Không thể đánh giá năng lực chỉ bằng bài làm
AI trong giáo dục là việc đưa trí tuệ nhân tạo vào quá trình học tập, đồng thời giúp học sinh hiểu giới hạn của công cụ và tự chịu trách nhiệm với cách sử dụng nó. Khi AI có thể viết bài luận, tạo chương trình máy tính và đưa ra lời giải nhanh, nhà trường không thể chỉ chấm sản phẩm cuối cùng để kết luận học sinh đã hiểu bài. Đây là thay đổi về mục tiêu, phương pháp dạy và cách đánh giá, chứ không phải thêm vài tiết công nghệ vào thời khóa biểu. VERTA chọn thiết kế hành trình học tập cho thế hệ lớn lên cùng AI thay vì chắp vá một mô hình cũ. Trường dự kiến khai giảng tháng 8/2027 tại 148 Giảng Võ, Hà Nội, với khoảng 400 học sinh từ lớp 1 đến lớp 11. Ý tưởng đáng chú ý không phải lời hứa AI sẽ làm mọi thứ tốt hơn, mà là câu hỏi học sinh cần tự làm được điều gì.
Kiến thức nền vẫn là hàng rào chống lệ thuộc
Nếu học sinh không nắm Toán, các em khó kiểm tra lời giải của máy; nếu thiếu kiến thức khoa học, các em dễ tin kết luận không có bằng chứng; nếu đọc và viết yếu, các em khó nhận ra lập luận sai được trình bày trôi chảy. Bởi vậy, phản ứng đúng trước AI không phải bỏ môn cơ bản để chạy theo lập trình, mà là dạy kiến thức nền đủ sâu để người học biết đặt câu hỏi, đối chiếu và sửa sai. VERTA đặt yêu cầu học thuật cao ở Toán, Khoa học, Ngôn ngữ, Văn học, Lịch sử, Khoa học xã hội và Nghệ thuật. Ở cấp cao hơn, học sinh có thể chọn các hướng như AI, Điện toán nâng cao, Kỹ thuật, Hàng không vũ trụ, Y sinh, Khởi nghiệp, Triết học, Kinh tế và các môn AP. Đó là cách giáo dục công nghệ gắn với tư duy, thay vì biến trường học thành nơi luyện thao tác.
Dạy học sinh dùng AI, không thi đua với AI
Học sinh cần hiểu AI hoạt động dựa trên dữ liệu nào, có giới hạn và sai lệch ra sao, đồng thời biết các nguyên tắc an toàn và trách nhiệm khi dùng công cụ. Việc tiếp cận AI nên tùy độ tuổi và mục tiêu bài học: có lúc công cụ hỗ trợ khám phá, thử nghiệm; có lúc học sinh phải tự đọc, viết, giải toán và giải thích lập luận. Cách phân chia ấy không nhằm cấm công nghệ, mà giúp các em không nhầm câu trả lời tiện lợi với năng lực của chính mình. Khung Learn. Make. Matter. của VERTA nhấn mạnh học để hiểu, vận dụng để tạo ra kết quả có ý nghĩa, rồi xem xét giá trị và tác động của việc làm. Đó là hướng đi thiết thực cho kỹ năng thế hệ mới: biết cộng tác với AI, giữ tư duy độc lập và đưa ra lựa chọn có phán đoán, thay vì cố cạnh tranh với máy ở tốc độ.
Đích đến là năng lực thích ứng, không phải một công cụ
Một chương trình tốt phải giúp học sinh đọc và phân tích tài liệu khó, viết lập luận có bằng chứng, giải quyết vấn đề mới và biết dùng AI có phán đoán. Đó là tiêu chuẩn thuyết phục hơn việc đếm số ứng dụng các em đã thử. VERTA cho biết mục tiêu là chuẩn bị năng lực để học sinh có nhiều lựa chọn, học tiếp và thích ứng khi thế giới đổi thay. Trường dự kiến tổ chức buổi gặp gỡ, đối thoại với phụ huynh tại Hà Nội vào đầu tháng 11/2026, chia sẻ thêm về mô hình, chương trình, phương pháp giảng dạy, đánh giá và kế hoạch tuyển sinh năm học 2027–2028. Phụ huynh nên quan tâm không chỉ trường có dạy AI hay không, mà còn cách trường chứng minh học sinh thật sự hiểu gì và tự làm được gì. Sau cùng, dạy học sinh cùng làm việc với AI quan trọng hơn dạy các em chạy đua với nó.
