Giá dầu thô và giá xăng bán lẻ không đi cùng nhịp
Giá xăng trong nước là mức bán lẻ được điều chỉnh theo từng kỳ, không phải bản sao tức thời của giá dầu thô trên thị trường quốc tế. Sự khác biệt về thời điểm, giá thành phẩm và cơ chế điều hành có thể khiến hai xu hướng tạm thời đi ngược nhau. Trong tuần được đề cập, giá dầu Brent tăng 6% và giá dầu WTI tăng 2,3%, nhưng tại kỳ điều hành lúc 15 giờ ngày 22/10, liên Bộ Công Thương – Tài chính lại giảm giá hai loại xăng phổ biến. Đây không phải nghịch lý: mức bán lẻ trong nước phản ánh căn cứ tính toán của kỳ điều hành, chứ không tự động thay đổi theo từng phiên giao dịch dầu thô. Vì vậy, nhìn riêng biến động giá dầu hôm nay chưa đủ để dự đoán ngay giá xăng hôm nay.
Cụ thể, xăng E5RON92 giảm 1.610 đồng/lít, còn xăng E10RON95-III giảm 1.816 đồng/lít tại kỳ điều hành ngày 22/10. Mức giảm mạnh giữa lúc dầu thô đi lên cho thấy người tiêu dùng cần phân biệt giá tham chiếu quốc tế với giá bán lẻ đang áp dụng, thay vì cho rằng hai loại giá nhất thiết tăng giảm đồng thời.
Rủi ro nguồn cung đẩy dầu thế giới đi lên
Đà tăng của dầu thô trong tuần chủ yếu phản ánh nỗi lo nguồn cung có thể bị gián đoạn, chứ không chỉ là tín hiệu về nhu cầu tiêu thụ. Thông tin về các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia cùng nguy cơ mất an toàn vận tải qua eo biển Hormuz khiến nhà đầu tư dè chừng. Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược, nên bất ổn tại khu vực có thể nhanh chóng làm thay đổi kỳ vọng về lượng dầu có thể đưa ra thị trường. Một số thông tin về mục tiêu và thiệt hại chưa được Saudi Arabia xác nhận, vì vậy cần tách biệt rủi ro và diễn biến đã được xác thực.
Tồn kho cũng góp phần định hình tâm lý thị trường: dự trữ dầu thô của Mỹ giảm 3,06 triệu thùng, xuống 412,5 triệu thùng, trong khi tồn kho nhiên liệu chưng cất tăng 1,68 triệu thùng, lên 104,3 triệu thùng. Những tín hiệu trái chiều này cho thấy giá dầu Brent và giá dầu WTI chịu tác động đồng thời từ địa chính trị, vận tải, tồn kho và triển vọng nguồn cung. Mức tăng 6% của Brent so với 2,3% của WTI cũng nhắc rằng hai chuẩn dầu không nhất thiết biến động ngang nhau.
Giá tại kỳ điều hành và điều người mua cần theo dõi
Tại kỳ điều hành gần nhất được nêu, giá bán lẻ tối đa của E5RON92 là 25.361 đồng/lít, E10RON95-III là 25.213 đồng/lít; dầu diesel 0.05S ở mức không cao hơn 29.550 đồng/lít và dầu mazut 180CST 3.5S không cao hơn 23.373 đồng/kg. Như vậy, không phải toàn bộ nhóm nhiên liệu cùng giảm: diesel tăng 444 đồng/lít, còn mazut tăng 1.238 đồng/kg. Với người đi xe máy hoặc ô tô dùng xăng, mức giảm tại kỳ này có ý nghĩa trực tiếp hơn so với mức tăng dầu thô trong tuần; doanh nghiệp sử dụng diesel lại đối mặt chiều điều chỉnh khác. Giá xăng hôm nay vì thế cần được hiểu theo loại nhiên liệu và kỳ áp dụng, không thể suy ra từ một con số Brent.
Nếu dầu quốc tế tiếp tục tăng vì nguy cơ gián đoạn nguồn cung, áp lực lên chi phí nhập khẩu có thể lớn hơn. Tuy nhiên, giá bán lẻ ở kỳ kế tiếp còn phụ thuộc giá thành phẩm và cơ chế điều hành; không thể khẳng định sẽ tăng chỉ từ diễn biến của một tuần. Người mua nên theo dõi thông báo điều hành tiếp theo, đồng thời phân biệt giá dầu thô với giá xăng thành phẩm và mức bán lẻ trong nước. Đó là cách đọc thị trường thực tế hơn, thay vì xem đà tăng của Brent như lời báo trước chắc chắn cho lần điều chỉnh kế tiếp.
