Cuộc gặp nhấn mạnh vai trò vượt khỏi phạm vi cộng đồng
Cộng đồng người Việt tại châu Âu là mạng lưới kiều bào và hội đoàn vừa duy trì gắn bó với quê hương, vừa tham gia đời sống xã hội sở tại và kết nối Việt Nam với các quốc gia châu Âu. Vai trò đó được đặt làm trọng tâm trong cuộc gặp tại Brussels ngày 21/10, khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly gặp cán bộ, nhân viên cơ quan đại diện Việt Nam tại Bỉ và đại diện người Việt từ nhiều nước châu Âu. Cuộc gặp diễn ra trong chuyến thăm chính thức Liên minh châu Âu và Bỉ, nên thông điệp về cộng đồng cũng gắn với mục tiêu thúc đẩy quan hệ đối ngoại. Đây không nên chỉ là lời ghi nhận mang tính nghi lễ: một cộng đồng có mạng lưới rộng, hiểu cả bối cảnh Việt Nam lẫn xã hội sở tại có thể mở thêm kênh hợp tác thực chất.
Quy mô lớn đi cùng một cấu trúc kết nối hiếm có
Theo Đại sứ Việt Nam tại Bỉ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên minh châu Âu Nguyễn Hương Trà, châu Âu hiện có khoảng 1,5 triệu người Việt; cộng đồng có lịch sử hoạt động lâu đời, ngày càng ổn định và hội nhập, đồng thời duy trì sự đoàn kết, tương trợ. Điểm đáng chú ý không chỉ là quy mô: lãnh đạo Việt Nam nêu rõ châu Âu hiện là nơi duy nhất trên thế giới có tổ chức hội đoàn người Việt ở cấp khu vực. Liên hiệp Hội người Việt Nam tại châu Âu vì thế có tiềm năng biến những kết nối rời rạc giữa các quốc gia thành tiếng nói và hoạt động chung. Nhưng quy mô tổ chức chỉ có ý nghĩa khi chuyển hóa thành việc làm cụ thể: gìn giữ tiếng Việt, hỗ trợ hội nhập và đưa tri thức, công nghệ, nguồn vốn cùng mạng lưới quốc tế đến với các dự án trong nước.
Cầu nối phải hoạt động theo cả hai chiều
Các hội đoàn được ghi nhận đã góp phần gìn giữ tiếng Việt, lan tỏa văn hóa Việt và đóng góp cho quê hương, đồng thời củng cố tình hữu nghị giữa Việt Nam với các nước châu Âu. Những đóng góp ấy có giá trị, nhưng kỳ vọng của cộng đồng cho thấy bước tiếp theo cần rõ ràng hơn: tạo điều kiện để trí thức, chuyên gia và doanh nhân kiều bào tham gia vào các dự án phát triển cụ thể, thay vì dừng ở những lời kêu gọi chung. Cầu nối cũng phải phục vụ đời sống thường nhật. Cơ quan đại diện Việt Nam được xác định là chỗ dựa để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà con, đồng thời kết nối họ với các chương trình hợp tác trong nước. Với người Việt tại Bỉ cũng như kiều bào châu Âu rộng hơn, hiệu quả của vai trò này sẽ được đo bằng khả năng hỗ trợ thiết thực và mở ra những con đường đóng góp khả thi.
Từ lời ghi nhận đến cơ chế tiếp nối
Cuộc gặp diễn ra khi Việt Nam hướng tới những động lực phát triển mới và đặt mục tiêu đến năm 2030, 2045; vì vậy, việc kết nối nguồn lực kiều bào với nhu cầu trong nước cần được xem là một phần của chương trình phát triển, không chỉ là thông điệp đối ngoại. Một dịp tiếp nối đã được nêu: Hội nghị người Việt Nam ở nước ngoài toàn thế giới lần thứ năm dự kiến diễn ra tại Hà Nội từ ngày 17 đến 20/12/2026, với mục tiêu tập hợp và kết nối kiều bào; các cơ quan đại diện được đề nghị phối hợp tạo điều kiện cho bà con tham dự. Cuộc gặp ở Brussels khẳng định cộng đồng người Việt có thể góp phần thúc đẩy hữu nghị và hợp tác. Thử thách kế tiếp là biến sự ghi nhận thành cơ chế kết nối lâu dài, để tiếng nói, năng lực và sáng kiến của cộng đồng tạo ra kết quả cụ thể ở cả châu Âu lẫn Việt Nam.
