Lá gan âm thầm chịu đựng: Vì sao nam giới dễ chủ quan?
Bảo vệ gan nam giới là việc chủ động nhận diện sớm các nguy cơ gây tổn thương gan, hiểu rằng viêm gan B, viêm gan C và gan nhiễm mỡ thường tiến triển âm thầm nhiều năm không triệu chứng rõ ràng, từ đó thay đổi lối sống, hạn chế rượu bia, tránh sản phẩm không rõ nguồn gốc và đi xét nghiệm gan sớm để ngăn chặn xơ gan hay ung thư.Đa số trường hợp nhiễm virus viêm gan B, viêm gan B mạn tính, gan nhiễm mỡ thường có dấu hiệu mờ nhạt hoặc hoàn toàn không có dấu hiệu, nhưng đây lại là con đường dẫn đến xơ gan và ung thư gan nếu bỏ qua khám và xét nghiệm định kỳ. Gan có khả năng bù trừ lớn, vẫn hoạt động gần như bình thường dù đã tổn thương, nên khi nam giới thấy vàng da, cổ trướng, sụt cân thì bệnh thường đã ở giai đoạn nặng với nhiều biến chứng nguy hiểm.
Rượu bia, thực phẩm “tăng cơ – thải độc” và ảo tưởng an toàn
Nếu phải chọn một thói quen phá hủy sức khỏe gan nhanh nhất ở nam giới, đó là rượu bia. Bác sĩ Cyriac Abby Philips, cố vấn chuyên môn gan mật tại Bệnh viện Rajagiri ở bang Kerala, Ấn Độ, khẳng định không có lượng rượu bia nào là an toàn và từ bỏ rượu bia là món quà lớn nhất bạn có thể dành cho bản thân và gia đình. Một nghiên cứu năm 2023 cho thấy uống rượu dù ít cũng làm nguy cơ ung thư khoang miệng và thực quản tăng gấp 2–4 lần. Nam giới lại thường tự hào về “tửu lượng”, coi 5 ly trong một bữa nhậu là ít, trong khi về mặt khoa học đó đã là uống quá độ. Đồng thời, nhiều thực phẩm bổ sung, “chất đốt mỡ”, sản phẩm tăng cơ và viên uống thảo dược thải độc đa thành phần đã được ghi nhận là nguyên nhân gây tổn thương gan nặng, thậm chí tử vong.
Gan nhiễm mỡ và tiểu đường: Không chỉ người nhậu mới phải lo
Nhiều nam giới lầm tưởng rằng chỉ người uống nhiều rượu mới cần lo về sức khỏe gan, trong khi gan nhiễm mỡ liên quan đến thừa cân, béo phì và đái tháo đường đang âm thầm tiến triển ở rất nhiều người ít nhậu. Trường hợp người đàn ông 56 tuổi chỉ có chán ăn, mệt mỏi và nước tiểu sẫm màu, khi xét nghiệm mới phát hiện viêm gan B mạn tính kèm gan thoái hóa mỡ độ I, siêu âm đàn hồi mô gan ghi nhận gan nhiễm mỡ nhưng chưa xơ hóa, nghĩa là tổn thương đã bắt đầu mà người bệnh không hề hay biết. Các bác sĩ khuyến cáo những người mắc viêm gan B/C, người bị gan nhiễm mỡ, thường xuyên sử dụng rượu bia, có người thân mắc bệnh gan, người thừa cân, béo phì hoặc trên 40 tuổi nên chủ động kiểm tra sức khỏe gan định kỳ, ngay cả khi chưa có triệu chứng, để quản lý sức khỏe gan tốt hơn và phòng ngừa biến chứng.
Xét nghiệm gan sớm: Chìa khóa chặn đứng xơ gan và ung thư
Điều nguy hiểm nhất là gan có thể tổn thương mà không phát ra tín hiệu rõ ràng; gan vẫn hoạt động tốt dù đã chịu tổn thương trong thời gian dài và không có cơ quan cảm nhận đau, nên bệnh thường diễn tiến âm thầm. Vì vậy, xét nghiệm viêm gan và khám sức khỏe gan không nên chờ đến khi cơ thể xuất hiện triệu chứng, mà cần thực hiện sớm ở các nhóm nguy cơ cao như nhân viên y tế thường xuyên tiếp xúc với máu, người có nhiều bạn tình không bảo vệ hoặc trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm viêm gan B. Theo các bác sĩ, phát hiện và điều trị viêm gan B mạn tính đúng thời điểm giúp giảm nguy cơ tiến triển thành xơ gan, suy gan hoặc ung thư gan trong tương lai, trong khi khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện “kẻ giết người thầm lặng” ngay từ giai đoạn sớm.
Nguyên tắc sống lành mạnh để bảo vệ gan nam giới lâu dài
Bảo vệ sức khỏe gan không nằm ở các loại trà thải độc hay mẹo thanh lọc lan truyền trên mạng, mà ở thói quen sống kỷ luật mỗi ngày. Thay vì chạy theo các loại trà thải độc và video thanh lọc gan, nam giới nên tập trung vào chăm sóc sức khỏe cơ bản như hạn chế rượu bia tối đa, ăn uống cân bằng, duy trì vận động và ngủ đủ để chủ động đẩy lùi nguy cơ gan nhiễm mỡ. Những người đã mắc viêm gan B/C hoặc gan nhiễm mỡ cần tuân thủ điều trị, không tự ý ngừng thuốc, không bỏ tái khám vì nhiều trường hợp chỉ trở lại khi men gan tăng, mệt mỏi, chán ăn thì bệnh đã tiến triển đến xơ gan hoặc ung thư. Chủ động kiểm tra sức khỏe hôm nay chính là cách hiệu quả nhất để bảo vệ gan và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm trong tương lai.
