Giao thông tin đăng nhập là trao quyền truy cập danh tính số
Nhờ làm hộ chiếu online là việc giao cho người khác kê khai hoặc nộp hồ sơ cấp hộ chiếu qua dịch vụ công thay mình, đôi khi kèm theo việc chia sẻ tài khoản VNeID, mật khẩu hay mã OTP. Cách làm này có thể biến một thủ tục hành chính thành rủi ro mất quyền kiểm soát danh tính số. Ngày 12-11, Cục Quản lý xuất nhập cảnh thuộc Bộ Công an cảnh báo người dân về việc nhờ người khác nộp hồ sơ trực tuyến và chia sẻ thông tin đăng nhập VNeID. Người chưa thành thạo công nghệ có thể muốn nhờ người quen thao tác cho nhanh, nhưng trao mật khẩu hoặc OTP không khác gì mở cửa tài khoản cho người khác. Khi có thông tin đăng nhập, họ có thể chiếm quyền kiểm soát VNeID, thu thập hoặc sử dụng trái phép dữ liệu định danh và lợi dụng thông tin cá nhân để lừa đảo.
Rủi ro không dừng ở việc lộ thông tin cá nhân
Tài khoản VNeID gắn với danh tính của mỗi công dân. Vì vậy, một lần chia sẻ thông tin xác thực có thể kéo theo hậu quả vượt xa hồ sơ hộ chiếu: kẻ xấu có thể dùng dữ liệu để đăng ký tài khoản ngân hàng, ví điện tử, vay tín dụng hoặc thực hiện hoạt động trái pháp luật dưới danh nghĩa chủ tài khoản. Nếu danh tính bị lợi dụng, người có thông tin bị khai thác còn có thể mất nhiều thời gian phối hợp xác minh với cơ quan chức năng. Ngoài nguy cơ lộ thông tin cá nhân, giao người khác kê khai cũng dễ tạo sai sót về nhân thân, tình trạng hộ chiếu hoặc địa chỉ nhận qua bưu chính. Hồ sơ có thể phải bổ sung, chỉnh sửa và mất thêm thời gian xử lý; hộ chiếu cũng có thể được chuyển nhầm nếu địa chỉ không chính xác. Đừng đánh đổi quyền kiểm soát tài khoản lấy sự tiện tay trong một thủ tục có thể tự làm hoặc được hướng dẫn an toàn.
Áp dụng nguyên tắc 3 không khi làm hộ chiếu online
Cục Quản lý xuất nhập cảnh khuyến cáo người dân tuân thủ nguyên tắc “3 không” khi làm hộ chiếu online. Đây là ranh giới cơ bản để bảo mật VNeID, kể cả khi nhờ người thân hỗ trợ:
- Không cung cấp tài khoản hoặc mật khẩu VNeID cho người khác.
- Không chia sẻ mã OTP và thông tin định danh cá nhân dưới bất kỳ hình thức nào.
- Không bấm đường dẫn lạ, làm theo quảng cáo không rõ nguồn gốc hoặc dùng dịch vụ làm hộ hồ sơ không đáng tin cậy.
Nếu thao tác khó, hãy liên hệ cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để được hướng dẫn. Có thể nhờ người thân chỉ cách làm, nhưng đừng giao tài khoản hoặc để người khác tự gửi hồ sơ mà bạn không kiểm soát. Sự hỗ trợ nên dừng ở hướng dẫn, không phải bàn giao quyền truy cập.
Tự kiểm soát hồ sơ từ lúc đăng nhập đến khi gửi
Hãy chủ động nộp hồ sơ qua Cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng VNeID theo hướng dẫn chính thức. Trước khi gửi, tự kiểm tra kỹ thông tin nhân thân, các mục cần bổ sung và địa chỉ nhận hộ chiếu. Việc kiểm tra trực tiếp giúp hạn chế khai sai, hồ sơ bị kéo dài hoặc hộ chiếu không đến đúng người. Sau khi sử dụng, đăng xuất khỏi hệ thống; thường xuyên kiểm tra thông tin tài khoản và thay đổi mật khẩu khi cần để tăng cường bảo mật VNeID. Nếu đã lỡ chia sẻ thông tin đăng nhập, hãy lấy lại quyền truy cập và bảo vệ tài khoản ngay, đồng thời không cung cấp thêm OTP hay dữ liệu cá nhân cho người khác. Làm hộ chiếu online sẽ thuận tiện hơn khi bạn giữ quyền quyết định ở từng bước: tự đăng nhập, tự rà soát và chỉ nhờ cơ quan chức năng hướng dẫn khi cần.
