An toàn số cần được học bằng trải nghiệm
Ngày hội An toàn trực tuyến là không gian trải nghiệm và giao lưu giúp học sinh, thanh thiếu niên nhận biết rủi ro trên mạng, thực hành cách ứng xử an toàn và tìm kiếm hỗ trợ khi cần. Diễn ra tại Hà Nội từ tối 30/10 đến hết ngày 1/11, chương trình thuộc Chiến dịch Không Một Mình, hướng tới đưa kỹ năng an toàn mạng ra khỏi những lời cảnh báo khô khan và đến gần đời sống thường ngày của các em. Đây là cách tiếp cận đáng giá: người trẻ cần được thực hành nhận diện tình huống, chứ không chỉ nghe nhắc rằng Internet có thể nguy hiểm. Các hoạt động tương tác công nghệ giúp người tham gia tìm hiểu nguy cơ, bảo vệ thông tin cá nhân và quyền riêng tư, đồng thời cân nhắc cách phản ứng phù hợp trước những kết nối không an toàn. Mục tiêu rộng hơn là chung tay bảo vệ trẻ em mạng với sự tham gia của gia đình, nhà trường và cộng đồng.
Thông điệp “Kết nối không tổn thương” mở đầu ngày hội
Lễ khai mạc diễn ra tối 31/10, mở đầu chuỗi hoạt động trải nghiệm và kết nối, đồng thời lan tỏa thông điệp “Kết nối không tổn thương”. Thông điệp này nhấn mạnh rằng an toàn trực tuyến không chỉ là tự bảo vệ trước rủi ro; đó còn là biết tôn trọng quyền riêng tư, ranh giới và cảm xúc của người khác khi giao tiếp trên mạng. Vì thế, ngày hội không đặt toàn bộ trách nhiệm lên vai học sinh. Bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên cần sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, cơ quan quản lý, tổ chức xã hội và cộng đồng. Một lời khuyên có ích sẽ phát huy tác dụng hơn khi trẻ tin rằng có người lớn sẵn sàng lắng nghe, thay vì chỉ chờ các em mắc lỗi mới lên tiếng.
Chiến dịch gắn thông điệp ấy với phong trào “5 phút cùng em”, khuyến khích phụ huynh, thầy cô và người lớn dành ít nhất 5 phút mỗi ngày để hỏi han, lắng nghe và trò chuyện với trẻ về những điều các em gặp trên mạng.
Học sinh kể chuyện an toàn mạng bằng sân khấu
Minishow “Kết nối học đường” quy tụ 14 tiết mục biểu diễn của học sinh đến từ 7 trường học. Qua ca hát, nhảy múa và những màn dàn dựng sáng tạo, các em đưa chủ đề an toàn trực tuyến vào một hình thức gần gũi với bạn bè. Điểm đáng chú ý không chỉ là sự tự tin trên sân khấu: học sinh còn trở thành người truyền đi thông điệp về tình bạn, sự tôn trọng và trách nhiệm trong mỗi kết nối. Khi các em chủ động nói về cách bảo vệ bản thân và hỗ trợ bạn bè, kỹ năng an toàn mạng bớt giống một bài giảng áp đặt, mà trở thành điều có thể cùng nhau thực hành. Minishow cũng cho thấy trường học có vai trò thiết thực trong việc hình thành văn hóa số an toàn, nơi học sinh được khuyến khích lên tiếng khi gặp tình huống đáng lo.
Kết nối an toàn bắt đầu từ những cuộc trò chuyện
Ngày hội khép lại bằng Gala âm nhạc “Không Một Mình”, diễn ra tối 1/11. Từ trải nghiệm công nghệ đến sân khấu học đường, chuỗi hoạt động kết nối kiến thức với những cách học sinh có thể ghi nhớ và chia sẻ. Nhưng một sự kiện không thể thay cho sự đồng hành hằng ngày. Giá trị bền hơn nằm ở việc người lớn duy trì đối thoại để trẻ dám kể về một tin nhắn khiến mình bất an, một yêu cầu xâm phạm riêng tư hay một mối quan hệ trực tuyến vượt quá giới hạn. Chiến dịch Không Một Mình vì vậy gửi đi lời nhắc rõ ràng: bảo vệ trẻ em trên mạng cần kỹ năng, sự tôn trọng và những người sẵn lòng hỗ trợ. Khi gia đình, nhà trường và bạn bè cùng tạo được niềm tin, kết nối số mới có thể an toàn mà không gây tổn thương.
