Lực lượng tại chỗ quyết định những phút đầu
Đội dân phòng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ là lực lượng được tổ chức ngay tại khu dân cư, có nhiệm vụ tuyên truyền, nhận diện nguy cơ và hỗ trợ xử lý sự cố trước khi tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát. Việc hình thành lực lượng này có ý nghĩa thiết thực: khi cháy, nổ hoặc tai nạn xảy ra, người ở gần hiện trường thường là những người có thể phản ứng đầu tiên. Đông Khê đã rà soát, kiện toàn tổ chức tại cả 14 thôn và thành lập 14 đội với 78 thành viên, gồm 14 đội trưởng, 14 đội phó và 50 đội viên. Đây không chỉ là quyết định về tổ chức. Giá trị của đội dân phòng PCCC phụ thuộc vào khả năng hoạt động thường xuyên, được hướng dẫn và có phương tiện phù hợp. Xây lực lượng sát dân là bước cần thiết để phòng cháy cộng đồng không dừng ở khẩu hiệu.
Phan Rang mở rộng mạng lưới đến từng tổ dân phố
Ngày 29-10, UBND phường Phan Rang ra mắt lực lượng dân phòng PCCC và cứu nạn cứu hộ, công bố thành lập 31 đội tại 31 tổ dân phố với tổng số 570 thành viên. Trong đó có 31 đội trưởng, 31 đội phó và 508 đội viên. Quy mô này cho thấy địa phương đang đưa nhiệm vụ ứng phó đến gần hơn với nơi người dân sinh sống, thay vì chỉ trông chờ vào lực lượng chuyên trách khi sự cố đã lan rộng. Các đội được giao tuyên truyền kiến thức và kỹ năng, tham gia xây dựng, thực tập phương án, phát hiện nguy cơ cháy nổ và xử lý tình huống theo phân công. UBND phường yêu cầu sớm ổn định tổ chức, lập quy chế, giao nhiệm vụ rõ ràng và sử dụng hiệu quả thiết bị. Công an phường tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra, phối hợp quản lý hoạt động. Đây là điều kiện để đội dân phòng đi vào thực chất.
Huấn luyện biến tổ chức thành năng lực ứng phó
Thành lập đội mới chỉ tạo ra bộ khung; kỹ năng mới quyết định lực lượng có thể làm gì trong tình huống khẩn cấp. Tại Phù Mỹ Bắc, cán bộ Đội Chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ khu vực số 9 phổ biến quy định, kiến thức cơ bản, nguyên nhân thường gặp gây cháy nổ và cách phòng ngừa tại khu dân cư, hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh. Phần thực hành hướng dẫn kiểm tra, bảo quản và sử dụng bình chữa cháy xách tay, triển khai thiết bị để dập cháy từ giai đoạn đầu, thoát nạn, cứu người và sơ cấp cứu. Một đợt huấn luyện chữa cháy như vậy có giá trị vì gắn kiến thức với thao tác mà dân phòng có thể cần ngay tại địa bàn. Nguồn tin không nêu thời điểm tổ chức hội nghị, nhưng cho biết Công an xã sẽ tiếp tục phối hợp các lực lượng chức năng tuyên truyền và hướng dẫn kỹ năng cho lực lượng tại chỗ, người dân.
Muốn ứng phó hiệu quả, phải duy trì phối hợp
Ba hoạt động phản ánh một hướng đi hợp lý: tổ chức lực lượng theo địa bàn, giao nhiệm vụ cụ thể rồi bồi dưỡng kỹ năng. Nhưng số lượng đội viên tự nó không bảo đảm an toàn. Dân phòng cần được tập huấn lặp lại, nắm địa bàn, biết dùng thiết bị và phối hợp được với công an, chính quyền cùng lực lượng chuyên trách. Tại Đông Khê, công an xã sẽ tiếp tục hướng dẫn, kiểm tra hoạt động của các đội; cấp ủy, trưởng thôn và đoàn thể được đề nghị phối hợp, tạo điều kiện để lực lượng vận hành. Ở Phan Rang, yêu cầu tuyên truyền phòng ngừa, phát hiện và kiến nghị khắc phục nguy cơ cho thấy công việc phải bắt đầu trước khi có cháy. Mục tiêu không phải thay thế lực lượng chuyên nghiệp, mà rút ngắn khoảng trống phản ứng ban đầu, hỗ trợ cứu nạn cứu hộ và giảm thiệt hại về người, tài sản. Kết luận rõ ràng: đội dân phòng chỉ phát huy tác dụng khi được huấn luyện, trang bị và duy trì hoạt động như một phần thường trực của đời sống cộng đồng.
