AI bước vào ngành điện ảnh: cuộc chơi hệ sinh thái, không còn là cuộc chơi từng bộ phim
AI ngành điện ảnh là xu hướng các doanh nghiệp dùng trí tuệ nhân tạo để tự động hóa, tăng tốc và mở rộng toàn bộ chuỗi giá trị sản xuất – phân phối – thương mại hóa nội dung, từ phim ngắn, chương trình giải trí đến phim điện ảnh dài tập, gắn liền với streaming và các nền tảng số đang chi phối thói quen giải trí mới của khán giả.
Điểm đáng nói không phải là việc Vingroup, KIDO, Yeah1… “đi làm phim”, mà là cách họ coi AI như nền tảng để xây dựng mô hình kinh doanh giải trí mới, thay vì chỉ là một công cụ kỹ xảo. Khi thị trường bị xáo trộn bởi streaming và nội dung số, ai sở hữu được hệ sinh thái nội dung gắn với công nghệ giải trí sẽ chiếm lợi thế dài hạn.
Sự bùng nổ của AI và các nền tảng số đang thay đổi toàn bộ thói quen giải trí lẫn hành vi mua sắm của người tiêu dùng. Điều này buộc các tập đoàn phải nghĩ lớn hơn một vài dự án phim lẻ: họ cần những “cỗ máy nội dung” có thể sản xuất liên tục, phân phối đa nền tảng và kéo theo dòng doanh thu thương mại phía sau.
KIDO và hệ sinh thái AIRO: từ hãng thực phẩm thành tổ hợp nội dung – thương mại
KIDO là ví dụ rõ nhất cho việc dùng AI để tái định nghĩa mô hình kinh doanh giải trí. Sau khi mảng dầu ăn tăng trưởng chậm và mảng kem chuyển giao phần lớn cho đối tác, tập đoàn này chọn phim ảnh và nội dung số như một trụ cột tăng trưởng mới.
Mới đây, KIDO công bố mở rộng sang phim ngắn, chương trình giải trí và điện ảnh thông qua công ty thành viên AIRO. Không dừng ở vài dự án rời rạc, AIRO được nâng cấp thành một tổ hợp với 6 khối chiến lược: phim ngắn & trung tâm nội dung, show & concert, quản lý tài năng, đầu tư – sản xuất phim điện ảnh, thương mại IP và giải pháp marketing bằng AI. Mô hình mới này của AIRO giúp giải phóng tiềm năng của nghệ sĩ, tối ưu hóa chi phí sản xuất và biến mỗi nội dung giải trí thành điểm chạm bán hàng hiệu quả.
Theo lãnh đạo KIDO, công ty dự kiến sản xuất khoảng 200 phim ngắn ứng dụng AI trong năm 2027. Đây là tham vọng xây dựng một “dây chuyền” sáng tạo nội dung AI, nơi short drama, livestream, AI Avatar, TVC… cùng vận hành trong một hệ sinh thái nội dung thống nhất, vừa phục vụ giải trí, vừa kéo doanh thu thương mại. Ở góc độ kinh doanh, đây là một hệ sinh thái có khả năng tự tạo ra doanh thu tái đầu tư liên tục.
Vingroup và V-Film: AI, streaming và giấc mơ sử thi lịch sử Việt trên nền tảng toàn cầu
Nếu KIDO chọn short drama và thương mại IP làm trung tâm, Vingroup lại nhắm vào mảng phim lịch sử – văn hóa quy mô lớn, với tầm nhìn streaming và OTT ngay từ đầu. Hồi tháng 9/2025, HĐQT Vingroup thông qua việc tham gia góp vốn thành lập CTCP Phát triển Điện ảnh V-Film, được đưa vào trụ cột Văn hóa với định hướng sản xuất và phân phối phim điện ảnh, truyền hình.
Đến tháng 5/2026, Vingroup công bố chiến lược phát triển V-Film, tập trung vào phim lịch sử – văn hóa Việt Nam, hướng tới tiêu chuẩn quốc tế. Dự án đầu tiên là series về triều Trần, mùa đầu gồm 10 tập, dự kiến khởi quay từ tháng 7/2026 và công chiếu mùa đầu tiên vào tháng 12/2026. Song song, Vingroup thành lập Vinstudio, đăng ký các ngành nghề liên quan đến sản xuất – phát hành phim, chương trình truyền hình, âm nhạc, quảng cáo…
Lãnh đạo V-Film nhận định tương lai ngành điện ảnh nằm nhiều hơn ở streaming và OTT, khi khán giả thay đổi cách tiếp cận nội dung. Vì thế, chiến lược của Vingroup là xây dựng các series nhiều mùa, chất lượng hình ảnh tiệm cận chuẩn quốc tế, khai thác khoảng trống về câu chuyện lịch sử và văn hóa Việt Nam trên các nền tảng toàn cầu. Trong bức tranh đó, AI ngành điện ảnh không chỉ giúp tối ưu chi phí và hậu kỳ, mà còn là công cụ để tạo thế giới sử thi, kỹ xảo phức tạp – điều mà trước đây điện ảnh Việt khó chạm tới.
