An toàn số phải trở thành kỹ năng thiết yếu ở trường
An toàn số học sinh là khả năng nhận diện rủi ro trên mạng, bảo vệ thông tin và hình ảnh cá nhân, đồng thời biết tìm người đáng tin cậy để trợ giúp khi bị đe dọa hoặc xâm hại. Hưởng ứng chiến dịch truyền thông “Không Một Mình”, các trường ở khu vực phía Đông TP. Hồ Chí Minh tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, giúp học sinh nhận biết nguy cơ trên không gian mạng. Đây là hướng đi cần thiết: lời cảnh báo chung chung khó giúp các em xử lý một tin nhắn dụ dỗ, đường dẫn đáng ngờ hay hành vi bắt nạt cụ thể. Trong bối cảnh công nghệ số phát triển, kỹ năng ứng xử và tự bảo vệ trực tuyến không thể chỉ là nội dung ngoại khóa tùy chọn. Mạng có thể là ảo, nhưng tổn thương do đe dọa, bôi nhọ hay xâm hại gây ra cho học sinh là thật. Vì vậy, phòng chống xâm hại mạng cần được dạy bằng tình huống gần gũi và lối thoát rõ ràng.
Tuyên truyền trực tiếp giúp biến cảnh báo thành cách ứng phó
Tại Trường THCS Thắng Nhì, phường Vũng Tàu, buổi sinh hoạt chuyên đề về phòng, chống tội phạm công nghệ cao và bạo lực học đường kết hợp video trực quan, chia sẻ từ báo cáo viên công an phường và tiểu phẩm tái hiện tình huống nguy hiểm. Học sinh không chỉ nghe về các chiêu trò dụ dỗ, đe dọa trên mạng xã hội mà còn thực hành cách xử lý. Cách làm này đáng chú ý vì cho các em cơ hội tập phản ứng trước khi đối mặt một mình với sự việc thật. Tại Trường THCS Võ Trường Toản, thông điệp an toàn số được đưa vào tiết sinh hoạt lớp, kèm trao đổi để học sinh chia sẻ vấn đề và tìm hướng hỗ trợ. Nhà trường cũng phối hợp với ban tư vấn học đường, còn lực lượng công an trực tiếp giải đáp thắc mắc. Kỹ năng an toàn mạng vì thế gắn với cả hành động của học sinh lẫn người lớn sẵn sàng lắng nghe.
Cuộc thi “Đại sứ an toàn số” khuyến khích học sinh tham gia
Trong một chương trình phối hợp với cơ sở giáo dục, Chi đoàn Công an xã Hàm Tân phổ biến cách sử dụng mạng xã hội an toàn qua giao lưu và hỏi đáp phù hợp với lứa tuổi. Học sinh được nhắc không chia sẻ thông tin cá nhân, mật khẩu hay hình ảnh riêng tư cho người lạ; không mở đường dẫn đáng ngờ và không tự ý gặp người quen qua mạng. Khi bị dụ dỗ, đe dọa hoặc phát hiện dấu hiệu xâm hại, các em cần dừng liên lạc, chặn và báo cáo tài khoản, đồng thời tìm sự giúp đỡ từ cha mẹ, thầy cô hoặc người lớn đáng tin cậy. Điểm nhấn là cuộc thi “Đại sứ an toàn số - Không Một Mình”, giúp học sinh củng cố kiến thức và lan tỏa thông điệp kết nối có trách nhiệm. Cuộc thi khiến các em chủ động tham gia, còn tuyên truyền trực tiếp tạo cơ hội hỏi lại và làm rõ cách ứng phó. Hai hình thức bổ trợ nhau, đưa kiến thức ra khỏi khẩu hiệu.
Không để học sinh phải tự xoay xở khi gặp nguy cơ
Các hoạt động hưởng ứng “Không Một Mình” còn đề cập đến bạo lực học đường, đồng thời khuyến khích học sinh quan tâm, chia sẻ và không đổ lỗi cho người bị hại hoặc phát tán hình ảnh riêng tư của người khác. Đây là phần quan trọng của an toàn số: một học sinh biết cách chặn tài khoản vẫn có thể ngần ngại lên tiếng nếu sợ bị trách móc hay cô lập. Bởi vậy, nhà trường cần duy trì kênh tiếp nhận phản ánh, kết nối tư vấn và phối hợp với gia đình, công an để can thiệp khi cần. Công an xã Hàm Tân cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ sở giáo dục, đổi mới cách tuyên truyền phù hợp lứa tuổi nhằm góp phần phòng ngừa bạo lực học đường và xâm hại trên mạng. Kết quả bền vững không nằm ở một buổi phát động, mà ở việc học sinh biết mình có thể tìm ai và được giúp đỡ ra sao. Đó mới là ý nghĩa thiết thực của “Không Một Mình”.
