Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Cây trồng công nghệ sinh học: lợi ích lớn, chính sách cần rõ hơn

Cây trồng công nghệ sinh học: lợi ích lớn, chính sách cần rõ hơn
Sở thích|Tập luyện tổng hợp

Công nghệ có thể đem lại lợi ích ngay trên đồng ruộng

Cây trồng công nghệ sinh học là những giống được tạo ra hoặc cải thiện bằng các kỹ thuật sinh học hiện đại, nhằm bổ sung đặc tính như kháng sâu, chịu thuốc trừ cỏ hoặc thích ứng tốt hơn với điều kiện canh tác. Đây không còn là câu chuyện của phòng thí nghiệm: năng suất và thu nhập của nông dân là thước đo quan trọng nhất để đánh giá giá trị của công nghệ.

Ngày 10/11/2026, Vụ Khoa học và Công nghệ thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Báo Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội thảo tại Hà Nội về xu hướng ứng dụng toàn cầu và định hướng phát triển tại Việt Nam, với sự hỗ trợ của CropLife Việt Nam và ISAAA. Những số liệu trong hội thảo cho thấy tiềm năng không chỉ nằm ở quy mô canh tác: giai đoạn 2016–2025, năng suất ngô biến đổi gen cao hơn giống truyền thống 15,2–30%, giúp nông dân có thêm 4,34–7,34 triệu đồng lợi nhuận mỗi ha.

Đó là mức chênh lệch có ý nghĩa với quyết định sản xuất của từng hộ, nhưng lợi ích không tự động xuất hiện ở mọi giống, mọi vùng hay mọi cách canh tác. Muốn công nghệ tạo giá trị bền vững, giống phù hợp phải đi cùng hướng dẫn kỹ thuật, quản lý tính kháng và khả năng tiếp cận của nông dân.

Cây trồng công nghệ sinh học: lợi ích lớn, chính sách cần rõ hơn

Giảm thuốc bảo vệ thực vật là lợi ích môi trường đáng kể

Lợi ích của một số cây trồng công nghệ sinh học còn thể hiện ở lượng thuốc sử dụng và tác động lên môi trường. Theo số liệu được trình bày tại hội thảo, trong giai đoạn 1996–2024, cây trồng công nghệ sinh học giúp giảm khoảng 867 triệu kg hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật, tương đương 6,5%, đồng thời giảm 15,3% tác động môi trường liên quan đến thuốc theo chỉ số EIQ.

Riêng với ngô biến đổi gen, việc sử dụng giống này trong 10 năm giúp giảm khoảng 134.760 kg thuốc trừ cỏ và 62.075 kg thuốc trừ sâu; đồng thời hạn chế nguy cơ nhiễm độc tố aflatoxin trên hạt, tiết kiệm công lao động và giảm tác động môi trường. Đây là lý do mục tiêu giảm thuốc bảo vệ thực vật nên được xem là một phần thiết thực của nông nghiệp bền vững, không chỉ là lợi ích phụ.

Dẫu vậy, công nghệ không thay thế nhu cầu giám sát và quản lý đồng ruộng. Khả năng kháng sâu hay chịu thuốc trừ cỏ cần được theo dõi để hạn chế tính kháng phát triển, còn kết quả môi trường phải được đánh giá trong điều kiện canh tác cụ thể. Chính sách tốt cần vừa mở đường cho ứng dụng, vừa bảo đảm có dữ liệu và trách nhiệm quản lý.

Cây trồng công nghệ sinh học: lợi ích lớn, chính sách cần rõ hơn

Có cơ chế riêng, nhưng quy trình vẫn chưa đủ rõ

Việt Nam đã có bước tiến khi từ năm 2026 thiết lập cơ chế quản lý riêng đối với cây trồng chỉnh sửa gen, phân biệt với cây trồng biến đổi gen. Sự phân biệt này quan trọng vì các sản phẩm chỉnh sửa gen có thể được tạo ra theo cách khác nhau; quy định cần dựa trên đặc tính và rủi ro phù hợp, thay vì để nhà nghiên cứu và doanh nghiệp phải suy đoán con đường phê duyệt.

Tuy nhiên, đại diện Hiệp hội Thương mại Giống cây trồng Việt Nam cho rằng quy định hiện hành chưa đủ cụ thể để doanh nghiệp và nhà khoa học thuận lợi đưa giống chỉnh sửa gen vào sản xuất. Các hướng dẫn về công nhận, lưu hành giống, hồ sơ và trách nhiệm đánh giá vì thế cần được làm rõ, đặc biệt trong quá trình sửa đổi Luật Trồng trọt và với những cây trồng như lúa.

Khoảng cách giữa có cơ chế và có quy trình khả thi là một điểm nghẽn chính sách không thể xem nhẹ. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đã đề xuất 13 nhiệm vụ phát triển giống cây trồng nhưng đến nay chưa có nhiệm vụ nào được giao. Khi cả ưu tiên nghiên cứu lẫn quy trình đưa giống ra thị trường còn thiếu cụ thể, cơ hội làm chủ công nghệ khó chuyển thành lựa chọn thực tế cho nông dân.

Cây trồng công nghệ sinh học: lợi ích lớn, chính sách cần rõ hơn

Hoàn thiện luật để công nghệ đi từ nghiên cứu ra sản xuất

Việc cần làm tiếp theo không phải là chọn giữa đổi mới và thận trọng, mà là thiết kế quy định minh bạch, có thể áp dụng và tương xứng với đặc tính của từng sản phẩm. Các chuyên gia kiến nghị xây dựng hành lang pháp lý cho cây trồng chỉnh sửa gen không chứa ADN ngoại lai, hướng tới giảm 50–70% chi phí và thời gian đưa giống mới ra thị trường. Cùng lúc, cơ chế công nhận và lưu hành phải đủ rõ để cơ quan quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp biết trách nhiệm của mình.

Cần song hành với quy định là đầu tư cho năng lực nghiên cứu trong nước, hợp tác công–tư và các giống thích ứng biến đổi khí hậu; đồng thời quản lý hiệu quả tính kháng để lợi ích không bị bào mòn theo thời gian. Đây không phải thủ tục bên lề: hành lang pháp lý rõ ràng là điều kiện để thành tựu chỉnh sửa gen đi từ nghiên cứu vào sản xuất và thương mại hóa.

Cây trồng công nghệ sinh học có thể giúp tăng năng suất, cải thiện thu nhập và giảm tác động môi trường, nhưng tiềm năng ấy chỉ thành kết quả khi nông dân tiếp cận được giống phù hợp và quy trình quản lý đáng tin cậy. Việt Nam đã bắt đầu xây dựng khung quản lý; bước quyết định tiếp theo là cụ thể hóa hướng dẫn, giao nhiệm vụ nghiên cứu và tạo lối đi minh bạch cho giống mới. Nếu thiếu những điều đó, lợi ích đã được ghi nhận trên thế giới sẽ khó chuyển thành sức bật cho sản xuất trong nước.

Cây trồng công nghệ sinh học: lợi ích lớn, chính sách cần rõ hơn

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!