Một Hà Nội đang chuyển mình và lý do triển lãm này đáng xem
Triển lãm ảnh Hà Nội “Hà Nội trong tôi” lần thứ 21 là sự kiện nhiếp ảnh thủ đô diễn ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trưng bày gần 80 tác phẩm ghi lại quá trình chuyển mình của Hà Nội với các công trình hiện đại, diện mạo đô thị mới, nhưng vẫn nhấn mạnh việc gìn giữ di sản văn hóa Hà Nội và những giá trị lịch sử truyền thống. Điều đáng nói là triển lãm này không trung tính; nó khẳng định một luận điểm rõ ràng: Hà Nội đang đi lên như một đô thị hiện đại, song bản sắc không bị hòa tan mà được nâng lên thành lợi thế. Qua cách chọn đề tài, không gian trưng bày và chính câu chuyện được kể với du khách quốc tế, người tổ chức muốn chứng minh rằng nhịp sống sôi động, tốc độ chuyển đổi số hay hạ tầng mới chỉ có ý nghĩa khi được đặt cạnh ký ức phố cổ, mái ngói rêu phong và những nếp sinh hoạt lâu đời. Chính vì vậy, triển lãm không chỉ là nơi thưởng lãm ảnh, mà là lời mời suy ngẫm: chúng ta muốn một thủ đô “hiện đại” theo nghĩa nào – bê tông và kính, hay là sự hiện đại biết tôn trọng quá khứ?
Cấu trúc ba phần: Ảnh không chỉ đẹp mà còn kể chuyện chính quyền và đô thị
Điểm nổi bật của “Hà Nội trong tôi” là cấu trúc ba phần được xây dựng như một câu chuyện phát triển của Thành phố: “Kiến tạo chính quyền gần dân”, “Chuyển động từ cơ sở” và “Hà Nội vươn tầm trong kỷ nguyên mới”. Gần 80 bức ảnh đều là sản phẩm của các nghệ sĩ nhiếp ảnh, phóng viên, cộng tác viên báo chí và thành viên Câu lạc bộ Nhiếp ảnh người cao tuổi Hà Nội, cho thấy góc nhìn vừa nghề nghiệp, vừa giàu trải nghiệm về thủ đô. Điều này khiến triển lãm khác hẳn các phòng ảnh du lịch thông thường: ảnh không chỉ ngợi ca cảnh đẹp mà đi thẳng vào những chuyển động ít được du khách quốc tế nhìn thấy – từ thay đổi trong hoạt động của chính quyền địa phương, tiến trình chuyển đổi số, đến các dự án hạ tầng mới và diện mạo đô thị hiện đại. Một câu nói có thể trích nguyên: "Gần 80 tác phẩm... ghi lại những chuyển động của Thủ đô trong hơn một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp". Nhờ vậy, ai đến đây đều phải đối diện với câu hỏi: Hà Nội hôm nay không chỉ là nơi để chụp ảnh, mà là một đô thị đang thử nghiệm mô hình quản trị mới, và người dân lẫn du khách đều là nhân vật trong câu chuyện đó.
Góc nhìn du khách quốc tế: Hà Nội giống Seoul nhưng vẫn là Hà Nội
Nếu muốn hiểu sức mạnh của triển lãm, hãy bắt đầu từ phản ứng của du khách quốc tế. Boung Ko, du khách Hàn Quốc lần thứ hai đến Hà Nội sau 5 năm, thừa nhận thành phố “rất khác biệt” với những tòa nhà cao tầng, nhiều con đường mới và hình ảnh đại lộ phía Tây trong bức “Đêm Hà Nội” khiến anh liên tưởng đến Seoul. Sự tương đồng đó không làm Hà Nội mất đi cá tính, mà trái lại cho thấy thủ đô đã bước vào bản đồ đô thị hiện đại châu Á. Điều khiến Boung Ko thích thú lại là những ngôi nhà nhỏ trên phố, gợi nhớ nhà hanok mái ngói thấp ở Seoul, và cách truyền thống – hiện đại giao thoa như khu Ikseon-dong. Anh nói rõ: triển lãm là một cách để tìm thấy “những nơi mà tôi chưa có cơ hội tới” thông qua ảnh. Khi một du khách quốc tế cảm nhận Hà Nội vừa giống vừa khác thủ đô của họ, đó là bằng chứng rằng nhiếp ảnh thủ đô đã giúp Hà Nội bước vào đối thoại với thế giới, chứ không chỉ đứng làm hậu cảnh cho tour tham quan Văn Miếu.
