Miễn visa Việt Nam Nga: từ chính sách thuận lợi đến kỷ lục du khách quốc tế
Miễn visa Việt Nam Nga là chính sách cho phép công dân Nga nhập cảnh Việt Nam trong một thời gian nhất định mà không cần xin thị thực trước, kết hợp cùng đàm phán mở rộng miễn visa cho khách Việt Nam đi Nga theo đoàn, tạo nên bước ngoặt về dòng khách song phương, giảm rào cản thủ tục, kích thích nhu cầu du lịch và mở ra cơ hội tái cấu trúc kinh tế du lịch ở các điểm đến biển ấm quanh năm. Chính sách này không chỉ là ưu đãi hành chính mà là công cụ cạnh tranh chiến lược giữa các điểm đến trong khu vực. Việt Nam đã đơn phương miễn visa cho hộ chiếu Nga với thời gian lưu trú tối đa 45 ngày từ tháng 8/2023, góp phần kéo lượng du khách Nga Việt Nam tăng mạnh. Tính riêng 8 tháng đầu năm, hơn 1 triệu du khách Nga đã đến Việt Nam, tăng 165,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh đó, hai nước đang thúc đẩy một thỏa thuận miễn visa cho công dân Việt Nam đi Nga theo hình thức khách đoàn tổ chức, hướng tới dòng chảy du lịch hai chiều cân bằng hơn. Đây là nền tảng để Việt Nam đặt mục tiêu kỷ lục du khách quốc tế từ thị trường Nga, chứ không chỉ là một cú tăng trưởng ngắn hạn.
Thị trường du lịch Nga bùng nổ: 1,5 triệu khách và lợi thế biển ấm quanh năm
Nếu giữ được quỹ đạo hiện tại, lượng du khách Nga Việt Nam có thể chạm mốc 1,5 triệu lượt vào năm 2026 – một kỷ lục du khách quốc tế chưa từng có, gấp đôi thời kỳ đỉnh trước dịch ở mức 700.000–800.000 khách mỗi năm. Dự báo này do ông Nikita Kondratyev, một quan chức thuộc Bộ Phát triển Kinh tế Nga, đưa ra trên truyền thông Nga. Điều đáng nói là tăng trưởng không đến từ may mắn, mà từ tổ hợp các yếu tố: đường bay thẳng được duy trì và mở rộng, hạ tầng nghỉ dưỡng tăng tốc, phương thức thanh toán tiện lợi bằng mã QR và thẻ MIR tại nhiều điểm đến. Việt Nam hiện nằm trong nhóm 5 điểm đến có doanh số tour trọn gói cao nhất tại thị trường du lịch Nga. Các doanh nghiệp như Intourist ghi nhận doanh số tour sang Việt Nam tăng gấp 10 lần năm qua, và nhu cầu tiếp tục “nóng” lên. Theo một hãng bán tour trực tuyến, nhu cầu thị trường du lịch Nga dành cho Việt Nam đã tăng thêm 25%, chiếm 3,5% thị phần. Nhưng yếu tố quyết định khiến du khách Nga bỏ nhiều điểm đến truyền thống là biển đẹp, ấm áp quanh năm và hệ thống khu nghỉ dưỡng đa dạng từ Nha Trang, Phan Thiết, Mũi Né đến Phú Quốc và miền Trung, cho phép khách chọn thời điểm nghỉ dưỡng phù hợp cả bốn mùa.
Miễn visa và hạ tầng bay: cách Việt Nam "gỡ phanh" chi tiêu của khách Nga
Điểm hấp dẫn lớn nhất của chính sách miễn visa Việt Nam Nga là nó gỡ bỏ một trong những "phanh" quan trọng trên dòng chi tiêu của khách Nga: thủ tục dài dòng và chi phí xin visa. Khi hộ chiếu Nga được ở lại Việt Nam tới 45 ngày mà không cần visa, rào cản cho các chuyến bay dài được hạ xuống, thời gian ra quyết định mua tour rút ngắn, và các công ty lữ hành có thể thiết kế sản phẩm linh hoạt hơn, thay vì phụ thuộc vào lịch hẹn thị thực. Đối với khách đến từ xa, miễn visa không chỉ tiết kiệm chi phí, mà còn mang ý nghĩa tâm lý: họ cảm nhận mình được chào đón và dễ quay lại nhiều lần. Cùng lúc, các đường bay thẳng từ nhiều vùng của Nga đến TP.HCM, Nha Trang và các trung tâm nghỉ dưỡng đang được khôi phục và mở rộng, bao gồm cả chuyến bay charter thuê nguyên chuyến. Điều này chuyển hành trình từ phức tạp sang "một chặng bay – một điểm nghỉ", giúp Việt Nam cạnh tranh trực tiếp với các điểm đến biển ở châu Âu và châu Á - Thái Bình Dương. Các báo cáo thị trường cho thấy giá dịch vụ tại Việt Nam vẫn ở mức phải chăng so với mặt bằng khu vực, nhưng chất lượng lưu trú và nghỉ dưỡng đủ để phục vụ phân khúc khách Nga có sức mua cao. Khi việc thanh toán bằng QR và thẻ MIR trở nên dễ dàng, khách Nga càng có xu hướng chi tiêu nhiều hơn cho dịch vụ và trải nghiệm tại chỗ.
