Nước sôi không đồng nghĩa với cách chuẩn bị luôn an toàn
Đun nước uống đúng cách là dùng nước sạch mới lấy, đun trong ấm nguyên vẹn với nắp không bịt kín, rồi bảo quản hợp vệ sinh để hạn chế nguy cơ từ thói quen sai lặp lại. Nước đun sôi vốn là lựa chọn quen thuộc của nhiều gia đình, nhưng thao tác bất cẩn có thể làm giảm lợi ích của việc chuẩn bị nước uống. Sai lầm đầu tiên là giữ phần nước thừa từ hôm trước, châm thêm nước mới rồi đun lại nhiều lần. Giáo sư Wu Zhigang, Trường Y tế Công cộng, Đại học Y khoa Tongji, Đại học Khoa học và Công nghệ Huazhong, cho biết đun lặp lại không làm nitrit tăng vọt đến mức gây ngộ độc cấp tính, nhưng duy trì thói quen nhiều năm có thể làm tăng tải trọng độc tố cho đường tiêu hóa. Nitrit kết hợp với amin trong một số thực phẩm và môi trường axit dạ dày có thể tạo nitrosamine, chất được xếp vào nhóm gây ung thư 2A. Vì vậy, đừng biến việc tiết kiệm một ít nước thành nếp sinh hoạt mỗi ngày.
Đừng bịt kín ấm và bỏ qua lớp cặn lâu ngày
Sai lầm thứ hai là đậy nắp ấm quá kín suốt lúc đun. Theo cảnh báo của Giáo sư Wu Zhigang, quá trình khử trùng nước máy bằng clo có thể tạo ra một lượng nhỏ trihalomethane, trong đó có chloroform; khi nước sôi, chất này có thể bay hơi. Nếu hơi bị giữ lại, ngưng tụ trên nắp rồi nhỏ trở lại nước, quá trình đun sẽ không loại bỏ chất bay hơi theo cách mong muốn. Hãy dùng nắp theo đúng thiết kế, không bịt kín đường thoát hơi và đặt ấm ở nơi thông thoáng, an toàn. Sai lầm thứ ba là tiếp tục dùng ấm cũ, bám cặn dày hoặc đã ăn mòn. Cặn thường bị xem là vô hại, nhưng nguồn cảnh báo lớp tích tụ lâu ngày có thể chứa kim loại nặng; ấm kim loại kém chất lượng hay inox hỏng bề mặt cũng có thể giải phóng ion kim loại. Vệ sinh, tẩy cặn định kỳ theo hướng dẫn của nhà sản xuất; thay ấm nếu lòng ấm bong tróc, gỉ hoặc hư hại.
Thói quen trong bếp hôm nay có thể thành gánh nặng lâu dài
Rủi ro không chỉ nằm trong chiếc ấm. Những thói quen nấu ăn nguy hiểm như nêm quá nhiều muối, thường xuyên chiên rán nhiều dầu và ăn quá nhiều thịt, nội tạng hoặc thực phẩm giàu đạm có thể tạo thêm áp lực lên sức khỏe gia đình. Ăn mặn kéo dài làm tăng giữ nước, huyết áp; huyết áp cao lâu ngày có thể tổn thương mạch máu nhỏ ở thận và ảnh hưởng khả năng lọc chất thải. Trong bài viết ngày 21.2.2026, bác sĩ Lưu Lập Quân, chuyên khoa Thận tại Bệnh viện Nhân dân Đại học Bắc Kinh, lưu ý quan niệm ăn thận động vật để bổ thận không có cơ sở khoa học; nội tạng giàu purin còn có thể làm tăng axit uric. Hãy giảm muối, chọn món hấp, luộc, dùng lượng dầu vừa phải và ăn đa dạng. Ăn ít chất béo không có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn dầu; người bệnh thận mạn cần hỏi bác sĩ về lượng đạm, không tự cắt giảm quá mức. Kết hợp kiểm soát huyết áp, đường huyết và khám định kỳ khi có yếu tố nguy cơ là cách thiết thực để phòng ngừa bệnh tật.
