Mùa đông của thị trường: khi “ế phim” thành từ khóa thời thượng
Hiện tượng diễn viên Hoa ngữ ế phim là tình trạng nhiều ngôi sao, kể cả hạng A lẫn diễn viên trẻ, trải qua hàng trăm ngày không có dự án mới vì số lượng phim điện ảnh và truyền hình bị thu hẹp, vốn đầu tư thận trọng hơn và cơ hội thành công tập trung vào vài tác phẩm nổi bật thay vì mở rộng cho toàn ngành. “Mùa đông băng giá của ngành phim ảnh, diễn viên đỏ mắt tìm vai” không còn là một câu nói hoa mỹ mà đã trở thành từ khóa leo lên top tìm kiếm, cho thấy mức độ lo lắng lan rộng trong giới giải trí. Bề ngoài, phòng vé vẫn sôi động, truyền hình vẫn đều đều lên sóng, nhưng bên dưới là lớp băng dày khiến ngay cả sao lớn cũng bị kẹt. Đây không phải câu chuyện vài cái tên thiếu may mắn, mà là dấu hiệu cho thấy thị trường phim Trung Quốc khó khăn ở cấp độ hệ thống.
Điện ảnh, truyền hình vẫn có hit nhưng không đủ phá băng
Ngành phim không hoàn toàn suy sụp: vẫn có những tác phẩm gây chú ý như Thư Tình Gửi Bà Ngoại hay Đội Bóng Nữ Thiếu Lâm, với doanh thu vượt mốc 2 tỷ nhân dân tệ. Nhưng những con số đó, nếu so với thời bom tấn dễ dàng chạm 3–4 tỷ, chỉ đủ giữ thị trường “sống”, chứ chưa đủ “phá băng” toàn ngành. Nghịch lý là cơ hội thành công đang ngày càng bị nén vào một nhóm nhỏ dự án: một mùa chiếu có thể hơn 20 phim cạnh tranh, nhưng chỉ vài cái tên trụ được, phần còn lại chịu doanh thu thấp và thua lỗ. Khi nhà đầu tư thấy rủi ro quá cao, họ thắt chặt vốn, ưu tiên ít dự án an toàn hơn là thử nghiệm mới. Hệ quả là số phim bị cắt giảm, vòng tuyển vai thu hẹp, và “diễn viên Hoa ngữ ế phim” trở thành hiện thực dù thị trường trên giấy tờ vẫn có phim ăn khách.
Phim truyền hình thu hẹp, diễn viên đỏ mắt tìm vai
Nếu điện ảnh lạnh giá thì truyền hình cũng chẳng ấm hơn. Nhiều bộ phim lên sóng một cách âm thầm, thiếu hẳn những chiến dịch truyền thông rầm rộ, hoạt động tạo chủ đề hay “đẩy tìm kiếm” như trước. Không có hiệu ứng trước – trong – sau khi phát sóng, dự án càng khó tìm hợp đồng quảng cáo, khiến bài toán thu hồi vốn thêm bế tắc. Trong bối cảnh nguồn vốn ngày càng thận trọng, hàng loạt dự án phải trì hoãn, đổi đạo diễn, đổi diễn viên hoặc nằm im vì chưa được phê duyệt. Văn Thành lùi lịch quay đến cuối năm, Đao Bút Nương Tử vẫn chưa thể khởi máy. Một thống kê trên mạng xã hội cho thấy gần 60 diễn viên nổi tiếng đã hơn 100 ngày chưa tham gia dự án mới, trong đó trên 20 người vượt mốc 200 ngày vắng bóng. Đây là một câu nói đáng trích: “Gần 60 diễn viên nổi tiếng đã hơn 100 ngày chưa có phim mới, cho thấy khoảng trống vai diễn lan rộng khắp giới lưu lượng.”
Khi Lưu Diệc Phi, Triệu Lộ Tư cũng phải chờ kịch bản
Khoảng nghỉ kéo dài của Lưu Diệc Phi là minh chứng rõ nhất cho việc Lưu Diệc Phi tìm vai cũng không còn dễ dàng. Sau Câu Chuyện Của Hoa Hồng, cô gần 3 năm chưa có việc mới, gần như không trở lại trường quay và chưa xác nhận dự án đáng chú ý nào. Với một gương mặt từng gắn liền với các đại chế tác, đây là tín hiệu đáng báo động cho tầng diễn viên hạng A. Triệu Lộ Tư thiếu dự án không kém. Sau khi Người Tình/Almost Lover tạm dừng cuối năm 2024, cô đã hơn 500 ngày chưa ghi hình thêm dự án nào. Trong livestream ngày 21/7, Triệu Lộ Tư cho biết dự kiến vào đoàn tháng 8 nhưng đến cuối tháng 7 vẫn chưa nhận được kịch bản hoàn chỉnh; cô khẳng định nếu kịch bản không đạt yêu cầu sẽ từ chối tham gia. Ngày 23/7, studio của cô chủ động kêu gọi tác giả gửi tác phẩm nguyên tác, ưu tiên câu chuyện hiện thực về phụ nữ. Sao hạng A không thiếu lời mời, nhưng lại thiếu kịch bản đủ chất để họ mạo hiểm hình ảnh.
Hiệu ứng domino: từ sao lưu lượng đến nghệ sĩ thực lực
Điều đáng sợ không phải vài tên tuổi thất nghiệp, mà là việc hiện tượng ế phim lan từ lớp lưu lượng sang cả những nghệ sĩ thực lực. Một số diễn viên từng được đánh giá cao về diễn xuất, góp mặt trong nhiều tác phẩm điện ảnh lớn, cũng đang trải qua khoảng nghỉ dài tương tự. Khi số lượng dự án bị thu hẹp, người cảm nhận rõ nhất không phải đạo diễn hay nhà sản xuất, mà chính là diễn viên – những người phụ thuộc vào tần suất lên đoàn phim để duy trì độ nhiệt và thu nhập. Nhiều dấu hiệu cho thấy “mùa đông” bao trùm điện ảnh và truyền hình Hoa ngữ vẫn chưa kết thúc, thậm chí còn khắc nghiệt hơn. Những ngày dài vắng bóng của hàng loạt sao hạng A cho thấy thị trường phim Trung Quốc khó khăn sẽ còn kéo dài, và việc chọn lọc dự án, đặt chất lượng lên trên số lượng đang trở thành chiến lược sống còn. Nếu không có một cú hích mới, tình cảnh diễn viên Hoa ngữ ế phim sẽ tiếp tục là câu chuyện thường nhật chứ không còn là hiện tượng nhất thời.
