Từ phim màn ảnh rộng đến microdrama điện thoại
Phim ngắn dọc là những câu chuyện nhiều tập được quay theo khung hình dọc, mỗi tập chỉ kéo dài từ vài chục giây tới khoảng hai phút, được thiết kế riêng để xem trên điện thoại và giữ chân người xem trong những khoảng thời gian trống nhỏ hằng ngày. Hai năm trước, Craig Williams – cựu nhà sản xuất âm nhạc của Death Row Records – mở một cơ sở sản xuất trong nhà kho cải tạo ở trung tâm Los Angeles, với mục tiêu cho thuê quay video ca nhạc. Nhưng trường quay của ông nhanh chóng bị chiếm gần hết bởi các microdrama điện thoại, mỗi tập tầm hai phút, quay dọc và hướng thẳng tới người xem di động. Câu chuyện của Williams là điểm khởi đầu cho thấy Hollywood không còn nhìn màn hình điện thoại như nơi phụ lục, mà là mặt trận chính cho nội dung ngắn Hollywood.
Khung hình dọc và thói quen xem video bị chia nhỏ
Microdrama điện thoại thành công vì nó sinh ra từ chính hành vi xem video bị chia nhỏ. Người Mỹ hiện dành trung bình khoảng 99 phút mỗi ngày cho video trên điện thoại. Thời gian ấy không phải lúc nào cũng đủ cho một tập phim dài, nhưng lại quá lý tưởng để xem trọn vài tập phim khung hình dọc. Với mỗi tập kéo dài khoảng 45 giây đến hai phút, cốt truyện được đẩy nhanh, xung đột xuất hiện gần như ngay lập tức và đoạn kết luôn có nút thắt để kéo người xem sang tập tiếp theo. Lily Darragh Harty, Giám đốc sản xuất tại Inkitt CandyJar, nói thẳng: “Bạn được đưa thẳng vào giữa câu chuyện, vì vậy nó thu hút sự chú ý ngay lập tức”. Công thức giữ nhịp này là câu trả lời trực diện cho thói quen scrolling liên tục trên các nền tảng streaming mobile.
Streaming mobile: từ mạng xã hội đến ứng dụng phim ngắn
Thực tế, phim ngắn dọc đang sống bám vào hệ sinh thái mạng xã hội và rồi kéo người xem sang các nền tảng chuyên biệt. Maria Rua Aguete, Giám đốc Truyền thông và Giải trí tại Omdia, xem TikTok, Instagram Reels, Facebook và YouTube Shorts như những “đoạn giới thiệu mới”: người xem bắt gặp một câu chuyện trên mạng xã hội rồi được dẫn tới ứng dụng để tiếp tục theo dõi. Tại Mỹ, ReelShort – một trong những nền tảng nội dung ngắn Hollywood – ghi nhận thời gian xem trên điện thoại khoảng 38 phút mỗi ngày trong quý II, tăng 40% và đã vượt thời gian sử dụng ứng dụng di động của các nền tảng phim dài quen thuộc. Nói cách khác, cuộc cạnh tranh không còn là phim dài đối đầu phim dài, mà là streaming mobile dạng dọc đối đầu với chính feed mạng xã hội để giành từng phút chú ý.
Kinh tế sản xuất rẻ hơn, lao động Hollywood dịch chuyển
Sức hấp dẫn của phim khung hình dọc không chỉ ở khán giả mà còn ở kinh tế sản xuất. Một series 50–75 tập thường được hoàn thành trong vài tháng, với mức chi phí thấp hơn rất nhiều so với sitcom truyền thống, giúp nhà sản xuất chấp nhận thử nghiệm nhiều định dạng nội dung ngắn Hollywood mới. Sự bùng nổ của AI càng làm quá trình này gọn hơn: nền tảng Ironblood dùng AI tạo sinh để dựng phim hành động trong vài tuần, với kịch bản vẫn do con người viết, còn AI đảm nhiệm phần hình ảnh và điều chỉnh nhân vật. Giữa lúc Hollywood cổ điển thu hẹp sản xuất, trường quay và nhân lực cũ đang tìm thấy công việc trong ngành giải trí mới này. Hiệp hội Diễn viên Màn ảnh – Liên đoàn Nghệ sĩ Truyền hình và Phát thanh Hoa Kỳ thậm chí đã xây dựng hợp đồng riêng cho loại hình microdrama, với mức lương tối thiểu, thời gian nghỉ và tiêu chuẩn an toàn.
Một Hollywood mới trên màn hình dọc
Phim ngắn dọc khó có thể thay thế điện ảnh hay series truyền hình dài tập, nhưng sự bùng nổ của chúng cho thấy Hollywood đang phải cạnh tranh từng phút chú ý với TikTok, YouTube Shorts và Instagram Reels. Nội dung điện ảnh vì thế buộc phải thay đổi theo chính chiếc màn hình mà người xem dành nhiều thời gian nhất. Những bối cảnh bệnh viện, đồn cảnh sát hay phòng xử án trong nhà kho của Craig Williams được mua thanh lý từ các hãng phim lớn, giờ phục vụ cho các bộ phim chỉ dài vài phút trên màn hình dọc. Hollywood chưa từ bỏ cách kể chuyện cũ, nhưng ngay trong những trường quay cũ, một Hollywood mới đã bắt đầu hình thành – gọn hơn, nhanh hơn, sống trong không gian dọc của điện thoại và được thiết kế để không bị nuốt chửng trong dòng chảy vô tận của mạng xã hội.
