Khởi nghiệp học sinh THPT: từ khái niệm đến bước chuyển mới
Khởi nghiệp học sinh THPT là việc học sinh phổ thông chủ động nhận diện vấn đề quanh mình, xây dựng ý tưởng giải pháp có giá trị cho cộng đồng, rèn luyện tư duy sáng tạo phổ thông, tư duy quản trị và năng lực triển khai dự án ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, thay vì đợi đến đại học hay đi làm mới bắt đầu suy nghĩ về kinh doanh và đổi mới sáng tạo. Vấn đề là, trong nhiều năm, học sinh phổ thông gần như không có sân chơi bài bản để thử sức với khởi nghiệp. Việc một trường quản trị lớn thuộc hệ thống đại học quốc gia lần đầu mở rộng chương trình đào tạo khởi nghiệp và tổ chức cuộc thi sáng tạo miền Bắc dành riêng cho khối THPT vì thế không chỉ là một hoạt động phong trào, mà là tín hiệu cho thấy giáo dục phổ thông đang được đặt vào trung tâm của chiến lược đổi mới sáng tạo quốc gia.
VNU-HSB bước vào sân chơi phổ thông: vì sao là lúc này?
Trong hơn 30 năm, Trường Quản trị và Kinh doanh đã gắn đào tạo quản trị, kinh doanh với tinh thần khởi nghiệp của sinh viên và thanh niên. Năm 2022, trường thành lập Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo, duy trì cuộc thi Khởi nghiệp sáng tạo HSB – Innovation Business Ignition như một chương trình đào tạo khởi nghiệp thực tiễn cho người học. Bước ngoặt xảy ra khi trường lần đầu mở rộng hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp tới học sinh THPT thông qua cuộc thi “Khởi nghiệp sáng tạo Miền Bắc” diễn ra từ 22/8/2026 đến 27/2/2027. Hoạt động này được tổ chức để hưởng ứng Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời cụ thể hóa Quyết định 336/QĐ-TTg về chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035. Nói thẳng, nếu giáo dục phổ thông tiếp tục đứng ngoài cuộc chơi khởi nghiệp, chúng ta sẽ lỡ mất cả một thế hệ trẻ trong chiến lược đổi mới sáng tạo quốc gia.
Cuộc thi sáng tạo miền Bắc: thiết kế như một lớp học quản trị thực thụ
Điểm đáng nói của cuộc thi “Khởi nghiệp sáng tạo Miền Bắc” là nó không dừng ở cuộc thi ý tưởng thuần túy, mà được thiết kế theo cách tiếp cận của một trường đào tạo quản trị và kinh doanh đại học. Học sinh phải bắt đầu từ việc nhận diện đúng vấn đề thực tiễn, tìm giải pháp có giá trị và chứng minh khả năng triển khai, thay vì đưa ra vài khẩu hiệu dễ nghe rồi dừng lại. Với chủ đề “Sáng tạo số cho tương lai bền vững”, các dự án xoay quanh ba lĩnh vực: sống xanh và môi trường bền vững, chuyển đổi số và công nghệ vì cộng đồng, kinh tế – văn hóa – du lịch sáng tạo. Những yêu cầu như lập kế hoạch, dự toán ngân sách, xác định chỉ số đánh giá hiệu quả (KPI) buộc học sinh nhìn ý tưởng của mình như một dự án thật sự, có bối cảnh, nguồn lực, kết quả chứ không chỉ là bài thuyết trình đẹp mắt. Theo GS.TS Hoàng Đình Phi, “khởi nghiệp ở tuổi học sinh không nhất thiết phải bắt đầu từ một dự án lớn mà có thể bắt đầu từ một câu hỏi” – và cuộc thi này được thiết kế để biến những câu hỏi đó thành hành động cụ thể.
Giải thưởng, học bổng 50% học phí: phần thưởng hay động lực dài hạn?
Cuộc thi được tổ chức qua ba vòng: Sơ khảo từ 22/8 đến 25/10/2026, chọn 30 dự án; Bán kết từ 19/11/2026 đến 21/1/2027, chọn top 10; Chung kết trực tiếp tại trường ngày 27/2/2027. Top 30 dự án sẽ được công bố ngày 18/11/2026, còn top 10 dự án vào Chung kết được công bố 21/1/2027. Cơ cấu giải thưởng gồm 1 giải Quán quân trị giá 30 triệu đồng kèm học bổng 50% học phí năm thứ nhất tại Trường Quản trị và Kinh doanh. Bên cạnh đó còn có các giải Nhì, Ba và giải Sáng tạo với mức tiền thưởng và học bổng tương ứng. Nếu nhìn ngắn hạn, đây là cuộc thi cho phép học sinh có cơ hội nhận học bổng 50% phí học và phần thưởng tiền mặt hấp dẫn. Nhưng góc nhìn quan trọng hơn là: những gói học bổng này đặt khởi nghiệp học sinh THPT vào một quỹ đạo đào tạo quản trị dài hạn, kết nối thẳng với môi trường đại học và doanh nghiệp, thay vì chỉ là một cuộc thi để lấy thành tích rồi… cất vào hồ sơ.
Kỹ năng khởi nghiệp từ sớm: lợi ích thực tế cho học sinh phổ thông
Điều khiến sân chơi khởi nghiệp học sinh THPT này đáng chú ý là tác động trực tiếp tới kỹ năng sống và năng lực nghề nghiệp tương lai của người học. Thông qua cuộc thi, học sinh có cơ hội rèn luyện tư duy phản biện, làm việc nhóm, lập kế hoạch, quản trị dự án, thuyết trình và xử lý tình huống. Từ việc phân tích vấn đề, xây dựng giải pháp, lập kế hoạch, dự toán ngân sách đến xác định chỉ số đo lường hiệu quả, các em hình thành những năng lực cần thiết cho học tập, nghề nghiệp và cuộc sống sau này. Cuộc thi cũng tạo cơ hội để học sinh phổ thông được giao lưu với sinh viên, chuyên gia và doanh nghiệp, tiếp cận sớm với tư duy sáng tạo, quản trị và đổi mới sáng tạo. Với việc mở rộng hoạt động khởi nghiệp tới học sinh THPT, nhà trường kỳ vọng đây sẽ là một sân chơi giúp các em dám nghĩ, dám thử và biết cách biến vấn đề đời sống thành ý tưởng có giá trị cho cộng đồng. Nói cách khác, tư duy sáng tạo phổ thông sẽ không còn là khẩu hiệu mà trở thành kỹ năng hành động, nếu những sân chơi này được duy trì và nhân rộng.
