Làn sóng xử phạt cơ sở thẩm mỹ: Vấn đề không còn là cá biệt
Cơ sở thẩm mỹ bị xử phạt là những spa, viện thẩm mỹ, phòng khám chuyên khoa thẩm mỹ hoặc bệnh viện thẩm mỹ vi phạm quy định về giấy phép hoạt động, phạm vi chuyên môn, nhân sự, hồ sơ bệnh án, quảng cáo và lao động, bị cơ quan chức năng áp dụng biện pháp xử phạt vi phạm hành chính, tước giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động trong một thời gian nhất định. Từ tháng 4 đến đầu tháng 10, hàng loạt spa, thẩm mỹ viện và phòng khám chuyên khoa thẩm mỹ tại Hà Nội và TP.HCM đã bị xử phạt với mức tiền từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng, nhiều nơi còn bị tước giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động. Điều này cho thấy vi phạm hành chính thẩm mỹ không phải vài trường hợp lẻ tẻ mà là một xu hướng đáng lo, trực tiếp đe dọa an toàn tại viện thẩm mỹ và quyền lợi người bệnh.
Những vi phạm điển hình: từ Haberi, Doll Line, SILI đến Duy Anh
Điểm chung đáng báo động là nhiều cơ sở có giấy phép hoạt động thẩm mỹ nhưng vẫn cố tình vượt rào. Haberi bị phạt 90 triệu đồng và bị đình chỉ hoạt động 18 tháng vì vi phạm điều kiện hành nghề sau khi được cấp phép. Doll Line bị phạt 102 triệu đồng, tước giấy phép 4 tháng do không bảo đảm điều kiện hoạt động, cung cấp dịch vụ vượt phạm vi chuyên môn và lập hồ sơ, bệnh án không đầy đủ. Một trong những trường hợp nặng nhất là Bệnh viện Thẩm mỹ SILI, bị xử phạt 245 triệu đồng vì không lập sổ khám bệnh, không có biển hiệu, niêm yết giá không đầy đủ, cung cấp dịch vụ vượt phạm vi chuyên môn và hoạt động khi chưa có giấy phép.
Ở Hà Nội, Phòng khám thẩm mỹ Duy Anh là ví dụ cho kiểu vi phạm tưởng nhỏ nhưng rất nguy hiểm. Cơ sở này bị xử phạt 12 triệu đồng với ba hành vi: yêu cầu người bệnh thanh toán khi chưa niêm yết công khai chi phí, biển hiệu thiếu thông tin bắt buộc và không lập hồ sơ, bệnh án theo mẫu quy định. Câu chuyện cho thấy vi phạm hành chính thẩm mỹ không chỉ nằm ở những ca phẫu thuật lớn, mà bắt đầu từ những thứ tưởng như thủ tục: bảng giá, biển hiệu, hồ sơ bệnh án.
Hanah Skin và loạt vụ ở TP.HCM: Khi không phép, không hợp đồng trở thành “chuẩn mới” nguy hiểm
Trường hợp Hanah Skin cho thấy một mặt tối khác: hoạt động hoàn toàn ngoài lề pháp luật. Công an phường Khương Đình xác định cơ sở này không có giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, nhân viên làm việc không có hợp đồng lao động. Dù vậy, cơ sở vẫn tư vấn và thực hiện các dịch vụ có tính chất can thiệp xâm lấn như tiêm botox, tiêm chất làm đầy Canxi Hydroxyapatite và sử dụng công nghệ HIFU theo lựa chọn của khách hàng. Đây là kiểu vận hành coi thường cả luật lao động lẫn an toàn y khoa, biến khách hàng thành “chuột bạch” đúng nghĩa.
Tại TP.HCM, bức tranh cũng không sáng sủa hơn. Nhiều cơ sở dược, mỹ phẩm và khám, chữa bệnh bị xử phạt, trong đó có bệnh viện bị phạt 94 triệu đồng. Công ty Cổ phần Đầu tư Bệnh viện Quốc tế Bình Dương bị xác định cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh không đúng phạm vi chuyên môn và không lập hồ sơ, bệnh án theo quy định. Một số cơ sở khác bị phạt vì bảo quản, sử dụng thuốc phải kiểm soát đặc biệt không đúng quy định hoặc không niêm yết công khai chứng chỉ hành nghề, giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược. Khi những hành vi này lặp lại ở nhiều nơi, chúng không còn là sai sót cá nhân mà là dấu hiệu hệ thống đang bị buông lỏng.
Những dấu hiệu cảnh báo thẩm mỹ mà bệnh nhân không được bỏ qua
Các vụ xử phạt cho thấy một loạt dấu hiệu cảnh báo thẩm mỹ mà người đi làm đẹp phải thuộc nằm lòng. Đầu tiên là giấy phép hoạt động thẩm mỹ: nếu cơ sở không xuất trình được giấy phép, hoặc địa chỉ không có trong hệ thống quản lý cơ sở khám bệnh, chữa bệnh như trường hợp Hanah Skin, đó là tín hiệu đỏ. Thứ hai là biển hiệu: nhiều cơ sở bị xử phạt vì biển hiệu không đúng quy định, thiếu thông tin cơ bản hoặc sử dụng những từ như “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh.
Thứ ba là nhân sự: sử dụng người hành nghề không có giấy phép hoặc chứng chỉ, hoặc nhân viên không có hợp đồng lao động, đều là vi phạm đã được cơ quan chức năng ghi nhận. Thứ tư là minh bạch chi phí và hồ sơ: nếu cơ sở không niêm yết giá dịch vụ, yêu cầu thanh toán khi chưa công khai chi phí, không lập hồ sơ, bệnh án theo mẫu, đó là hành vi đã bị xử phạt ở nhiều nơi. Hồ sơ, bệnh án là tài liệu ghi nhận toàn bộ quá trình khám, chữa bệnh và phải lập đúng biểu mẫu hiện hành; nếu thiếu, người bệnh gần như mất hết bằng chứng khi xảy ra biến chứng.
Từ xử phạt đến thay đổi hành vi: Trách nhiệm không chỉ thuộc về cơ sở
Sau xử phạt, các cơ sở như Phòng khám Duy Anh được yêu cầu khắc phục tồn tại, chấp hành quy định pháp luật và chỉ thực hiện, quảng cáo dịch vụ trong phạm vi chuyên môn, danh mục kỹ thuật đã được phê duyệt. Với Hanah Skin, cơ quan công an tiếp tục xác minh pháp nhân, làm rõ trách nhiệm tổ chức, cá nhân liên quan. Đây là bước cần thiết, nhưng nếu người tiêu dùng vẫn dễ dãi, thị trường thẩm mỹ sẽ tiếp tục dung dưỡng những mô hình “lách luật”.
An toàn tại viện thẩm mỹ không thể chỉ trông chờ vào các đợt thanh tra. Người đi làm đẹp cần coi việc kiểm tra giấy phép hoạt động thẩm mỹ, chứng chỉ hành nghề, bảng giá niêm yết và quy trình lập hồ sơ bệnh án là bước bắt buộc trước khi ký bất kỳ phiếu đồng ý nào. Khi khách hàng biết nói không với cơ sở mập mờ, những vi phạm hành chính thẩm mỹ sẽ không còn đất sống. Đó mới là cách biến các quyết định xử phạt hàng trăm triệu đồng thành thay đổi thực sự trong hành vi của cả ngành.
