Doanh nghiệp dầu khí Việt Nam từ nội địa ra quốc tế

Từ thị trường nội địa đến cuộc chơi toàn cầu của dầu khí Việt Nam

Dầu khí Việt Nam đang chuyển dịch từ vai trò cung cấp năng lượng chủ yếu trong nước sang trở thành nhà thầu dịch vụ kỹ thuật cạnh tranh trên thị trường quốc tế, thể hiện qua việc các doanh nghiệp vừa khởi động dự án khai thác mới trong nước, vừa nhận những gói thầu ngoài khơi quy mô lớn tại Trung Đông, qua đó định vị lại năng lực công nghệ và quản trị của mình trong chuỗi giá trị dầu khí khu vực và toàn cầu. Sự kiện PTSC M&C trúng gói thầu tái phát triển mỏ Maydan Mahzam tại Qatar và PVEP khởi động phát triển mỏ Kinh Ngư Vàng cho thấy ngành không còn bằng lòng với "sân nhà" mà chủ động đi tìm vị thế mới. Đây là bước ngoặt mang tính chiến lược: vừa củng cố an ninh năng lượng, vừa thử sức trên những chuẩn mực quốc tế khắt khe. Quan điểm cần nêu rõ là, nếu duy trì được đà này, dầu khí Việt Nam sẽ chuyển từ tư thế đi sau sang đồng hành với các nhà thầu khu vực.

Gói thầu mỏ Maydan Mahzam: PTSC M&C bước lên nấc thang mới

Việc PTSC M&C – đơn vị thuộc Tổng công ty Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam – được QatarEnergy trao gói thầu EPIC-1 thuộc dự án tái phát triển mỏ Maydan Mahzam là một bước nhảy về chất đối với dịch vụ dầu khí Việt Nam. Mỏ Maydan Mahzam đã được khai thác từ năm 1965 và đang suy giảm sản lượng, trong khi QatarEnergy muốn duy trì mức khoảng 25.000 thùng/ngày bằng chương trình tăng cường khai thác toàn mỏ. Trong dự án MM1, PTSC M&C giữ vai trò tổng thầu EPCIC, chịu trách nhiệm từ thiết kế, mua sắm, chế tạo, vận chuyển, lắp đặt đến chạy thử 8 cấu kiện mới với tổng trọng lượng hơn 100.000 tấn, đồng thời cải hoán và tích hợp với công trình hiện hữu. Đây là khối lượng công việc lớn nhất trong lịch sử PTSC M&C, nhưng không phải bước đi liều lĩnh: nó kế thừa kinh nghiệm các dự án quốc tế đã thực hiện tại Qatar. Theo đánh giá của một công ty phân tích trong nước, dự án Maydan Mahzam thể hiện bước tiến đáng kể của PTSC về quy mô dự án ngoài khơi tại thị trường nước ngoài.

Mỏ Kinh Ngư Vàng: Củng cố nền tảng nội địa cho tham vọng quốc tế

Trong khi PTSC M&C đi xa với dự án Qatar, ở trong nước PVEP lại khởi động phát triển mỏ Kinh Ngư Vàng tại các lô 01/10 và 02/10, với mục tiêu có dòng dầu đầu tiên vào quý IV/2027. Lễ cắt tấm thép đầu tiên diễn ra tại bãi chế tạo của Vietsovpetro – liên doanh Việt Nam – Nga, đơn vị giữ vai trò tổng thầu EPCIC cho dự án. Kinh Ngư Vàng là mỏ cận biên, được thiết kế để kết nối vào cụm khai thác Thăng Long – Đông Đô đang bước vào giai đoạn bảo dưỡng lớn. Dự án bao gồm giàn đầu giếng, hệ thống ống ngầm, cáp điện và cáp quang tích hợp, giúp vận chuyển mỗi ngày khoảng 6.470 thùng dầu và 3,1 triệu ft³ khí theo đánh giá tác động môi trường. Điều đáng nói là thách thức quản lý chi phí, tiến độ và an toàn trong bối cảnh phải tận dụng hạ tầng sẵn có. Nếu xử lý tốt, đây sẽ là minh chứng rằng doanh nghiệp Việt Nam không chỉ làm tổng thầu ở xa mà còn tối ưu tài nguyên trong nước bằng cách khai thác thông minh các mỏ cận biên.

Ý nghĩa chiến lược: Dầu khí Việt Nam phải dám chơi ván bài lớn

Việc đồng thời triển khai dự án Qatar và mỏ Kinh Ngư Vàng cho thấy chiến lược rõ ràng: dầu khí Việt Nam muốn vừa giữ chắc nguồn cung nội địa, vừa mở rộng không gian kinh doanh ra ngoài khơi Trung Đông. Đáng chú ý, dự án MM1 tiếp nối chuỗi hợp tác tổng thầu mà doanh nghiệp Việt đã thực hiện và bàn giao tại Qatar từ năm 2018, tạo dấu mốc mới trong quan hệ hai nước sau hơn ba thập niên thiết lập ngoại giao. Đây không chỉ là câu chuyện doanh thu và backlog, mà là bước thử lửa về khả năng đáp ứng chuẩn mực quốc tế trong các dự án dầu khí ngoài khơi quy mô lớn. Quan điểm hợp lý là: nếu ngành chần chừ, sẽ mãi phụ thuộc vào khai thác nội địa và gia công hạ nguồn; nếu dám nhận các dự án phức tạp như mỏ Maydan Mahzam và vẫn kiểm soát tốt những mỏ cận biên như Kinh Ngư Vàng, Việt Nam có thể chuyển từ "lãnh địa tiêu thụ" sang "điểm đến dịch vụ" trong khu vực. Kết luận, sự dịch chuyển từ tập trung nội địa sang cạnh tranh toàn cầu là bước đi đúng nhưng không hề dễ. Thành công của PTSC M&C tại dự án Qatar và PVEP – Vietsovpetro tại Kinh Ngư Vàng sẽ là phép thử cho cả một thế hệ doanh nghiệp dầu khí Việt Nam: hoặc chứng minh được năng lực kỹ thuật và quản trị ở cả hai mặt trận, hoặc chấp nhận bị các nhà thầu quốc tế lấn át ngay trên chính sân nhà. Thời điểm hiện nay không còn là câu hỏi "có nên đi ra nước ngoài hay không", mà là "đi ra với năng lực nào" – và các dự án đang triển khai chính là câu trả lời bằng hành động.