tảng bền nhất của quan hệ song phương. Chủ tịch Quốc hội Thái Lan nhấn mạnh cột mốc 50 năm không chỉ để "tự hào nhìn lại chặng đường đã qua", mà còn để mở ra "một chương mới" cho nửa thế kỷ tiếp theo, với niềm tin hai nước sẽ tiếp tục sát cánh vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng của cộng đồng ASEAN.
Nửa thế kỷ và bước chuyển từ hữu nghị láng giềng sang tầm nhìn khu vực
Kỷ niệm 50 năm ngoại giao Việt Nam Thái Lan là lúc để nhìn rõ một bước chuyển quan trọng: từ hữu nghị láng giềng sang Đối tác Chiến lược toàn diện với tầm nhìn khu vực. Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 5/2025 đã mở ra giai đoạn phát triển mới, đưa hợp tác đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả trên các lĩnh vực từ chính trị, quốc phòng, an ninh đến kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học – công nghệ, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân. Song hành với đó, mục tiêu chung về kết nối khu vực, tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, tạo thuận lợi cho thương mại và đầu tư, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân hai nước cho thấy quan hệ song phương đã được đặt trong bức tranh rộng hơn của ASEAN và thế giới. Cột mốc 50 năm, như được nhấn mạnh, không phải điểm kết thúc mà là "điểm khởi đầu cho một tương lai hợp tác mới". Chính sự gắn kết giữa hợp tác nghị viện, ngoại giao văn hóa và tầm nhìn phát triển bền vững sẽ quyết định sức sống của mối quan hệ này trong nửa thế kỷ tiếp theo.
