Hệ thống điện Phú Quốc: không chỉ để đủ điện mà để tạo lợi thế APEC
Hệ thống điện Phú Quốc là tổng thể các công trình truyền tải, trạm biến áp và lưới 110kV – 220kV trên đảo, được đầu tư gần 2.165 tỷ đồng để vừa bảo đảm cấp điện Đặc khu Phú Quốc lâu dài, vừa đáp ứng chuẩn tin cậy cao cho Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, với năng lực dự phòng và liên kết lưới mạnh hơn trước nhiều lần. Điều đáng nói là ba công trình điện trọng điểm – trạm biến áp 220kV Phú Quốc cùng hai đường dây 110kV Bắc và Nam – không chỉ “về đích” mà còn vượt tiến độ gần một năm, cho thấy chiến lược chuẩn bị APEC bằng hạ tầng năng lượng bài bản hơn hẳn tư duy “chữa cháy” thường thấy. Đây là lựa chọn mang tính chủ động: Việt Nam dùng điện như một thước đo năng lực tổ chức sự kiện tầm khu vực.
Ba công trình 2.165 tỷ: cách nâng cấp hạ tầng chứ không chỉ tăng công suất
Danh sách ba công trình mới nghe có vẻ thuần kỹ thuật, nhưng đằng sau là một cách tiếp cận khác về APEC 2027 hạ tầng. Đường dây 110kV Phú Quốc – Nam Phú Quốc đóng điện rạng sáng 16/8, tổng mức đầu tư hơn 934 tỷ đồng, quy mô 2x20km với 79 vị trí trụ và 2,7km cáp ngầm, cho thấy lựa chọn đi ngầm để giảm rủi ro thời tiết và cảnh quan. Trạm biến áp 220kV Phú Quốc đóng điện lúc 23h30 ngày 19/8 với 2 máy 250MVA và 2x19km đường dây 220kV đấu nối, cũng có 2,7km cáp ngầm. Đường dây 110kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc hoàn thành sáng 28/8 với gần 353 tỷ đồng, dài 2x20,7km và 75 vị trí trụ. Bộ ba này, với tổng vốn gần 2.165 tỷ đồng, không đơn giản là “thêm đường dây” mà là tái cấu trúc hệ thống điện Phú Quốc theo chuẩn N-1 – tức vẫn vận hành ổn định ngay cả khi mất một phần phần tử lưới.
Trạm biến áp 220kV – trái tim mới của cấp điện Đặc khu Phú Quốc
Nếu phải chọn một biểu tượng cho bước nhảy của hệ thống điện Phú Quốc, đó phải là trạm biến áp 220kV với hai máy 250MVA. Tuyến Kiên Bình – Phú Quốc trước đây vận hành ở cấp 110kV, giờ được chuyển sang 220kV, nâng năng lực cấp nguồn lên 500MVA và biến trạm 220kV thành “trái tim” của lưới điện đảo. Theo lãnh đạo Ban Quản lý dự án, từ trạm biến áp 220kV này, có thể khẳng định “đến năm 2035 không thiếu điện cho toàn đảo Phú Quốc, cả hiện tại và tương lai”. Việc EEMC và AIT cùng EVNSPC đóng điện thành công hai máy biến áp 220kV – 250MVA đầu tiên cho trạm không chỉ là thành tích thi công, mà là thông điệp về năng lực nội địa trong thiết kế và chế tạo thiết bị truyền tải công suất lớn. Khi thiết bị chủ lực không phụ thuộc nhập khẩu, bảo đảm an ninh năng lượng và chủ quyền biển đảo không còn là khẩu hiệu chung chung.
APEC 2027: vì sao điện phải được coi là điều kiện an ninh chứ không phải dịch vụ phụ trợ
Tuần lễ Cấp cao Hội nghị APEC 2027 sẽ diễn ra tại Đặc khu Phú Quốc vào tháng 11/2027, với yêu cầu cấp điện không chỉ liên tục mà còn an toàn tuyệt đối. Việc đưa vào vận hành các máy biến áp 220kV – 250MVA và hoàn thiện mạng lưới 110kV khiến hệ thống điện Phú Quốc đáp ứng tiêu chí N-1, nâng tổng năng lực cấp điện cho Đặc khu lên 315MVA và mở rộng đến 500MVA. Đây là chuẩn của một hệ thống coi điện là yếu tố an ninh sự kiện, ngang hàng với an ninh mạng và an ninh vật lý, thay vì dịch vụ tiện ích phía sau hậu trường. Đáng lưu ý, tất cả các công trình bảo đảm điện cho Phú Quốc sẽ hoàn thành vào tháng 9 năm nay, sớm hơn kế hoạch hơn một năm, tạo khoảng thời gian “chạy thử” dài để kiểm tra và ổn định vận hành. Đó là cách giảm rủi ro mất điện: chuẩn bị sớm, không đặt cược vào những tuần cuối.
Phối hợp EEMC – AIT – EVNSPC: bài học tổ chức cho các dự án hạ tầng tương lai
Điểm đáng chú ý nhất của câu chuyện hệ thống điện Phú Quốc không nằm ở con số mà ở cách các đơn vị phối hợp. EVNSPC làm chủ đầu tư, giao Ban Quản lý dự án Điện lực miền Nam triển khai, đồng thời cùng UBND tỉnh An Giang và chính quyền Đặc khu Phú Quốc giải quyết mặt bằng, vận chuyển thiết bị ra đảo, thi công xuyên đêm, dùng thiết bị bay không người lái để rải dây mồi. EEMC đẩy nhanh thiết kế, chế tạo, vận chuyển và lắp ráp máy biến áp để dự án về đích sớm gần một năm; AIT cùng các nhà thầu xây dựng, giám sát hiện trường để giữ tiến độ. Với hệ thống điện Phú Quốc, ngành điện đang chứng minh rằng nếu các dự án hạ tầng cho APEC 2027 hạ tầng được tổ chức theo cách tương tự – rõ vai, quyết liệt và có biên an toàn về thời gian – thì năng lượng có thể trở thành mặt mạnh của nước chủ nhà, chứ không phải nỗi lo thường trực mỗi mùa sự kiện lớn.
