Nhận ra con đường của mình giữa hai công việc
Chuyển hướng nghề nghiệp để theo đuổi giảng dạy tiếng Trung là lựa chọn đầu tư vào tri thức chuyên sâu và trải nghiệm bản địa nhằm gắn việc học với mục tiêu nghề nghiệp lâu dài. Trần Thủy Ngân đã đi đến lựa chọn ấy sau khi thử sức ở cả công việc văn phòng lẫn lớp học buổi tối. Sinh năm 1999, lớn lên trong gia đình làm nông ở Quảng Trị, Ngân chọn học Sư phạm tiếng Trung tại Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế. Cô tốt nghiệp loại Giỏi năm 2021, nhưng dịch COVID-19 khiến kế hoạch đi dạy ngay sau khi ra trường không thành. Ngân đến Bắc Ninh làm nhân viên nhân sự cho một tập đoàn điện tử Trung Quốc; hai năm làm việc giúp cô dùng tiếng Trung thường xuyên và giao tiếp với đồng nghiệp bản địa. Nhưng giờ làm không khép lại lựa chọn nghề nghiệp: buổi tối, cô vẫn dạy tiếng Trung tại một trung tâm ngoại ngữ. Chính sự song hành ấy khiến cô nhận ra lớp học mới là nơi mình muốn gắn bó.
Từ giờ dạy thêm đến quyết định du học
Giờ dạy buổi tối không chỉ là việc làm thêm; đó là phép thử giúp Ngân hiểu mình muốn trở thành giáo viên như thế nào. Cô suy nghĩ về cách truyền đạt kiến thức, còn những cuộc trò chuyện với đồng nghiệp Trung Quốc khơi thêm câu hỏi về ngôn ngữ và văn hóa. Khi phần lớn hiểu biết về Trung Quốc vẫn đến từ sách vở, cô không muốn chỉ giảng lại những gì có trong giáo trình. Sau hai năm làm nhân sự, Ngân nghỉ việc để sang Bắc Kinh học thạc sĩ ngành Giáo dục Hán ngữ quốc tế tại Đại học Sư phạm Thủ đô Bắc Kinh. Đây là bước đi có chủ đích: cô muốn học tiếng Trung trong môi trường bản địa, đồng thời đào sâu phương pháp giảng dạy. Với người cân nhắc cao học tiếng Trung, hành trình của Ngân gợi ra một tiêu chí thiết thực: chọn chương trình học vì năng lực nghề nghiệp mà nó có thể bồi đắp, chứ không chỉ vì tấm bằng.
Bắc Kinh thử thách cả ngôn ngữ lẫn sức bền
Du học Bắc Kinh không đồng nghĩa với việc mọi thứ lập tức trở nên dễ dàng. Dù đã học tiếng Trung nhiều năm ở Việt Nam, những ngày đầu Ngân vẫn bỡ ngỡ trước cách phát âm và ngữ điệu của người địa phương. Xa gia đình, ít mối quan hệ, cô còn phải đối diện cảm giác cô đơn, lạc lõng. Trong học tập, việc ở giữa những bạn học giỏi và xuất sắc tạo thêm áp lực. Thay vì xem những khó khăn ấy là dấu hiệu chọn sai đường, Ngân học cách sắp xếp thời gian, cân bằng việc học với cuộc sống và bớt khắt khe với bản thân. Môi trường bản địa cũng giúp những gì từng nằm trên trang sách hiện ra qua giao tiếp và sinh hoạt hằng ngày. Tại Bắc Kinh, cô đoạt giải Đặc biệt trong cuộc thi giảng dạy tiếng Trung do Viện Quốc tế của trường tổ chức. Thành tích có ý nghĩa vì gắn trực tiếp với nghề cô đang theo đuổi, chứ không chỉ là một dấu mốc học thuật.
Học để trở về với nghề giáo
Điểm đáng chú ý trong hành trình của Ngân không phải là cô rời bỏ một công việc để tìm một con đường hoàn toàn mới, mà là cô dùng trải nghiệm đi làm để xác định rõ hơn mục tiêu ban đầu. Sau khi hoàn thành chương trình thạc sĩ, cô mong muốn trở về Việt Nam và tiếp tục giảng dạy tiếng Trung. Kiến thức chuyên sâu cùng trải nghiệm trực tiếp tại Trung Quốc có thể giúp cô đổi mới cách dạy, để người học hiểu ngôn ngữ trong mối liên hệ với văn hóa. Câu chuyện này phù hợp với những sinh viên đang cân nhắc học tiếp hoặc theo nghề dạy tiếng Trung: học tập có giá trị nhất khi nối được điều học với công việc mình muốn làm lâu dài. Ngân cũng nhìn nhận sinh viên Việt Nam ở nước ngoài có thể trở thành cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và bạn bè quốc tế. Từ một lớp học buổi tối đến chương trình cao học tại Bắc Kinh, lựa chọn của cô cho thấy sự kiên định không nhất thiết là đi theo một lộ trình thẳng; đôi khi, trải nghiệm khác hướng lại làm rõ đích đến.