Sức hút của sự giao thoa: Di sản văn hóa Hà Nội dưới ánh đèn đô thị mới
Không chỉ người Hàn Quốc, nhiều du khách quốc tế khác cũng bị hấp dẫn bởi sự giao thoa giữa “cũ” và “mới”, giữa hiện đại và cổ kính của Hà Nội. Oana, du khách Romania, chia sẻ điều gây ấn tượng mạnh là sự hòa quyện giữa văn hóa châu Á và đời sống hiện đại, thể hiện qua kiến trúc, những ngôi nhà nhỏ và các nhà hàng truyền thống trong khu phố cổ. Theo cô, trong một chuyến đi, du khách chỉ có thể chạm đến một phần thành phố; những bức ảnh tại triển lãm giúp có hình dung đầy đủ hơn về cách người dân Hà Nội sống, về không gian, màu sắc và những nét đặc trưng của nơi này. Câu nói của Oana xứng đáng được trích dẫn nguyên văn: "Đây là một cơ hội rất tốt để du khách từ khắp nơi trên thế giới hiểu thêm về Hà Nội". Ở đây, nhiếp ảnh không chỉ phản ánh di sản văn hóa Hà Nội mà còn làm rõ cách di sản ấy tồn tại trong một đô thị đang chuyển đổi số, xây dựng hạ tầng mới và mở rộng không gian đô thị. Sự sôi động của thành phố vì thế không phải tiếng ồn làm mờ truyền thống, mà là nhịp sống đại diện cho khả năng thích ứng của một di sản sống.
Vì sao triển lãm nên nằm trong hành trình khám phá Hà Nội của bạn
“Hà Nội trong tôi” diễn ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám từ ngày 7 đến 12-10, sau đó tiếp tục được trưng bày tại Bảo tàng Hà Nội trên đường Phạm Hùng từ ngày 12 đến 21-10. Việc chọn không gian di sản để kể câu chuyện đô thị mới không hề ngẫu nhiên: ngay khi bước qua cổng Văn Miếu, du khách quốc tế đã được đặt vào trục thời gian kéo dài từ Quốc Tử Giám xưa đến trung tâm hành chính, đại lộ, khu đô thị hiện đại hôm nay. Nếu bạn chỉ nhìn Hà Nội qua vài điểm check-in, thành phố sẽ dễ bị giản lược thành “phố cổ + nhà cao tầng”. Triển lãm buộc bạn nhìn lâu hơn, thấy lớp chính quyền cơ sở, chuyển đổi số, thấy người cao tuổi cầm máy ảnh ghi lại thay đổi từng ngày. Với gần 80 bức ảnh chọn lọc, đây là nơi lý tưởng để bắt đầu hoặc kết thúc hành trình khám phá, đặc biệt cho du khách quốc tế muốn hiểu vì sao Hà Nội có thể vừa là một đô thị đang “vươn tầm trong kỷ nguyên mới” vừa là nơi di sản văn hóa vẫn hiện diện trong từng góc phố. Kết luận đơn giản: nếu muốn thấy một Hà Nội nhiều lớp, hãy dành thời gian cho triển lãm ảnh Hà Nội này – bạn sẽ rời Văn Miếu với một thành phố hoàn toàn khác trong đầu mình.
