Phim kinh dị Việt–Hàn: từ “góc tối” thành tâm điểm tại Busan
Sự trỗi dậy của phim kinh dị Việt Nam và Hàn Quốc tại Hội chợ Nội dung & Phim Châu Á trong khuôn khổ Liên hoan phim Busan cho thấy dòng phim từng bị xem là “góc tối” nay trở thành tâm điểm chiến lược, phản ánh cả thay đổi thị hiếu khán giả lẫn tham vọng mới của các nhà làm phim trong xu hướng phim châu Á hiện đại. Đây không còn là vài dự án đơn lẻ mà là một làn sóng có tổ chức: khoảng 1.200 công ty từ 58 quốc gia và hơn 3.000 chuyên gia trong ngành cùng tụ hội tại Bexco, nơi phim kinh dị được đưa lên vị trí nổi bật trong các danh mục chào bán. Khi một thị trường nội địa như Việt Nam lần đầu vượt doanh thu phim ngoại và lập tức mang phim kinh dị đi “chào sân” quốc tế, chúng ta đang chứng kiến một bước ngoặt hơn là một trào lưu nhất thời.
Phim kinh dị Việt Nam: tham vọng vượt khỏi biên giới
Điểm đáng chú ý nhất tại Busan là cách phim kinh dị Việt Nam xuất hiện không còn rụt rè mà đầy tính chiến lược. Bee Entertainment mang Arithmadtic (Cộng trừ nhân chia) – một phim kinh dị tâm lý đặt trong bối cảnh trường quốc tế phong cách Dark Academia – lên vị trí dẫn đầu danh mục, nhắm thẳng vào các nhà mua phim quốc tế. Song song, Mockingbird Pictures giới thiệu Bloodline: The Curse Within (Huyết Thống), một câu chuyện lời nguyền gia tộc xoay quanh bác sĩ phẫu thuật tim nhi khoa và đứa con gái bị hồn ma thù hận săn đuổi. Thay vì chỉ bán bản quyền đơn lẻ, Bee Entertainment chủ động tìm kiếm đối tác đầu tư, đồng phát triển dự án, phân phối và cấp phép bản quyền, cho thấy họ coi Busan là bàn đạp để phim Việt bước vào hệ sinh thái toàn cầu. Cú chuyển mình này gửi đi một thông điệp rõ ràng: phim kinh dị Việt Nam đủ sức trở thành sản phẩm xuất khẩu, không chỉ là món giải trí nội địa.
Phim Hàn Quốc Busan: kinh dị thành “vũ khí phòng thủ” trong thị trường bất ổn
Trên sân nhà, các đơn vị Hàn Quốc dùng phim kinh dị như một “vũ khí phòng thủ” trước thị trường nhiều biến động. Sau thành công phòng vé nội địa của Dưới bóng điện hạ, mức độ quan tâm dành cho phim Hàn tăng mạnh, tạo nền cho các dự án kinh dị như zombie Colony: Bầy xác sống của Yeon Sang Ho và phim siêu nhiên Ma da Hàn Quốc: Hồ nuốt người tiếp tục bứt lên. Một đơn vị bán phim nhận định dòng phim kinh dị có sẵn lượng khán giả riêng, trở thành lựa chọn hấp dẫn khi các nhà mua phim cần tác phẩm có khả năng tạo doanh thu chắc chắn; chi phí sản xuất tương đối thấp càng mở ra tiềm năng sinh lời cao hơn. Không ngẫu nhiên mà nhiều gian hàng Hàn Quốc đưa Killing Time, Stoneborn, The Uninvited, Devotion và Maiden Home lên vị trí nổi bật, hay trong số 5 dự án lớn sắp tới của Contents Panda thì có đến 4 phim thuộc thể loại kinh dị. Đây là chiến lược rõ ràng chứ không phải trùng hợp.
Xu hướng phim châu Á: vì sao kinh dị lên ngôi?
Điểm chung giữa Việt Nam và Hàn Quốc là cả hai đều coi phim kinh dị như lời đáp cho một thị trường đang bất ổn và khán giả ngày càng khó đoán. Dòng phim này sở hữu cộng đồng người xem trung thành, dễ tạo hiệu ứng truyền miệng, trong khi chi phí sản xuất thường thấp hơn các thể loại bom tấn khác, giúp giảm rủi ro tài chính. Các đơn vị phân phối Hàn Quốc còn tận dụng đà quan tâm toàn cầu dành cho kinh dị, được tiếp thêm động lực từ thành công của những phim Mỹ như Obsession và Backrooms, để đẩy mạnh các dự án mới. Về phía Việt Nam, việc phim nội địa lần đầu vượt doanh thu phim ngoại rồi ngay lập tức mang phim kinh dị đi chào bán ở Busan cho thấy nhà sản xuất không muốn bỏ lỡ thời điểm vàng. Tóm lại, xu hướng phim châu Á hiện nay đang ưu tiên những thể loại vừa có bản sắc địa phương, vừa có công thức thương mại rõ ràng – và kinh dị đáp ứng cả hai.
Từ Busan nhìn về tương lai: kinh dị sẽ dẫn đường cho điện ảnh khu vực?
Sự đổ bộ của phim kinh dị Việt Nam và phim Hàn Quốc Busan không chỉ là câu chuyện thể loại, mà là dấu hiệu cho một thế hệ nhà làm phim mới dám đặt cược vào những đề tài gai góc, siêu nhiên, thậm chí khó bán với khán giả đại chúng trước đây. Khi Arithmadtic khai thác không gian trường học u tối, còn Huyết Thống đào sâu tội lỗi gia tộc, chúng ta thấy kinh dị đang được dùng để nói về quyền lực, tội lỗi và nỗi sợ mang tính xã hội, chứ không chỉ để hù dọa. Ở Hàn Quốc, việc các hãng lớn xếp hàng dài dự án kinh dị cho thấy họ tin rằng đây là thể loại có thể giữ nhịp thị trường trong giai đoạn bất ổn. Nếu Busan là phong vũ biểu của khu vực, thì tín hiệu đã rõ: trong cuộc tái sinh của điện ảnh châu Á, phim kinh dị không còn là “đứa con bị bỏ quên” mà có thể trở thành người dẫn đường.
