Từ phát hiện mục tiêu đến ngăn chặn
Hệ thống chống UAV quanh sân bay là tổ hợp giám sát và xử lý mục tiêu bay trái phép, kết hợp ra đa tầm thấp, camera đặc chủng và thiết bị nhận tín hiệu để phát hiện, truy tìm rồi gây nhiễu, buộc phương tiện hạ cánh. Đây là lớp bảo vệ cần thiết cho an toàn bay, bởi một flycam nhỏ cũng có thể làm xáo trộn hoạt động của cả sân bay. Sáng 22-10, thiết bị theo dõi vật thể bay được đưa vào trực chiến tại một tòa nhà của Trung đoàn tên lửa 282, thuộc Sư đoàn 375. Thượng úy Lê Duy Quảng cho biết hệ thống có thể phát hiện các vật thể bay trên bầu trời Đà Nẵng, đặc biệt là flycam và drone.
Quy trình được thiết kế theo chuỗi: ra đa phát hiện mục tiêu, dữ liệu chuyển sang camera để truy tìm, sau đó hệ thống có thể chuyển sang chế độ gây nhiễu, ép hạ cánh. Cách tiếp cận này đáng chú ý vì không dừng ở cảnh báo; lực lượng trực chiến còn có phương tiện để ứng phó khi xác định được nguy cơ. Tuy nhiên, hiệu quả vẫn phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa thiết bị, người vận hành và các đơn vị quản lý vùng trời.
Mạng lưới phòng vệ được mở rộng
Thiết bị tại Trung đoàn 282 không hoạt động đơn lẻ. Quân chủng Phòng không - Không quân triển khai hệ thống chống UAV tới một số đơn vị quanh Đà Nẵng để phối hợp kiểm soát và bảo vệ không phận; các đơn vị thuộc Sư đoàn 375 và Sư đoàn không quân 372 trong khu vực sân bay đều được trang bị khí tài. Cách bố trí nhiều điểm giúp tăng khả năng phát hiện nguy cơ từ các hướng khác nhau, thay vì trông cậy vào một vị trí duy nhất.
Tại bán đảo Sơn Trà, khí tài đã được lắp đặt và sẵn sàng vận hành, trực chiến từ ngày 19-10; bộ đội Trung đoàn 224 thuộc Sư đoàn 375 được huấn luyện để sử dụng hệ thống. Song song với đó, các đơn vị của Quân khu 5 và Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố tăng cường theo dõi, quản lý vùng trời. Đây là hướng triển khai hợp lý: công nghệ phát hiện chỉ có giá trị khi thông tin được chia sẻ và lực lượng tại chỗ có thể phản ứng kịp thời.
Những lần xâm nhập đã làm gián đoạn chuyến bay
Lý do phải tăng cường chống UAV sân bay không nằm ở nguy cơ xa vời. Dịp Tết Nguyên đán 2026, sân bay quốc tế Đà Nẵng liên tiếp ghi nhận UAV, flycam xâm nhập trái phép vùng cấm bay. Từ ngày 17 đến 24-2, cơ quan chức năng phát hiện 6 vụ vi phạm, ảnh hưởng hơn 83 chuyến bay. Nhiều máy bay phải bay chờ, hoãn cất cánh hoặc chuyển hướng hạ cánh, làm đảo lộn lịch trình của hàng ngàn hành khách.
Những con số ấy cho thấy phát hiện flycam không phải nhiệm vụ kỹ thuật thuần túy: chậm nhận diện có thể lập tức gây hệ quả dây chuyền cho hãng bay và hành khách. Vì vậy, ngoài thiết bị giám sát, lực lượng tại các phường, xã trong vùng cất hạ cánh liên tục tuần tra, truy vết; một số flycam trái phép bị gây nhiễu, ép hạ cánh và chủ sở hữu bị mời làm việc, xử lý.
Công nghệ cần đi cùng quản lý và ý thức
Đà Nẵng còn tăng cường tuần tra, truy vết, xử lý vi phạm và lắp biển cảnh báo cấm bay quanh sân bay. Đây là phần không thể thiếu của phương án bảo vệ: ra đa và camera giúp nhận biết mục tiêu, còn tuần tra và thực thi quy định giúp xác định người điều khiển, ngăn tái phạm. Nếu thiếu một trong hai, hệ thống có thể phát hiện được nguy cơ nhưng không giải quyết được nguồn phát sinh.
Việc trang bị cho nhiều đơn vị là bước đi cần thiết sau những lần UAV xâm nhập gây ảnh hưởng trực tiếp đến khai thác bay. Nhưng thiết bị không thay thế được việc chấp hành vùng cấm, cũng không bảo đảm mọi tình huống đều được xử lý tức thời. Kết quả cuối cùng phụ thuộc vào trực chiến liên tục, phối hợp rõ ràng giữa các lực lượng và việc xử lý nghiêm hành vi vi phạm. Bảo vệ an toàn bay vì thế phải là một mạng lưới gồm công nghệ, con người và kỷ luật.
