Giá trị của concert vượt khỏi sân vận động
Tác động kinh tế concert là tổng giá trị phát sinh khi một buổi diễn kéo chi tiêu và hoạt động kinh doanh từ sân khấu sang du lịch, dịch vụ và các ngành liên quan tại địa phương.
Hai đêm BIGBANG tại sân vận động Mỹ Đình ngày 24 và 25 tháng 10 thu hút hơn 90.000 lượt khán giả, cho thấy sức hút của một sự kiện âm nhạc quốc tế có thể lan xa hơn lượng vé bán ra. Khán giả đến Hà Nội còn cần nơi lưu trú, ăn uống, phương tiện đi lại và điểm mua sắm; vì thế, khách sạn, hàng không, nhà hàng, bán lẻ và dịch vụ du lịch đều có cơ hội đón thêm khách. Đây là lý do concert kinh tế Việt Nam không nên được đánh giá chỉ bằng doanh thu tại sân vận động. Câu hỏi đáng quan tâm là thành phố và doanh nghiệp địa phương giữ lại được bao nhiêu giá trị, thay vì chỉ chứng kiến đám đông đến xem rồi rời đi.
Dòng chi tiêu cụ thể, nhưng cần đo lường tốt hơn
Hiệu ứng kinh tế hiện ra trong những khoản chi rất đời thường: vé máy bay, phòng nghỉ, bữa ăn và di chuyển. Dữ liệu được trích dẫn cho thấy lượng đặt vé máy bay đến Hà Nội trong các ngày 23–26 tháng 10 tăng 74% so với cùng kỳ, còn lượng hành khách tăng 76%. Một ước tính về dịp concert BIGBANG cho rằng Hà Nội đón 175.000–190.000 lượt khách và doanh thu du lịch có thể đạt 800 tỷ đồng. Con số này cần được xem là ước tính, không phải phép đo đầy đủ về phần giá trị ở lại địa phương.
Quy mô chi tiêu của người xem cũng cho thấy concert có thể kéo theo một chuyến đi đáng kể: vé cao nhất vượt 10 triệu đồng, trong khi một khán giả từ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết tổng chi phí vé máy bay, khách sạn và ăn uống trong vài ngày ở Hà Nội không dưới 60 triệu đồng. Muốn hiểu đúng tác động kinh tế concert, cần thống kê đồng bộ doanh thu và lượng khách ở các ngành liên quan, thay vì dựa riêng vào sức nóng trên mạng xã hội.
Thị trường Việt Nam đang bắt nhịp xu hướng toàn cầu
Từ BLACKPINK vài năm trước đến BIGBANG và các chương trình trong nước gần đây, Việt Nam đang hình thành lớp khán giả sẵn sàng chi trả để thưởng thức biểu diễn. Đây là nền tảng quan trọng cho ngành giải trí Việt Nam, nhưng sức mua của khán giả chỉ tạo thành động lực tăng trưởng khi được kết nối với sản phẩm du lịch và dịch vụ được chuẩn bị trước.
Xu hướng này không riêng của Việt Nam: nhiều quốc gia xem việc thu hút sự kiện âm nhạc quốc tế là một phần trong chiến lược phát triển du lịch và kinh tế sáng tạo. Hàn Quốc gắn K-pop với trải nghiệm văn hóa, Singapore chủ động cạnh tranh giành các ngôi sao, còn Thái Lan điều chỉnh chính sách để giảm chi phí tổ chức. Việt Nam có thể học cách biến người hâm mộ thành khách du lịch dài ngày, thay vì chỉ đón dòng người trong vài giờ. Một tour du lịch sân khấu cần phối hợp vé diễn, lưu trú, ăn uống, vận chuyển và tham quan; doanh nghiệp lữ hành vì vậy cần lịch sự kiện được công bố sớm để thiết kế hành trình phù hợp.
Muốn tăng trưởng bền vững, phải phối hợp từ khâu đầu
Một concert lớn không thể được tổ chức hiệu quả nếu du lịch, nghệ thuật biểu diễn và các đơn vị nghiên cứu hoạt động rời rạc; sự đứt gãy này làm dòng lợi ích kinh tế khó lan tỏa. Cơ quan tổ chức và chính quyền cần cùng tính đến an ninh, hạ tầng, giao thông, lưu trú và kế hoạch văn hóa địa phương. Đó không phải việc phụ sau khi nghệ sĩ đã được mời, mà là điều kiện để sự kiện diễn ra thuận lợi và để khách có thêm lý do ở lại.
Các concert, lễ hội và sản phẩm văn hóa nên được nối với ẩm thực, vận chuyển, tham quan và mua sắm ngay từ khâu thiết kế. Lịch diễn sớm giúp doanh nghiệp chủ động xây tour, còn hạ tầng phù hợp, thủ tục thuận lợi và chính sách cạnh tranh giúp thành phố tăng khả năng đón sự kiện. Việc thảo luận dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa cũng mở ra cơ hội xây cơ chế hỗ trợ tài chính, tín dụng, công nghệ và khởi nghiệp cho lĩnh vực này. Kết luận rất rõ: concert có thể là cú hích, nhưng chỉ sự phối hợp liên ngành và năng lực tạo sản phẩm địa phương mới biến đám đông thành giá trị kinh tế lâu dài.
