Từ “cửa ngõ” vùng sông nước đến một năm trắng chuyến quốc tế
Sân bay Cần Thơ quốc tế là cảng hàng không trung tâm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, được kỳ vọng trở thành cửa ngõ đón khách toàn khu vực, nhưng thực tế nhiều năm qua công suất khai thác chỉ đạt một phần so với thiết kế và đặc biệt đã có một năm không vận hành bất kỳ chuyến bay quốc tế nào, đặt ra câu hỏi sống còn về chiến lược kết nối hàng không và phát triển du lịch.Cảng HKQT Cần Thơ có công suất nhà ga khoảng 3 triệu hành khách/năm, nhưng sản lượng khai thác nhiều năm chỉ dao động khoảng 1-1,4 triệu lượt khách. Đáng chú ý, toàn bộ sản lượng hành khách năm 2025 đều là khách nội địa, bởi sân bay không khai thác bất kỳ chuyến bay quốc tế nào. Đây là “cú sốc” đối với một cảng được định vị là cửa ngõ quốc tế của vùng.
Trong bối cảnh đó, thành phố Cần Thơ buộc phải tự đặt lại câu hỏi: nếu sân bay Cần Thơ quốc tế không kéo được khách quốc tế, thì cả chiến lược du lịch Cần Thơ lẫn tham vọng trở thành trung tâm vùng đều bị đe dọa. Vấn đề không chỉ là vài đường bay mới Cần Thơ, mà là một tư duy hoàn toàn khác về thị trường mục tiêu, sản phẩm và cách kết nối hàng không với hệ sinh thái dịch vụ dưới mặt đất.
Cuộc họp 23/9: điểm khởi đầu cho một chiến lược thực tế hơn
Ngày 23/9, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Nguyễn Thị Ngọc Điệp chủ trì buổi làm việc với các doanh nghiệp du lịch nhằm tháo gỡ khó khăn, nâng chất sản phẩm, dịch vụ và thúc đẩy kết nối hàng không phục vụ phát triển du lịch. Đây không phải một cuộc họp hình thức: nó đánh dấu sự thừa nhận rằng nếu không có nguồn khách quốc tế ổn định, mọi kế hoạch nâng cấp sân bay chỉ là câu chuyện trên giấy. Theo số liệu của Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ, năm 2025 sân bay ghi nhận hơn 7.400 lượt chuyến bay cất, hạ cánh, đạt khoảng 86% kế hoạch năm; tổng lượng hành khách đạt trên 1,13-1,14 triệu lượt, tương đương hơn 91% chỉ tiêu đề ra. Nhưng như vậy vẫn chưa đủ để biện minh cho danh xưng “quốc tế” khi tỷ trọng khách nước ngoài gần như bằng 0.
Giọng điệu của lãnh đạo lần này khác trước: thay vì chờ những dự án lớn, thành phố yêu cầu ngành du lịch chủ động khai thác hiệu quả tài nguyên và lợi thế sẵn có. Nói cách khác, sân bay Cần Thơ quốc tế phải tự tìm lại lý do tồn tại bằng cách gắn chặt hơn với du lịch Cần Thơ, thay vì trông chờ các đường bay quốc tế “tự nhiên” xuất hiện.
Bắt đầu từ thị trường gần: Thái Lan, Singapore, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản
Lựa chọn ưu tiên thị trường gần không phải là giải pháp nửa vời, mà là bước đi tỉnh táo nếu nhìn vào năng lực hiện tại của sân bay Cần Thơ quốc tế. Tại buổi làm việc, các doanh nghiệp đề xuất duy trì, mở rộng các đường bay, ưu tiên những thị trường gần, giàu tiềm năng như Thái Lan, Singapore, Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản. Thái Lan và Singapore được đánh giá có lợi thế nhờ khoảng cách gần và ít hạn chế về visa. Nếu làm tốt, đây có thể là “lớp khách đầu tiên” giúp lấp đầy các đường bay mới Cần Thơ, trước khi nghĩ tới những đường bay xa và khó duy trì hơn.
Điểm đáng chú ý là chiến lược này không chỉ nhắm đến việc mở thêm chuyến, mà còn tính tới khai thác khách hai chiều. Cần Thơ cũng sẽ cố gắng duy trì các đường bay hiện có và mở 1-2 chuyến bay thuê riêng với những thị trường phù hợp. Đây là cách tiếp cận thực dụng: thay vì đòi hỏi hãng hàng không cam kết dài hạn ngay từ đầu, thành phố chấp nhận “thử thị trường” bằng charter, miễn là có dữ liệu rõ ràng về nhu cầu.
Không có sản phẩm đủ hay, mọi đường bay đều mong manh
Sự thật khó chịu nhưng cần đối mặt: kết nối hàng không chỉ là chiếc cầu, còn việc khách có muốn đi qua hay không lại phụ thuộc gần như hoàn toàn vào sản phẩm du lịch Cần Thơ. Các doanh nghiệp thẳng thắn chỉ ra Cần Thơ chưa có nhiều sản phẩm đáp ứng phân khúc cao cấp, trong khi thị trường khách châu Âu có dấu hiệu giảm do hạn chế về chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Địa phương đang đẩy mạnh kết nối hàng không, đa dạng hóa sản phẩm và nâng chất lượng dịch vụ nhằm thu hút khách quốc tế, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.
Các đề xuất mới không thiếu tính bản sắc: “con đường Nam Bộ xưa”, cung đường hoa, phát triển dịch vụ tại chợ nổi Cái Răng, Đền thờ Vua Hùng, chương trình nghệ thuật, chợ đêm, sự kiện và lễ hội lớn. Vấn đề không nằm ở ý tưởng, mà là tốc độ triển khai. Nếu sản phẩm không đủ đặc sắc để giữ khách quốc tế ở lại lâu hơn, mọi nỗ lực mở kết nối hàng không chỉ dừng lại ở vài chuyến thử nghiệm rồi lại lặng lẽ biến mất.
Cần Thơ có dám nghĩ như một “hub” vùng Mekong?
Trong 9 tháng năm 2026, Cần Thơ đón khoảng 11,7 triệu lượt khách, đạt khoảng 95% chỉ tiêu cả năm. Con số này chứng tỏ thành phố không thiếu khách, mà thiếu hẳn sự cân đối giữa nội địa và quốc tế, giữa khách tham quan trong ngày và khách lưu trú dài ngày. Thành phố đặt yêu cầu nâng chất sản phẩm, tăng sức hấp dẫn điểm đến, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách. Với vị trí trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ từng được kỳ vọng trở thành cửa ngõ hàng không quốc tế của khu vực.
Muốn vậy, Cần Thơ phải nghĩ như một hub thật sự: liên kết chặt giữa hàng không, doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú và các điểm đến trong vùng để tạo nguồn khách ổn định. Về kết nối hàng không, lãnh đạo thành phố yêu cầu ngành chức năng phối hợp với Hiệp hội Du lịch và doanh nghiệp khai thác hiệu quả các đường bay hiện có, nghiên cứu đề xuất mở thêm các đường bay nội địa và quốc tế phù hợp nhu cầu thị trường. Thành phố sẽ ghi nhận, nghiên cứu kiến nghị điều chỉnh giờ bay theo hướng thuận tiện hơn cho nhu cầu đi lại, du lịch. Nếu kết hợp được những bước đi này với một chiến lược sản phẩm đủ độc đáo, sân bay Cần Thơ quốc tế không chỉ “sống lại” mà còn có thể trở thành đầu mối đưa cả vùng Mekong ra thế giới.
