APEC 2027 Phú Quốc: bài kiểm tra thực chất đối với hạ tầng và quản trị
Chuyến kiểm tra tiến độ các công trình trọng điểm phục vụ APEC 2027 Phú Quốc của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc là hoạt động giám sát chính trị cấp cao, nhằm đánh giá năng lực triển khai hạ tầng Phú Quốc, độ sẵn sàng của đặc khu kinh tế, cũng như khả năng phối hợp giữa Chính phủ, địa phương và doanh nghiệp trong việc chuẩn bị cho một sự kiện quốc tế có tác động lâu dài đến định hướng phát triển đảo ngọc. Điểm đáng chú ý của chuyến công tác lần này không phải là nghi thức, mà là thái độ "soi thẳng" vào tiến độ công trình và các điểm nghẽn còn tồn tại. Theo báo cáo, trong số 21 công trình, dự án trọng điểm phục vụ APEC 2027, nhiều công trình đã triển khai đúng kế hoạch, thậm chí cán đích 100% khối lượng, một số khác đạt 98–99%. Tuy nhiên, Phú Quốc vẫn chưa thể yên tâm khi các hạng mục hạ tầng môi trường, xử lý nước thải và kỹ thuật còn khối lượng thực hiện thấp, đe dọa mục tiêu hoàn thành sớm trước thời điểm diễn ra Tuần lễ Cấp cao.
Tiến độ công trình: bức tranh sáng màu nhưng chưa trọn vẹn
Nhìn vào các con số, bức tranh tiến độ công trình phục vụ APEC 2027 Phú Quốc khá ấn tượng: đa số dự án đã hoàn thành, nhiều công trình đạt 100%, số còn lại phổ biến ở ngưỡng 98–99%. Tỉnh đặt mục tiêu dự án hoàn thành cuối cùng vào khoảng ngày 31/5/2027, sớm hơn khoảng 6 tháng so với thời điểm tổ chức APEC – một tuyên bố cho thấy tham vọng không muốn rơi vào thế bị động. Dù vậy, nếu chỉ chăm chăm nhìn vào tỷ lệ hoàn thành, chúng ta dễ lạc quan quá mức. Những hạng mục "khó nhằn" như hạ tầng môi trường, xử lý nước thải, kỹ thuật đô thị vẫn là điểm yếu chưa được xử lý triệt để. Đây không phải chi tiết phụ, mà chính là tiêu chuẩn tối thiểu để Phú Quốc có thể đón hàng nghìn đại biểu quốc tế mà không lo đối mặt với áp lực rác thải, nước thải, hay quá tải hạ tầng. Chính vì thế, việc địa phương cam kết hoàn tất giải phóng mặt bằng cho 21 dự án trong tháng 8, đầu tháng 9/2026 phải đi kèm giám sát chặt để tránh bệnh thành tích.
Vai trò Chính phủ: không chỉ tháo gỡ vướng mắc, mà còn đặt chuẩn mực mới
Điểm đáng giá của APEC 2027 Phú Quốc nằm ở chỗ Chính phủ coi đây là phép thử cho quản trị hạ tầng đặc khu kinh tế, chứ không đơn thuần là một sự kiện đối ngoại. Phó Thủ tướng Thường trực đã hai lần trực tiếp xuống hiện trường trong vòng gần 3 tháng, chủ trì các cuộc họp để tháo gỡ khó khăn, yêu cầu rà soát toàn bộ dự án và xử lý dứt điểm vướng mắc trong thẩm quyền. Đây là cách làm cho thấy trung ương không chấp nhận việc "tắc đâu gỡ đó", mà muốn dọn sạch các vấn đề từ cơ chế đến thực thi. Một câu nói nên được trích lại đầy đủ: các công trình phải "hoàn thành đúng tiến độ, chất lượng, an toàn, đáp ứng tốt nhất công tác tổ chức Hội nghị Cấp cao APEC". Để đạt được tiêu chuẩn này, nhiều bộ đã bước vào cuộc chơi với vai trò rõ ràng: Bộ Tài chính hoàn thiện dự thảo nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù và xử lý chuyển giao tài sản sân bay Phú Quốc giữa ACV và nhà đầu tư; Bộ Quốc phòng, Công an xây dựng phương án bảo đảm an ninh, an toàn trên không, trên biển, biên giới và đối phó thiết bị bay không người lái; các bộ ngoại giao, văn hóa, du lịch lên đề án lễ tân, hậu cần, tuyên truyền và không gian văn hóa Việt Nam.
Hạ tầng Phú Quốc: giữa áp lực APEC và bài toán phát triển lâu dài
Nếu nhìn rộng hơn APEC, những gì đang diễn ra tại Phú Quốc là cuộc tái cấu trúc hạ tầng với tốc độ cao. Việc ngầm hóa hệ thống điện tại An Thới và Dương Đông đang được triển khai theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng, trong khi Tập đoàn Điện lực Việt Nam đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành lưới điện vào tháng 9/2026 để bảo đảm cung cấp điện ổn định. Đây là cơ hội hiếm có để đảo ngọc nâng cấp hạ tầng điện – yếu tố vốn gây nhiều phàn nàn của người dân và doanh nghiệp. Song song, các yêu cầu rất "đời thường" như xử lý rác thải, đẩy nhanh tiến độ nhà máy xử lý rác, xây dựng lộ trình hạn chế rác thải nhựa và cân đối nguồn vật liệu xây dựng cho các dự án trọng điểm đã được đặt lên bàn. Đáng chú ý, trung ương nhấn mạnh: các tuyến đường phục vụ APEC phải đi kèm xử lý triệt để tình trạng lấn chiếm vỉa hè, trật tự xây dựng, quản lý đất đai tại Phú Quốc, lập lại kỷ cương đô thị để phục vụ không chỉ APEC mà cả phát triển lâu dài. Người dân sẽ là nhóm hưởng lợi trực tiếp nếu kỷ cương đó được duy trì sau khi sự kiện kết thúc.
Từ đặc khu kinh tế Phú Quốc đến định vị mới trên bản đồ khu vực
Không thể xem nhẹ ý nghĩa của việc chọn đặc khu kinh tế Phú Quốc làm nơi tổ chức Tuần lễ Cấp cao APEC. Đây là sự kết hợp giữa mục tiêu chính trị, kinh tế, an ninh và chiến lược phát triển đảo ngọc. Các công trình hạ tầng được triển khai hiện nay không chỉ phục vụ vài ngày hội nghị, mà là nền tảng cho nhiều năm phát triển du lịch, dịch vụ và thu hút đầu tư. Đi kèm chuyến kiểm tra tiến độ, Phó Thủ tướng Thường trực còn dự Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tại Phú Quốc – thông điệp rằng an ninh cộng đồng là một phần của chuẩn bị APEC, không thể tách khỏi bài toán hạ tầng. Nếu Phú Quốc tận dụng được sức ép thời hạn – nhiều dự án hoàn thành trong quý IV/2026, số quan trọng trong quý I/2027, toàn bộ trước 31/5/2027 – để thiết lập chuẩn mực mới về quy hoạch, quản lý đất đai, xử lý môi trường và vận hành đặc khu, APEC sẽ là bệ phóng nâng tầm vị thế đảo ngọc trong khu vực. Ngược lại, nếu sau APEC mọi thứ quay về nếp cũ, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội hiếm hoi để biến áp lực hạ tầng thành cải cách quản trị sâu rộng.
