Không để hành trình về nhà thành chuyến vượt lũ
Học sinh vượt sông mùa lũ là tình huống đi lại khẩn cấp trong đó trẻ phải qua dòng nước dâng cao, chảy xiết khi lối kết nối thông thường đã bị gián đoạn; ưu tiên đầu tiên phải là giữ các em ở nơi an toàn, không đưa xuống thuyền bất chấp rủi ro. Tại thôn Đồng Phú, xã Tuyên Phú, Quảng Trị, khoảng 17 giờ ngày 9.11, một nhóm khoảng 6–7 học sinh được người lớn chèo thuyền nhỏ qua sông Gianh khi nước lũ dâng cuồn cuộn; các em không mặc áo phao. Hình ảnh khiến người xem lo lắng, nhưng điều cần nhấn mạnh không phải là trách móc những gia đình đang tìm cách đưa con về. Cầu phao đã bị tháo dỡ khi nước lên, còn phụ huynh phải đối diện với việc con mắc lại bên kia sông. Sai lầm cần tránh là xem việc sang sông bằng thuyền như lựa chọn đương nhiên.
Tháo cầu phao phải đi kèm phương án cho học sinh
Tháo dỡ cầu phao khi nước lớn là biện pháp bảo vệ người qua lại và công trình, không phải lý do để duy trì việc đi lại bằng một phương tiện nguy hiểm hơn. Ở sông Gianh Quảng Trị, tuyến cầu phao có thể hoạt động buổi sáng nhưng điều kiện đã thay đổi vào buổi chiều; kế hoạch đến trường vì thế phải tính cả chiều về. Địa phương cho học sinh bị ảnh hưởng nghỉ học, nhưng ứng phó không nên dừng ở thông báo nghỉ. Nhà trường và gia đình cần biết sớm khi cầu sắp đóng, thống nhất điểm tập trung, người chịu trách nhiệm trông nom và đầu mối báo tin. Nếu học sinh đã sang sông hoặc chưa thể về, phải có nơi lưu trú tạm, cùng phương án ăn nghỉ và bàn giao rõ ràng cho gia đình. Khi cha mẹ biết con đang ở đâu và ai chăm sóc, áp lực phải tìm cách đưa con qua dòng nước sẽ giảm.
Áo phao là bắt buộc, nhưng không thay thế lệnh dừng
Áo phao học sinh cần có nếu đi thuyền, nhưng không thể biến một chuyến qua sông lũ thành chuyến đi an toàn. Khi dòng chảy xiết, nước dâng và phương tiện không bảo đảm, biện pháp đúng là dừng đưa người qua, chứ không dựa vào áo phao để chấp nhận rủi ro. Tình huống Đồng Phú càng cho thấy cần ngăn việc thuyền trở thành lựa chọn duy nhất mỗi khi cầu phao phải tháo dỡ. Thôn có 225 hộ với hơn 1.200 nhân khẩu; đầu tư cầu kiên cố gặp khó khăn về kinh phí và địa phương đã đề xuất cấp trên xem xét. Đây là giới hạn thực tế, nhưng không thể để trẻ tự gánh hậu quả của khoảng trống hạ tầng. Trước mắt, cần thông báo rõ lệnh cấm qua sông khi nguy hiểm, bố trí lực lượng tại bến và chuẩn bị phương án lưu trú cho học sinh.
An toàn mùa lũ cần bắt đầu trước giờ tan học
Chính quyền địa phương đã bố trí công an, quân sự và dân quân kiểm soát khu vực, ngăn người dân qua sông khi không bảo đảm an toàn. Đó là phản ứng cần thiết, nhưng an toàn mùa lũ phải được tổ chức từ trước: nhà trường theo dõi thông tin về mưa nước và tình trạng cầu; gia đình nhận thông báo trước giờ tan học; lực lượng tại bến kiểm soát người lên thuyền và hướng dẫn nơi chờ an toàn. Nếu đường về bị cắt, học sinh cần được ở lại dưới sự trông nom có trách nhiệm thay vì để phụ huynh tự xoay xở trong lúc sốt ruột. Không có áo phao là thiếu sót rõ ràng, nhưng kể cả khi có đủ áo phao, vẫn phải dừng chuyến đi nếu điều kiện vượt ngưỡng an toàn. Một ngày học chỉ kết thúc khi trẻ về nhà an toàn hoặc được chăm sóc tại nơi an toàn. Với học sinh, lựa chọn đúng giữa dòng lũ không phải là vượt sông nhanh hơn, mà là chờ một phương án thực sự an toàn.
