Dự báo tăng tốc, nhưng không phải không có điều kiện
Dự báo GDP là ước tính về mức tăng sản lượng của nền kinh tế trong một giai đoạn, dựa trên các giả định về chính sách, đầu tư, tiêu dùng và những rủi ro có thể làm thay đổi quỹ đạo tăng trưởng. Trong báo cáo mới nhất, Standard Chartered dự báo GDP Việt Nam tăng 9,5% năm 2026 và 11% năm 2027, đồng thời nâng dự báo năm 2028 từ 6,7% lên 9,1%. Đây là một bước điều chỉnh đáng kể, cho thấy ngân hàng nhìn thấy động lực tăng trưởng kéo dài hơn thay vì chỉ bùng lên trong một năm. Tuy nhiên, con số hai chữ số nên được xem là kịch bản có điều kiện, không phải cam kết rằng tăng trưởng kinh tế sẽ tự động đạt được. Chính ngân hàng cũng dự kiến ưu tiên chính sách sẽ dịch chuyển dần: thúc đẩy tăng trưởng trong phần lớn năm 2027, rồi quan tâm nhiều hơn tới ổn định vào năm 2028.
Ba lực đỡ: chính sách, FDI và sức mua trong nước
Lập luận phía sau dự báo dựa trên ba trụ cột: hỗ trợ từ chính sách tài khóa và tiền tệ, dòng vốn FDI mạnh, cùng nhu cầu nội địa gia tăng. Dữ liệu giải ngân FDI củng cố phần nào triển vọng này: vốn FDI giải ngân trong chín tháng đầu năm 2026 tăng 12%. Dòng vốn thực hiện quan trọng hơn những lời hứa đầu tư, bởi nó gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất và nhu cầu vốn trong nền kinh tế. Standard Chartered kỳ vọng tăng trưởng duy trì ở mức hai chữ số vào đầu năm 2027, qua đó hỗ trợ thu nhập hộ gia đình và triển vọng ngành tiêu dùng. Đây là mắt xích đáng chú ý đối với người dân: tăng trưởng chỉ tạo sức lan tỏa rộng khi thu nhập và sức mua thực sự được cải thiện. Vì vậy, cần theo dõi liệu FDI có tiếp tục được giải ngân và nhu cầu trong nước có đủ mạnh để duy trì đà này hay không.
Lạm phát và lãi suất sẽ thử độ bền của đà tăng
Triển vọng cao hơn đi kèm áp lực giá cả lớn hơn trong ngắn hạn. Standard Chartered nâng dự báo lạm phát năm 2026 từ 4,4% lên 4,7%, còn dự báo năm 2027 tăng từ 3,3% lên 3,9%. Ngân hàng dự kiến lạm phát ở mức 5,2% so với cùng kỳ trong quý IV/2026, giảm còn 4,6% trong quý I/2027 và 3,3% trong quý II/2027. Theo dự báo, diễn biến này vẫn cho phép chính sách tiền tệ tương đối nới lỏng trước khi dần thắt chặt. Lãi suất tái cấp vốn được kỳ vọng tăng 25 điểm cơ bản lên 4,75% trong quý IV/2027, rồi tăng thêm 25 điểm cơ bản lên 5% trong quý IV/2028. Đây là lộ trình bình thường hóa từng bước, nhưng cũng là dấu hiệu cho thấy nhà hoạch định chính sách không thể ưu tiên tăng trưởng mà bỏ qua sức ép ổn định.
Điểm cần canh chừng: ngoại hối và chuỗi cung ứng điện tử
Dự trữ ngoại hối được ngân hàng nêu ở mức khoảng 83 tỷ USD, và việc củng cố dự trữ có thể hỗ trợ thanh khoản trong nước cũng như ổn định chi phí huy động vốn. Tuy nhiên, báo cáo vẫn thận trọng trước khả năng xuất khẩu điện tử vượt giá trị nhập khẩu đầu vào sản xuất. Nhập khẩu linh kiện và vật tư không đồng nghĩa với sức cạnh tranh yếu: các đầu vào đó phục vụ sản xuất hàng điện tử, nhóm chiếm 30% tổng kim ngạch xuất khẩu. Dù vậy, tỷ trọng này cũng khiến triển vọng phụ thuộc đáng kể vào chuỗi cung ứng và khả năng duy trì sản xuất xuất khẩu. Vì thế, mức dự báo cao hơn cho năm 2028 chưa xóa bỏ các rủi ro; nó đặt cược vào việc dòng vốn, tiêu dùng và sản xuất cùng giữ nhịp, trong khi lạm phát không buộc chính sách phải thắt chặt sớm hơn dự kiến.
Kết luận, dự báo của Standard Chartered phản ánh niềm tin vào sự cộng hưởng giữa chính sách hỗ trợ, FDI giải ngân và nhu cầu trong nước, đồng thời cho thấy triển vọng GDP Việt Nam được nhìn nhận tích cực hơn cả trong trung hạn. Nhưng 11% năm 2027 và 9,1% năm 2028 vẫn là các dự báo, không phải kết quả đã được bảo đảm. Phép thử thực sự sẽ là chất lượng dòng vốn, sức mua của hộ gia đình, áp lực giá cả và khả năng cân bằng tăng trưởng với ổn định. Nếu các động lực ấy cùng đứng vững, mức nâng triển vọng có cơ sở; nếu không, con số lạc quan sẽ khó chuyển thành tăng trưởng bền vững.
