Ẩm thực đường phố bình dân: điểm hút bất ngờ của du khách quốc tế
Ẩm thực đường phố Việt giá bình dân là hệ sinh thái những món ăn được bán ở các quán nhỏ, ngõ hẻm, vỉa hè, với nguyên liệu quen thuộc nhưng cách chế biến tinh tế, kết hợp đa dạng rau thơm, gia vị và câu chuyện địa phương, tạo nên trải nghiệm ẩm thực quốc tế độc đáo khiến du khách nước ngoài ẩm thực phải đi từ ngạc nhiên đến thích thú. Điều đáng nói là sức hút ấy không đến từ những nhà hàng sang trọng, mà từ chính bát cháo, đĩa cơm, phần mắt cá ngừ trong những không gian bình dân, nơi giá cả vừa túi tiền nhưng hương vị có chiều sâu văn hóa. Nhìn qua, đây chỉ là những món ăn phục vụ nhu cầu thường ngày của người địa phương. Nhưng khi đặt trong hành trình du lịch, chúng trở thành “cửa ngõ” để khách Hàn, Nhật, Italy bước vào đời sống Việt. Vợ chồng Joon và Haru chọn các quán ăn bình dân ở Cồn Hến để khám phá ẩm thực Huế; Hitoshi chủ động lùng một quán cháo cá “lowkey” trong ngõ Hàng Bông; Joe tìm đến món mắt cá ngừ chỉ vì muốn nếm một đặc sản mang dấu ấn địa phương. Điểm chung: tất cả đều bắt đầu bằng tò mò, đôi chút e dè, rồi kết thúc bằng sự phấn khích khó giấu.
Cơm hến Huế: phần ăn 15.000 đồng và cú “lật kèo” vị giác của khách Hàn
Trong số những món ăn đường phố Việt, cơm hến Huế là minh chứng rõ ràng cho việc giá rẻ không đồng nghĩa với giản đơn. Tại một quán bình dân ở Cồn Hến, phần cơm hến chỉ có giá 15.000 đồng một phần. Khi món được mang ra, nữ du khách Hàn Quốc Haru bất ngờ vì suất cơm khá nhỏ, tưởng sẽ không đủ ấn tượng. Nhưng quan sát kỹ, cô nhận ra bên trong là cả hệ thế giới nguyên liệu: hến, rau sống, đậu phộng, da heo chiên, bánh tráng và chén nước hến đi kèm. Cách ăn là trộn tất cả lại, rất giống bibimbap trong văn hóa Hàn nên tạo cảm giác thân thuộc ngay từ thao tác đầu tiên. Đến khi nếm thử, mọi hoài nghi biến mất. Haru lập tức hỏi quán có phần lớn hơn không và muốn ăn liền hai suất, xếp cơm hến lên vị trí số một trong những món cô đã thử ở Huế. Ở đây, phần ăn nhỏ nhưng tầng hương vị dày. Người dân tận dụng nguồn hến sẵn có trong sông để tạo nên món bình dân, còn truyền thông quốc tế đưa cơm hến vào danh sách 50 món từ nghêu, hến được đánh giá cao trên thế giới với vị trí thứ 31. Đó là cú “lật kèo” đầy thuyết phục: một đĩa cơm tưởng chừng giản dị biến thành đặc sản được khách ngoại săn tìm.
Cháo cá Hà Nội: từ hoài nghi của khách Nhật đến “mỹ nhân Hàng Bông”
Nếu Huế có cơm hến, Hà Nội lại khiến du khách nước ngoài ẩm thực ngạc nhiên bằng cháo cá Hà Nội giữa lòng phố cổ. Khách Nhật Hitoshi vốn quen với cháo kiểu Nhật – nhạt, chủ yếu vị muối, cùng lắm thêm chút mơ muối – nên anh không kỳ vọng nhiều vào sự kết hợp giữa cháo và cá. Chỉ vì bắt gặp tấm biển cháo cá trên phố Hàng Bông, anh bước vào quán Đoan Xồm nằm sâu trong ngõ hẹp, đúng kiểu hàng ăn bình dân với khoảng 7–8 bàn. Bát cháo cá trắm nóng hổi được mang ra khiến anh phải thốt lên: “Cháo với cá ư, liệu có ổn không đây?”, trước khi miếng đầu tiên hoàn toàn đảo chiều suy nghĩ. Phần cháo mềm mượt, thì là thơm, thớ cá trắng săn chắc, thêm chút quẩy giòn, tạo nên món ăn mà Hitoshi cho là mang đậm “chất Hà Nội”. Một thực khách khác nhận xét bát cháo có giá 45.000 đồng nhưng khá đầy đặn, phù hợp với một quán ăn phục vụ về đêm trong khu phố cổ. Nhiều người còn đặc biệt thích dạ dày cá xào dưa chua ăn kèm, coi đây là món lý tưởng để “đẩy đưa” bát cháo. Theo lời ví von của Hitoshi, thưởng thức cháo cá giống như vô tình chạm mắt một “mỹ nhân Hà Nội”, để rồi bị cuốn vào lúc nào không hay. Một bát cháo bình dân, bán trong ngõ, nhưng lại đủ sức viết tiếp hình ảnh lãng mạn về phố cổ trong mắt khách Nhật.
