Thủng lốp do kính: vấn đề an toàn, không chỉ là chuyện cái lốp
Thủng lốp do kính là tình trạng lốp ô tô bị mảnh kính sắc xuyên vào gai hoặc thành lốp, gây xì hơi từ từ hoặc đột ngột, làm xe mất độ bám và ổn định, đặc biệt nguy hiểm khi đang chạy tốc độ cao trên đường cao tốc hoặc trong điều kiện tải nặng. Cán phải kính vỡ không phải lúc nào cũng khiến lốp ôtô thủng ngay, nhưng những mảnh kính sắc có thể gây hư hỏng nghiêm trọng nếu xuyên vào gai hoặc thành lốp. Vấn đề nằm ở chỗ nhiều tài xế chủ quan, coi mảnh kính vỡ trên mặt đường là thứ “xe nào chẳng cán qua”, đến khi lốp xì giữa cao tốc mới nhận ra đó là lỗi đánh giá sai rủi ro. Với thực tế là sự cố lốp thường xảy ra bất ngờ và vào thời điểm bất tiện, việc chủ xe hiểu rõ nguy cơ từ mảnh kính vỡ lốp và chuẩn bị phương án xử lý khẩn cấp trở nên quan trọng hơn trước.
Mảnh kính vỡ hủy hoại lốp như thế nào?
Phần lớn lốp ôtô đủ khả năng chịu những mảnh kính nhỏ từ chai bia hoặc chai nước ngọt, loại kính mỏng và vỡ thành mảnh nhỏ không đều. Đa số trường hợp, mảnh kính chỉ bị ép vào gai lốp mà không xuyên tới lớp đai thép bên trong. Nguy hiểm ở chỗ, một mảnh kính nhỏ có thể xuyên vào lốp nhưng chưa khiến áp suất giảm ngay lập tức, tạo ra kiểu thủng lốp do kính âm thầm, xì hơi từ từ. Những mảnh kính mỏng có thể mắc thẳng đứng trong vết nứt hoặc rãnh nhỏ; nếu xe tiếp tục chạy, mỗi vòng quay là một lần mảnh kính “khoan” sâu hơn. Tình hình tệ hơn với kính tấm dày 6 mm trở lên dùng cho cửa, nội thất: khi vỡ tạo ra mảnh lớn, cạnh rất sắc. Nếu xe cán trực tiếp lên mảnh kính lớn dựng đứng, cạnh sắc có thể cắt gai lốp tạo vết thủng không thể vá, thậm chí cắt vào thành lốp – khu vực vốn ít được bảo vệ hơn và gần như không thể sửa chữa.
Vì sao thủng lốp do kính nguy hiểm hơn trong kỷ nguyên “không còn lốp dự phòng”
Nếu cách đây vài thập kỷ, thủng lốp do kính thường kết thúc bằng việc thay lốp dự phòng bên đường, thì ngày nay tình huống đó khó hơn nhiều. RAC của Anh cho biết, trong tháng 11/2023, họ rà soát hơn 300 mẫu xe mới thuộc 28 thương hiệu và phát hiện chưa tới 3% được bán kèm lốp dự phòng trong giá xe. Lốp dự phòng từng là trang bị mặc định, nhưng các hãng xe đang loại bỏ để giảm trọng lượng, tiết kiệm nhiên liệu và dành chỗ cho pin, hệ thống điện hóa, dưới áp lực từ các quy định phát thải sau Đạo luật Không khí sạch năm 1970 tại Mỹ. Xe điện càng “khổ” hơn: Cox Automotive cho biết 1,3 triệu xe điện đã được bán tại Mỹ trong năm 2024, hầu hết đều mang bộ pin lớn chiếm đúng vị trí lốp dự phòng. Hậu quả thực tế là tài xế ngày nay đối mặt với cảnh lốp bị mảnh kính vỡ lốp giữa đường cao tốc nhưng lại thiếu bánh dự phòng, phải phụ thuộc vào lốp run flat hoặc bộ vá khẩn cấp với rất nhiều giới hạn.
Không thể trông chờ may rủi: phòng ngừa thủng lốp do kính
Thay vì hy vọng “xe mình sẽ không sao”, tài xế nên xem phòng ngừa thủng lốp là một phần của thói quen lái xe an toàn. Đầu tiên là yếu tố hành vi: tránh đi sát lề hoặc khu vực thường có rác thải, bãi tập kết vật liệu, khu cửa hàng cũ dễ có kính vỡ; khi thấy khu vực bất thường với nhiều mảnh kính mới vỡ và sắc, giảm tốc và chọn làn tránh nếu có thể. Người lái cần kiểm tra lốp xe cẩn thận khi đi qua khu vực kính vỡ; sau khi vượt qua, nên tìm nơi an toàn để dừng xe và kiểm tra lốp, chú ý mảnh kính cắm vào, vết cắt hoặc chỗ phồng bất thường. Về kỹ thuật, việc duy trì áp suất lốp đúng giúp lốp ít bị “nuốt” sâu dị vật: lốp non hơi dễ bị cạnh kính ép xuyên hơn. Ngay cả khi không phát hiện dấu hiệu bất thường, người lái vẫn nên theo dõi áp suất lốp trong vài ngày tiếp theo, bằng hệ thống TPMS hoặc đồng hồ đo, vì một mảnh kính nhỏ có thể gây xì hơi muộn.
Xử lý lốp hư hỏng do mảnh kính vỡ: quy trình an toàn bên đường
Khi cảm nhận xe bị rung bất thường, nặng lái, hoặc hệ thống TPMS báo áp suất giảm sau khi đi qua khu vực có kính, việc xử lý lốp hư hỏng an toàn phải đặt lên hàng đầu. Bước một: dừng xe ở nơi an toàn, tránh dừng sát làn chạy nhanh trên cao tốc; bật đèn cảnh báo, đặt biển hoặc tam giác phản quang nếu có. Bước hai: kiểm tra mức độ hư hỏng – tìm xem có mảnh kính đang cắm vào lốp, vết cắt, chỗ phồng hay thành lốp bị tổn thương. Nếu phát hiện một mảnh kính ở thành lốp, không nên tự ý rút ra nếu chưa có phương án thay hoặc sửa lốp phù hợp; rút ra có thể khiến lốp xì hơi nhanh, xe không thể di chuyển. Với vết thủng nhỏ ở gai lốp, bộ vá khẩn cấp có thể giúp đi tiếp, nhưng Toyota Magazine UK lưu ý các bộ dụng cụ này không nên dùng nếu vết thủng hơn 4 mm, vành hư hại, hoặc lốp đã xẹp hoàn toàn hay chạy non hơi lâu. Cách an toàn hơn là đưa xe tới cửa hàng lốp để kỹ thuật viên kiểm tra và xử lý. Trong bối cảnh lốp run flat chỉ cho phép chạy thêm khoảng 50 dặm sau khi thủng trước khi mất các đặc tính kết cấu quan trọng ở thành lốp, cố “gắng đi thêm” là quyết định mạo hiểm chứ không phải giải pháp thông minh.
