DS2S đặt kỹ năng số vào trung tâm giáo dục đại học
DS2S là dự án hợp tác quốc tế nhằm giúp sinh viên phát triển kỹ năng số, mở rộng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong đại học và kết nối đào tạo với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Do Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức tài trợ, Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức triển khai trong giai đoạn 2023–2026, dự án tập trung vào AI, phân tích dữ liệu và khởi nghiệp số. Hội nghị tổng kết dự án diễn ra tại Hà Nội trong hai ngày 13–14/10/2026; đại diện Việt Nam, Bangladesh, Ấn Độ và Đức cùng tham gia. Đây không chỉ là dịp nhìn lại hoạt động, mà còn đặt ra câu hỏi quan trọng hơn: làm thế nào để chương trình đào tạo tiếp tục có ích khi dự án khép lại? Câu trả lời phụ thuộc vào việc các trường có biến kỹ năng số sinh viên thành một phần bền vững của chương trình học hay không.
Đào tạo AI phải đến được với người học ngoài ngành công nghệ
DS2S nhắm đến cả sinh viên không chuyên công nghệ, một lựa chọn đúng với thực tế khi công cụ số đang tác động đến nhiều ngành nghề. Các khóa học về AI, phân tích dữ liệu và khởi nghiệp số không chỉ truyền đạt thao tác kỹ thuật mà còn góp phần rèn tư duy phản biện, làm việc nhóm, sáng tạo và giải quyết vấn đề. Mô hình vi tín chỉ giúp người học tích lũy năng lực qua những khóa học chuyên biệt, đồng thời tạo điều kiện để trường cập nhật nội dung linh hoạt hơn theo yêu cầu thị trường lao động. Giá trị của cách làm này sẽ được chứng minh không phải bằng số khóa học được mở, mà bằng khả năng người học vận dụng kiến thức vào công việc và tiếp tục học khi công nghệ thay đổi.
Đây cũng là lý do các trường cần duy trì học liệu và tích hợp khóa học sau khi dự án kết thúc, thay vì xem đào tạo kỹ năng số là hoạt động ngắn hạn.
AI trong giảng dạy và nghiên cứu cần đi cùng trách nhiệm
Một dấu ấn của dự án là khóa học “AI for Teaching and Research”, do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với GIZ và Conoscope xây dựng, triển khai. Nội dung hỗ trợ giảng viên dùng AI để thiết kế bài giảng, đánh giá kết quả học tập và thực hiện nghiên cứu khoa học. Khóa học được tổ chức trực tiếp tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 1/2026 cho giảng viên từ sáu cơ sở giáo dục đại học. Khóa học cũng được đưa lên nền tảng học tập trực tuyến quốc tế Atingi, mở rộng cơ hội tiếp cận học liệu cho giảng viên và người học ở nhiều quốc gia.
AI giáo dục đại học sẽ khó tạo ra giá trị lâu dài nếu chỉ dạy cách sử dụng công cụ. Liêm chính học thuật, đạo đức nghiên cứu và trách nhiệm của người dùng phải được dạy song song, nhất là khi AI tạo sinh ngày càng phổ biến. Đó là điều kiện để AI trong nghiên cứu hỗ trợ tư duy và công việc của giảng viên, thay vì làm mờ trách nhiệm học thuật.
Hợp tác đại học doanh nghiệp quyết định tính ứng dụng
Đào tạo chỉ khép kín trong giảng đường sẽ khó giúp sinh viên kiểm chứng năng lực. DS2S bổ sung các cuộc thi lập trình, hackathon và thử thách đổi mới sáng tạo, khuyến khích người học đưa kiến thức vào giải quyết vấn đề thực tế cùng doanh nghiệp. Đây là hướng đi đáng duy trì: doanh nghiệp có thể góp phần làm rõ kỹ năng cần thiết, còn trường đại học cung cấp nền tảng để sinh viên học cách phân tích và thử nghiệm giải pháp. Hợp tác đại học doanh nghiệp vì thế không nên dừng ở sự kiện hay thỏa thuận, mà cần trở thành mối liên hệ thường xuyên giữa nội dung học, bài toán thực tế và cơ hội vận dụng.
Sau khi dự án kết thúc, các cơ sở giáo dục dự kiến tiếp nhận và tích hợp khóa học vào hoạt động đào tạo. Duy trì học liệu, phát triển vi tín chỉ và tiếp tục gắn kết doanh nghiệp là những việc cần làm để kết quả DS2S không dừng ở hội nghị tổng kết. Các đối tác từ nhiều quốc gia đã tạo nền tảng trao đổi kinh nghiệm; bước tiếp theo thuộc về từng trường: đưa những cách làm hiệu quả vào chương trình thường xuyên, có trách nhiệm và gắn với nhu cầu người học.
Thông điệp đáng chú ý của DS2S là AI không thể thay thế một chiến lược giáo dục tốt. Muốn công nghệ giúp nâng chất lượng đại học, cần đồng thời đầu tư kỹ năng số sinh viên, năng lực giảng viên, chuẩn mực sử dụng AI và quan hệ thực chất với doanh nghiệp.
