APEC 2027 Phú Quốc: Bài kiểm tra năng lực triển khai hạ tầng quốc gia
APEC 2027 Phú Quốc là quá trình chuẩn bị và triển khai 21 dự án trọng điểm về hạ tầng, giao thông và không gian hội nghị tại đặc khu Phú Quốc, nhằm bảo đảm địa phương đủ năng lực tổ chức Hội nghị Cấp cao APEC và đồng thời tạo nền tảng phát triển dài hạn cho vùng đảo chiến lược này. Chính trong bối cảnh đó, chuyến kiểm tra của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc không chỉ là một hoạt động định kỳ mà là phép thử về kỷ luật tiến độ, chất lượng công trình và năng lực phối hợp giữa Trung ương với địa phương. Điểm nổi bật của đợt làm việc lần này là đoàn công tác Trung ương trực tiếp xuống hiện trường, kiểm tra các dự án trọng điểm như Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc, đường tỉnh ĐT975, tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 và Trung tâm Hội nghị APEC. Cách tiếp cận “nhìn tận mắt, hỏi tận nơi” cho thấy Chính phủ đang xem APEC 2027 không chỉ là một sự kiện đối ngoại mà là cú hích để nâng cấp hạ tầng Phú Quốc lên tầm đặc khu quốc tế thực chất, chứ không chỉ trên danh nghĩa.
Những dự án đang vượt tiến độ: Tín hiệu tích cực nhưng không cho phép chủ quan
Qua báo cáo và khảo sát thực tế, có thể nói bức tranh tổng thể của các dự án trọng điểm phục vụ APEC 2027 Phú Quốc là sáng hơn so với kỳ vọng ban đầu. Nhiều công trình đã triển khai đúng và thậm chí vượt tiến độ, bất chấp mùa mưa và khó khăn nhập khẩu vật tư, thiết bị từ nước ngoài. Phó Thủ tướng ghi nhận “so với hai tháng trước, Trung tâm Hội nghị APEC, nhà hát và các khách sạn phục vụ sự kiện đã hình thành rõ nét và đang bước vào giai đoạn hoàn thiện”. Ở góc độ giải phóng mặt bằng – thường là ‘nút thắt’ của các dự án hạ tầng Phú Quốc – tỉnh An Giang báo cáo nhiều dự án đã hoàn thành 100% công tác giải phóng mặt bằng, phần còn lại đạt từ 98–99%. Đây là con số hiếm thấy ở các đại dự án hạ tầng, cho thấy chính quyền địa phương đã dành ưu tiên cao cho APEC 2027 Phú Quốc. Tuy vậy, việc đã gần hoàn tất mặt bằng không có nghĩa là có thể nới lỏng kỷ luật thi công; nếu chủ đầu tư và đơn vị thi công tự mãn, lợi thế tiến độ sẽ bị bào mòn rất nhanh.
Điểm nghẽn hạ tầng môi trường: Bài toán bắt buộc phải giải trước khi mời APEC đến đảo ngọc
Đằng sau những con số đẹp về tiến độ, Phó Thủ tướng thẳng thắn chỉ ra nhóm dự án hạ tầng Phú Quốc còn “khối lượng thực hiện thấp”, đặc biệt là hạ tầng môi trường, xử lý nước thải và hạ tầng kỹ thuật. Đó chính là những hạng mục ít hào nhoáng nhất nhưng lại quyết định Phú Quốc có đủ chuẩn để đón hàng loạt nguyên thủ và đoàn doanh nghiệp quốc tế hay không. Nếu Trung tâm Hội nghị APEC, sân bay hay tàu điện đô thị là bộ mặt, thì hệ thống xử lý nước thải, rác thải và nước sạch là phần nền – thứ mà khách quốc tế không nhìn thấy, nhưng sẽ cảm nhận ngay khi có sự cố. Chính phủ yêu cầu tỉnh An Giang tập trung giải quyết vấn đề môi trường, rác thải, nước sạch, đồng thời chỉnh trang đô thị, xử lý tình trạng lấn chiếm vỉa hè, quản lý trật tự xây dựng và đất đai. Đây là danh sách việc làm cho thấy APEC 2027 Phú Quốc đang buộc địa phương phải đối diện với những tồn tại cũ, thay vì chỉ tập trung xây thêm những công trình mới bắt mắt.
Mục tiêu về đích sớm 6 tháng: Tham vọng hay yêu cầu bắt buộc?
Tỉnh An Giang đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ giải phóng mặt bằng cho 21 dự án trọng điểm trong tháng 8 và đầu tháng 9/2026, và hoàn thành dự án cuối cùng vào cuối tháng 5/2027 – sớm hơn khoảng 6 tháng so với thời điểm diễn ra Hội nghị Cấp cao APEC. Về mặt kỹ thuật, đây là một mục tiêu tham vọng; về mặt chính trị, đó gần như là yêu cầu bắt buộc nếu Việt Nam muốn thể hiện năng lực tổ chức sự kiện quốc tế và uy tín hạ tầng. Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc triển khai các công trình hạ tầng phục vụ APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, cấp bách và được lãnh đạo Đảng, Nhà nước theo dõi sát sao. Điều này đặt các bộ, ngành, địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu dưới áp lực chính đáng: tập trung tối đa nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng và an toàn công trình, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng, lãng phí. Nếu không kiểm soát tốt, chạy theo tiến độ rất dễ biến thành chạy theo thành tích, với rủi ro chất lượng và minh bạch.
Đặc khu Phú Quốc sau APEC: Cơ hội trở thành trung tâm kết nối lâu dài
Điểm đáng chú ý trong kết luận của Phó Thủ tướng là quan điểm: các công trình phục vụ APEC 2027 không chỉ để phục vụ hội nghị, mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của Phú Quốc và của đất nước. Nhìn từ góc độ đặc khu Phú Quốc, đây là cơ hội hiếm để định vị lại mình như một đầu mối kết nối khu vực, thay vì chỉ là một điểm du lịch cao cấp. Việc hình thành Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc được nâng cấp, tuyến tàu điện đô thị, hệ thống đường tỉnh và Trung tâm Hội nghị APEC sẽ mở ra trục hạ tầng mới, giúp đảo ngọc tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị dịch vụ, hội nghị, thương mại. Tuy nhiên, điều này chỉ xảy ra nếu chính quyền đặc khu, dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy đặc khu Phú Quốc, tiếp tục coi kỷ luật vận hành, quản lý đất đai và môi trường là ưu tiên sau khi sự kiện kết thúc, thay vì buông lỏng khi ánh đèn của APEC đã tắt. Nói cách khác, APEC 2027 Phú Quốc là khởi đầu cho một chuẩn mới về quản trị đô thị – nếu địa phương chấp nhận tự ràng buộc mình với chuẩn đó.
