Từ ví điện tử nội địa đến ứng dụng fintech Việt Nam có tầm toàn cầu
Ứng dụng fintech Việt Nam đang chuyển mình từ những ví điện tử và ngân hàng số phục vụ nhu cầu thanh toán cơ bản thành các nền tảng tài chính số được quốc tế công nhận, khi AI ứng dụng tài chính trở thành lớp hạ tầng cốt lõi giúp xử lý giao dịch, quản trị rủi ro và mở rộng khả năng phục vụ hàng chục triệu người dùng trên cùng một hệ sinh thái số. MoMo thanh toán số, Cake by VPBank ngân hàng số và Zalopay ví điện tử là ba ví dụ điển hình cho bước nhảy này. Ở cấp độ bề mặt, người dùng thấy giao diện thân thiện và tốc độ xử lý nhanh; nhưng câu chuyện quan trọng hơn nằm ở việc các doanh nghiệp này đã đầu tư nghiêm túc vào AI, bảo mật và mô hình kinh doanh đủ sức cạnh tranh trên bảng xếp hạng toàn cầu. Đó là lý do không thể xem đây là thành tích đơn lẻ, mà là bước trưởng thành của cả ngành.
MoMo: lần đầu có lãi và tuyên bố trở thành tập đoàn tài chính AI
MoMo từng được nhìn nhận chủ yếu như một ví điện tử phục vụ thanh toán số hằng ngày, nhưng giờ đã công khai định vị mình là tập đoàn công nghệ tài chính lấy AI làm nền tảng. Năm tài chính 2024 là cột mốc lớn: lần đầu MoMo ghi nhận lợi nhuận sau thuế, với lãi ròng 347,5 tỷ đồng. Đây không phải khoản lãi "ăn may", mà là kết quả của nhiều năm mở rộng hệ sinh thái, đầu tư hạ tầng và phát triển người dùng. Điểm đáng bàn là cách MoMo dùng AI ứng dụng tài chính: mỗi giao dịch được xử lý đồng thời bởi 6–7 mô hình AI khác nhau để phát hiện gian lận thời gian thực, đánh giá rủi ro, cá nhân hóa trải nghiệm, chấm điểm tín dụng và tối ưu tốc độ. Với hơn 30 triệu người dùng cần chuyển tiền, thanh toán hóa đơn hay quét mã QR, AI giúp các giao dịch diễn ra nhanh và an toàn hơn. Với tiểu thương phụ thuộc vào thanh toán số, AI hỗ trợ thu tiền, kiểm soát rủi ro và giữ trải nghiệm ổn định cho cả bên bán lẫn khách hàng. Cú đúp giải thưởng tại Better Choice Awards 2024 trở thành bước đệm để MoMo khẳng định tham vọng mới trên nền tảng AI.
Cake by VPBank: ngân hàng số Make in Vietnam đi trước về AI toàn trình
Nếu MoMo là ví dụ về một ví điện tử tiến hóa thành tập đoàn tài chính, thì Cake by VPBank lại cho thấy mô hình ngân hàng số được thiết kế ngay từ đầu với AI toàn trình. Ra mắt từ đầu 2021, Cake gây ấn tượng vì áp dụng AI xuyên suốt vận hành ngân hàng, từ mở tài khoản, cấp thẻ tín dụng đến phê duyệt khoản vay, tất cả trong vài phút ngay trên điện thoại, không cần đến quầy giao dịch. Việc được vinh danh “Outstanding Digital Bank in AI Application” tại Better Choice Awards 2025 chỉ là sự xác nhận cho những gì Cake đã xây dựng. AI ở Cake không phải vài tính năng rời rạc mà là một hệ thống với hơn 100 mô hình đang hoạt động. Hệ thống Smart Virtual Agent tích hợp nhận diện giọng nói, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, xác thực giọng và LLM chuyên biệt cho tiếng Việt trong tài chính, có thể xử lý hơn 5.000 cuộc gọi mỗi ngày, tăng khả năng tiếp cận lên 80%, cải thiện hiệu quả thu hồi nợ 30% và giảm chi phí vận hành 40%. Đáng chú ý, Cake còn cho phép khách hàng 15–18 tuổi mở tài khoản thanh toán online qua eKYC, mở rộng tiếp cận tài chính cho nhóm người trẻ chưa được phục vụ đầy đủ. Với hơn 6 triệu người dùng và tỷ lệ gắn bó cao, Cake chứng minh rằng ngân hàng số Make in Vietnam hoàn toàn có thể đi trước trong cuộc chơi AI.