Yeah1, Bamboo Airways và làn sóng doanh nghiệp “đi làm phim” vì streaming và AI
Yeah1 – doanh nghiệp lâu năm trong truyền thông – giải trí – đang tái cấu trúc quanh ba trụ cột: nội dung, hệ sinh thái nghệ sĩ và AI. Phim ảnh được xem như một mảnh ghép trong chiến lược phát triển nội dung cao cấp, từ truyền hình thực tế, chuỗi phim ngắn, short drama đến hợp tác quốc tế. Song song, doanh nghiệp đầu tư vào short drama, hợp tác với đối tác quốc tế để gia công phim cho thị trường Bắc Mỹ, qua đó học năng lực sản xuất và xây hệ thống vận hành.
Điểm chung trong chiến lược của nhiều doanh nghiệp kể trên là sự xuất hiện của phim ngắn, AI và nền tảng số. Khác với phim điện ảnh truyền thống thường cần vốn lớn, thời gian sản xuất dài và phụ thuộc vào hệ thống rạp, short drama hay micro drama có thể được sản xuất nhanh hơn, chi phí thấp hơn và phân phối trực tiếp đến người dùng thông qua điện thoại. Các tập phim chỉ kéo dài từ một đến vài phút, liên tục tạo nút thắt và có thể xem mọi lúc đang phù hợp với thói quen tiêu thụ nội dung của người dùng mạng xã hội.
Ngay cả một hãng hàng không như Bamboo Airways cũng bổ sung ngành nghề liên quan đến hậu kỳ phim điện ảnh, video và chương trình truyền hình. Điều này cho thấy phim ảnh và nội dung số đang trở thành “ngôn ngữ chung” để các thương hiệu tiếp cận khách hàng trong kỷ nguyên streaming và AI. Khi AI càng làm thay đổi bài toán chi phí và tốc độ sản xuất, rào cản gia nhập ngành nội dung giảm xuống, kéo theo làn sóng doanh nghiệp ngoài ngành bước vào cuộc chơi.
Tương lai: hệ sinh thái nội dung AI sẽ định nghĩa lại quyền lực trong ngành giải trí
Điều đáng chú ý nhất trong làn sóng này là cách các doanh nghiệp Việt xem AI không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà là nền tảng để xây dựng mô hình kinh doanh mới trong ngành giải trí. “Chúng tôi không dừng lại ở việc ứng dụng AI để làm phim hay tạo kỹ xảo, mà mục tiêu lớn hơn là xây dựng một hệ sinh thái truyền thông – giải trí – thương mại toàn diện”. Ở chặng đường mới này, hệ sinh thái AIRO sẽ mở rộng toàn diện hơn và hướng tới IPO vào năm 2030.
Ở tầm thị trường, sự phổ biến của định dạng short drama đang mở rộng trên nhiều quốc gia và thu hút ngày càng nhiều người dùng. Tại Trung Quốc, trong khoảng 128.000 phim ngắn phát hành quý I, 95% được tạo ra bằng AI, tương đương khoảng 121.600 tác phẩm. Tờ Financial Times cho biết đến tháng 5/2026, có tới 89/100 phim ngắn thịnh hành nhất trên Douyin là sản phẩm sử dụng AI. Đây là lời cảnh báo: nếu không nhanh chóng xây dựng hệ sinh thái nội dung AI, ngành giải trí Việt có nguy cơ bị lấn át ngay trên sân nhà.
Với người xem, streaming và AI đồng nghĩa với nhiều lựa chọn hơn, nội dung sát nhu cầu hơn, xem được mọi lúc mọi nơi. Với nghệ sĩ và nhà sản xuất, công nghệ giải trí mới mở ra cơ hội sáng tạo nội dung AI với chi phí thấp hơn, nhưng cũng đặt ra áp lực cạnh tranh khốc liệt hơn. Cuộc chơi quyền lực sẽ không thuộc về ai làm một bộ phim “bom tấn” nhất, mà thuộc về ai xây được hệ sinh thái nội dung bền vững, biết dùng AI để kể câu chuyện Việt theo cách hấp dẫn khán giả toàn cầu.
