Tập huấn số phải bắt đầu từ nhu cầu thật
Tập huấn kỹ năng số là hoạt động hướng dẫn người học sử dụng thiết bị, dịch vụ và công cụ trực tuyến một cách thiết thực, đồng thời giúp họ nhận biết rủi ro và bảo vệ thông tin cá nhân. Giá trị của những lớp học ở cơ sở vì thế không nằm ở số lượng công nghệ được giới thiệu, mà ở việc người dân và cán bộ có thể áp dụng điều gì sau buổi học. Hai cách làm tại Tân Thành và Tây Thái Ninh cho thấy cùng một mục tiêu phổ cập kỹ năng số có thể được triển khai theo hai hướng bổ trợ: đưa tiện ích và cảnh giác mạng đến cộng đồng, hoặc nâng năng lực xử lý công việc số cho đội ngũ cơ sở. Đây là điểm đáng chú ý trong phong trào “Bình dân học vụ số”: học kỹ năng phải gắn với việc cần làm hằng ngày, thay vì dừng ở giới thiệu công nghệ.
Tân Thành đưa bài học đến tận thôn
Tại xã Tân Thành, Công an xã phối hợp với Viettel, Tổ Công nghệ số cộng đồng và các đơn vị tổ chức tập huấn hướng đến người dân. Trong hai ngày, ban tổ chức triển khai hai hội nghị tại thôn Thanh Phong và thôn Thuận Quý, thu hút khoảng 250 lượt người tham gia. Cách tiếp cận “cầm tay chỉ việc” phù hợp với nhóm cần được hướng dẫn trực tiếp: sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt tiện ích công nghệ, tiếp cận nền tảng và dịch vụ công trực tuyến. Lớp học cũng dành chỗ đáng kể cho an toàn thông tin, giúp người dân nhận diện thủ đoạn giả danh cơ quan nhà nước, tuyển cộng tác viên trực tuyến và cho vay qua ứng dụng không hợp pháp; đồng thời hướng dẫn bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đây là lựa chọn đúng trọng tâm: kỹ năng số chỉ hữu ích khi người dùng vừa biết thao tác, vừa biết tự phòng vệ.

Tây Thái Ninh đào tạo người trực tiếp vận hành
Tây Thái Ninh chọn nhóm học viên có vai trò xử lý công việc và hỗ trợ cộng đồng. Ngày 11/11/2026, UBND xã phối hợp với Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số thuộc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên mở lớp cho cán bộ, công chức, thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng và cán bộ thôn, với gần 60 học viên. Nội dung rộng hơn thao tác điện thoại: học viên thực hành máy tính và phần mềm Word, Excel, PowerPoint, tìm hiểu quản lý dữ liệu, hệ thống văn bản và điều hành, chữ ký số, hồ sơ điện tử; chương trình còn giới thiệu ứng dụng AI trong soạn thảo, tổng hợp thông tin và lập báo cáo. Cách đào tạo này có lý do rõ ràng: khi chuyển đổi số đi sâu vào hoạt động chính quyền, cán bộ cần dùng được công cụ để giải quyết việc nhanh và hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số.
Hai hướng đào tạo, một mục tiêu phổ cập
Khác biệt chính nằm ở điểm bắt đầu. Tân Thành đưa kỹ năng đến với người dân qua những việc gần gũi và rủi ro họ có thể gặp trên mạng; Tây Thái Ninh bồi dưỡng cán bộ để công cụ số đi vào quy trình hành chính. Một bên nhấn mạnh khả năng tự sử dụng, tự bảo vệ; bên kia chú trọng năng lực vận hành và hỗ trợ người khác. Cả hai đều đặt an toàn thông tin cạnh kỹ năng thực hành, thay vì xem bảo mật là phần phụ. Ở Tân Thành, việc dùng dịch vụ công trực tuyến có thể giúp người dân tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại. Tại Tây Thái Ninh, công cụ số và AI được kỳ vọng hỗ trợ cán bộ tiết kiệm thời gian xử lý, tổng hợp và trình bày thông tin. Phong trào “Bình dân học vụ số” sẽ có sức lan tỏa hơn khi hai hướng này được kết nối: cán bộ làm chủ quy trình, cộng đồng đủ kỹ năng tham gia.
Nhìn từ hai mô hình, phổ cập kỹ năng số không nên chỉ được đánh giá bằng số lớp hay số người dự. Thước đo thuyết phục hơn là người dân có làm được thủ tục trực tuyến an toàn hay không, và cán bộ có xử lý công việc trên môi trường số hiệu quả hơn hay không. Tân Thành cho thấy giá trị của hướng dẫn tại chỗ, gắn với đời sống và cảnh báo lừa đảo; Tây Thái Ninh cho thấy đào tạo theo nhiệm vụ có thể giúp kỹ năng số cơ bản đi vào công việc thường nhật. Kết hợp được cả hai mới biến phong trào “Bình dân học vụ số” từ hoạt động tập huấn thành năng lực số bền vững ở địa phương.