Từ khách Nga đến khách Việt: thỏa thuận miễn visa song phương sẽ tái định hình dòng khách
Chính sách miễn visa một chiều cho phía Nga đã chứng minh hiệu quả, và đây là lúc cần một bước nhảy mới: thỏa thuận miễn visa Việt Nam Nga cho khách Việt Nam đi Nga theo đoàn. Hai nước đang thương lượng một hiệp định miễn visa dành riêng cho khách Việt đi Nga theo tour tổ chức, được coi là bước đi thiết thực để kích hoạt dòng khách hai chiều. Đối với người Việt, Nga vẫn là điểm đến mang nặng yếu tố văn hóa – lịch sử, gắn với các hành trình Moscow, Saint Petersburg, vòng tròn Vàng, du thuyền sông Volga hay săn cực quang Murmansk. Nhưng chi phí visa và thủ tục từng khiến nhiều người nản lòng. Theo các doanh nghiệp lữ hành, nếu miễn visa cho khách đoàn được triển khai đồng thời với tăng cường đường bay và hợp tác doanh nghiệp hai bên, thị trường du lịch Nga sẽ bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới đối với khách Việt Nam. Họ đánh giá chính sách này sẽ giúp các tour Nga có giá cạnh tranh hơn, tần suất khởi hành dày hơn, và sản phẩm đa dạng hơn, từ tour mùa đông đến các gói hành trình quanh năm. Ở chiều ngược lại, phía Nga ghi nhận lượng khách Việt tăng 21,4% trong 6 tháng đầu năm, cho thấy nhu cầu đã hình thành sẵn và chỉ chờ "cởi trói" về visa để bùng nổ.
Cơ hội và cảnh báo: Việt Nam phải chọn chiến lược dài hạn với khách Nga
Dòng khách Nga tăng mạnh là tin tốt, nhưng cũng là bài kiểm tra cho năng lực quy hoạch và quản lý điểm đến của Việt Nam. Việc đón hơn 1 triệu khách Nga trong 8 tháng, dự báo đạt 1,5 triệu khách/năm, sẽ tạo áp lực lên hạ tầng, môi trường và chất lượng dịch vụ nếu không có chiến lược dài hạn. Các đô thị biển như Nha Trang, Phú Quốc, Phan Thiết – Mũi Né đã chứng kiến làn sóng xây dựng khu nghỉ dưỡng dày đặc, song không phải nơi nào cũng đầu tư tương xứng vào bảo vệ môi trường, giao thông nội vùng hay các sản phẩm trải nghiệm sâu về văn hóa. Nhìn ở góc độ cơ hội, khách Nga có xu hướng lưu trú dài ngày hơn so với khách đến từ các thị trường khác, và nhóm này sẵn sàng chi nhiều cho nghỉ dưỡng, dịch vụ bổ trợ như spa, ẩm thực địa phương, tour khám phá. Điều Việt Nam cần làm là chuyển lợi thế biển ấm, giá phải chăng thành giá trị bền vững: khuyến khích các mô hình resort phục vụ lưu trú dài ngày, căn hộ nghỉ dưỡng an cư mùa đông, và sản phẩm gắn với thiên nhiên – văn hóa bản địa, thay vì chạy theo mô hình đại hạ giá. Miễn visa Việt Nam Nga là bước mở cửa, nhưng quyết định Việt Nam trở thành điểm đến thay thế truyền thống châu Âu hay chỉ là "trạm nghỉ tạm thời" sẽ nằm ở cách chúng ta sử dụng cơ hội này.