Mắt cá ngừ đại dương: đặc sản khiến khách Tây e dè rồi… ăn sạch
Ở phía Nam, món mắt cá ngừ đại dương là ví dụ điển hình cho sự dũng cảm của cả người nấu lẫn người ăn. Hình thức “đèn pha đại dương” – chiếc mắt cá to gần bằng nắm tay nằm trong thố nóng – đủ khiến nhiều người Việt còn e dè, chưa dám thử lần đầu. Khi thố mắt cá được đặt lên bàn, khách Italy Giuseppe Di Natale (Joe) không giấu được vẻ ngỡ ngàng. Anh gọi món vì muốn trải nghiệm một đặc sản Việt mang đậm dấu ấn địa phương, nhưng kích thước thực tế của mắt cá lớn hơn tưởng tượng khiến anh chần chừ. Tuy nhiên, chỉ vài phút sau miếng đầu tiên, Joe đã ăn hết phần mắt cá và gật gù khen ngon. Theo anh, phần thịt quanh mắt mềm, béo, có kết cấu liên tưởng tới collagen, nước dùng nóng thơm mùi gia vị và rau nên không bị ngấy. Món này gắn với đời sống ngư dân vùng biển Phú Yên, được chế biến cùng táo tàu, kỷ tử, thuốc Bắc trong thố giữ nóng. Đoạn video ghi lại trải nghiệm của Joe sau đó thu hút hơn 1,5 triệu lượt xem, biến một bữa ăn cá nhân thành trải nghiệm ẩm thực quốc tế, lan truyền hình ảnh món Việt vốn khiến không ít người e ngại. Khi khách Tây vượt qua rào cản thị giác, họ tìm thấy sự thú vị trong cấu trúc và hương vị – thứ mà ẩm thực đường phố Việt luôn âm thầm sở hữu.
Giá bình dân, hương vị sâu và câu chuyện văn hóa: vì sao khách ngoại “ghiền” món đường phố Việt?
Điểm chung của cơm hến Huế, cháo cá Hà Nội, mắt cá ngừ đại dương là sự kết hợp độc đáo giữa hương vị truyền thống và giá cả bình dân. Cơm hến xuất phát từ việc người dân tận dụng hến sông để tạo món ăn cho đời sống thường ngày, cháo cá được phục vụ trong không gian khiêm tốn nhưng giá được đánh giá là dễ chịu so với mặt bằng quán đêm phố cổ, mắt cá ngừ đại dương lại gắn chặt với cộng đồng ngư dân vùng biển Phú Yên và các hoạt động quảng bá cá ngừ tại khu vực Tuy Hòa. Một phần ăn không đắt, nhưng đằng sau là cả chuỗi lao động, sinh kế và ký ức địa phương. Du khách nước ngoài ẩm thực không chỉ đi ăn cho no. Vợ chồng Joon và Haru thừa nhận trong mỗi chuyến trở lại Việt Nam, họ dành nhiều thời gian cho ẩm thực địa phương vì coi đó là cách hiểu thêm văn hóa và con người nơi mình ghé qua. Hitoshi biến trải nghiệm phố Hàng Bông thành câu chuyện về “mỹ nhân Hà Nội”, Joe biến sự e dè với mắt cá thành một video lan truyền với hơn 1,5 triệu lượt xem. Ở chiều ngược lại, người Việt cũng nhìn món quen bằng con mắt mới khi thấy cách khách ngoại mô tả chúng. Sự giao thoa này khiến món ăn đường phố Việt không phải là “đồ ăn rẻ cho qua ngày”, mà là nền tảng để xây dựng trải nghiệm ẩm thực quốc tế giàu cảm xúc. Chính sự bình dân về giá nhưng tử tế trong hương vị và câu chuyện đã khiến khách Hàn, Nhật, Tây từ e dè ban đầu trở thành những fan cuồng khó lòng chia tay với ẩm thực đường phố Việt.