Zalopay: ví điện tử Việt bước vào Top 115 doanh nghiệp thanh toán toàn cầu
Khác với MoMo hay Cake vốn quen thuộc ở vai trò ứng dụng trong nước, câu chuyện của Zalopay nằm ở việc tên tuổi này đã hiện diện rõ ràng trên bản đồ thanh toán quốc tế. Nền tảng thanh toán và tài chính mở này vừa được xướng tên trong danh sách World's Top Fintech Companies 2026 do CNBC phối hợp cùng Statista công bố. Ở hạng mục Thanh toán, Zalopay đứng bên cạnh các ông lớn như Grab, PayPal, Visa và Mastercard – một vị trí mà nhiều fintech kỳ vọng nhưng không dễ đạt được. Đây là lần thứ hai Zalopay góp mặt, cho thấy thành tích không chỉ mang tính mùa vụ. Hệ sinh thái Zalopay đã đủ độ rộng để làm nền cho tham vọng đó: hơn 22 triệu người dùng, kết nối hơn 86.000 đối tác và hơn 200.000 điểm chấp nhận thanh toán từ cửa hàng bán lẻ tới thương mại điện tử, website, ứng dụng di động và nền tảng gọi xe.“Zalopay hiện là một trong những nền tảng thanh toán số hàng đầu, thường xuyên giữ vị trí top đầu danh mục Tài chính trên kho ứng dụng di động”. Với định hướng tiếp tục đầu tư công nghệ, mở rộng giải pháp tài chính số và tăng hợp tác trong, ngoài nước, Zalopay đặt mục tiêu để người Việt thanh toán không tiền mặt bằng Zalopay trên phạm vi toàn cầu.
AI trở thành nền tảng cốt lõi, và đây mới là lúc fintech Việt bắt đầu cuộc chơi dài hạn
Điểm chung của MoMo thanh toán số, Cake by VPBank ngân hàng số và Zalopay ví điện tử là họ không coi AI ứng dụng tài chính như công nghệ tô điểm, mà như lớp hạ tầng bắt buộc. MoMo đã để AI xử lý gần như mọi giao dịch, từ bảo mật đến cá nhân hóa; Cake áp dụng AI toàn trình trong vận hành ngân hàng, với hệ thống được phát triển 100% bởi kỹ sư Việt; Zalopay tập trung xây dựng hệ sinh thái thanh toán và tài chính số kết nối người dùng, doanh nghiệp, ngân hàng và tổ chức tài chính trong nước lẫn quốc tế. Lý do các ứng dụng fintech Việt Nam được công nhận toàn cầu không chỉ nằm ở số lượng người dùng hay quy mô đối tác. Các bảng xếp hạng quốc tế đánh giá dựa trên hiệu quả kinh doanh, tốc độ tăng trưởng, quy mô hoạt động, độ đổi mới công nghệ và tác động thị trường. Những cột mốc như lần đầu MoMo có lãi, Cake nhận giải Outstanding Digital Bank in AI Application hay Zalopay lọt Top 115 doanh nghiệp thanh toán toàn cầu cho thấy mô hình fintech Việt đã bước qua giai đoạn "đốt tiền" để giành thị phần. Bây giờ là cuộc chơi dài hạn: dùng AI để nâng chất lượng dịch vụ, mở rộng bao trùm tài chính, và đưa thương hiệu Việt đứng cạnh các tên tuổi thế giới một cách bình đẳng.
