Từ Bạch Mai đến Oncidium: Một định nghĩa mới về vai trò bác sĩ ung bướu
Đại sứ Quỹ Oncidium là những chuyên gia y học hạt nhân và ung bướu được lựa chọn để kết nối mạng lưới điều trị ung thư quốc tế, thúc đẩy tiếp cận liệu pháp bức xạ trúng đích, chia sẻ tri thức và đưa nhu cầu của người bệnh từng quốc gia vào các đối thoại toàn cầu về điều trị ung thư chính xác. PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Viện Y học hạt nhân và Ung bướu Bệnh viện Bạch Mai, vừa được Quỹ Oncidium (Bỉ) bổ nhiệm làm Đại sứ và là đại diện đầu tiên của Việt Nam trong mạng lưới này. Điều đáng nói là bà không coi hai chữ “đầu tiên” là vinh quang cá nhân, mà là điểm xuất phát của một trách nhiệm mới: biến danh xưng thành lợi ích cụ thể cho bệnh nhân ung thư. Đây là lúc hình ảnh bác sĩ ung bướu Việt Nam bước ra khỏi khuôn viên bệnh viện để bước vào không gian đối thoại toàn cầu về điều trị ung thư quốc tế.
Y học hạt nhân Bạch Mai: Nền tảng giúp Việt Nam có tiếng nói trong mạng lưới 140 đại sứ
Việc một bác sĩ từ Viện Y học hạt nhân và Ung bướu Bạch Mai trở thành đại sứ Quỹ Oncidium không phải sự tình cờ, mà là kết quả của một quá trình tích lũy chuyên môn dài hơi. Tại Bạch Mai, bác sĩ Phạm Cẩm Phương tập trung vào chẩn đoán hình ảnh PET/CT, điều trị đích, điều trị miễn dịch, xét nghiệm gen và ứng dụng kỹ thuật y học hạt nhân trong điều trị ung thư. Đây chính là những mũi nhọn nằm ở trung tâm xu hướng radiotheranostics – vừa chẩn đoán vừa điều trị bằng thuốc phóng xạ. Oncidium hiện có hơn 140 đại sứ chuyên môn tại 63 quốc gia, kết nối hơn 800 trung tâm Radioligand Therapy trên toàn cầu. Được góp mặt trong mạng lưới đó nghĩa là Việt Nam không còn đứng ngoài cuộc chơi, mà có thể tham gia định hình các tiêu chuẩn tiếp cận điều trị ung thư quốc tế trong tương lai.
Đại sứ Quỹ Oncidium: Ba lớp cơ hội cho bệnh nhân ung thư Việt Nam
Điều bệnh nhân cần không phải thêm một biểu tượng, mà là những thay đổi có thể đo được trong tiếp cận điều trị ung thư. Từ vai trò đại sứ Quỹ Oncidium, bác sĩ Phương kỳ vọng ba lớp cơ hội rõ ràng. Thứ nhất là tiếp cận tri thức: mạng lưới đại sứ cho phép cập nhật liên tục về dược chất phóng xạ trúng đích cho bác sĩ, điều dưỡng, dược sĩ, vật lý y khoa và cả người bệnh. Thứ hai là kết nối chuyên môn và hợp tác y tế quốc tế thông qua hội thảo, đào tạo, trao đổi chuyên gia, xây dựng mạng lưới cơ sở điều trị và mở rộng nghiên cứu chung. Thứ ba là hướng tới tiếp cận công bằng hơn, từng bước chuẩn hóa quy trình, đào tạo nhân lực và kết nối nguồn lực để rút ngắn khoảng cách giữa “thế giới đã có phương pháp” và “người bệnh thực sự được điều trị”.
Từ nhu cầu người bệnh đến đối thoại toàn cầu: Khoảng cách phải bị thu hẹp
Thông điệp mà bác sĩ Phạm Cẩm Phương muốn đưa vào các cuộc đối thoại quốc tế rất thực tế: bệnh nhân cần được tiếp cận điều trị đúng thời điểm, với thông tin đáng tin cậy và dễ hiểu. Khoảng cách giữa tiến bộ khoa học và giường bệnh hiện vẫn bị kéo giãn bởi chi phí, hạ tầng, thiếu nhân lực chuyên sâu và thông tin không đầy đủ. Muốn thu hẹp khoảng cách đó, Việt Nam không chỉ cần kỹ thuật mới, mà phải xây dựng năng lực bền vững: các chương trình “train-the-trainer”, chuyển giao quy trình, đội ngũ đa chuyên khoa, nghiên cứu và chia sẻ dữ liệu trong khuôn khổ hợp tác y tế quốc tế. Một chương trình như RLT-Connect, hướng tới hỗ trợ bệnh nhân chưa được bảo hiểm chi trả đầy đủ chi phí liệu pháp phóng xạ đích, cho thấy Oncidium đang cố gắng chuyển chính sách thành hỗ trợ thực tế cho người bệnh.
Ba–năm năm tới: Thước đo ý nghĩa của một vai trò đại sứ
Đã đến lúc chúng ta đánh giá danh xưng bằng kết quả, không bằng sự kiện. Bác sĩ Phạm Cẩm Phương thẳng thắn rằng trong 3–5 năm tới, điều bà mong muốn nhất là nhìn thấy những kết quả cụ thể cho người bệnh, thay vì vai trò đại sứ chỉ dừng ở hoạt động mang tính biểu tượng. Nếu trong vài năm tới, khoảng cách từ kiến thức đến thực hành được rút ngắn, từ vài trung tâm lớn đến một mạng lưới rộng hơn, và từ tiến bộ của thế giới đến lợi ích thực tế của bệnh nhân ung thư trong nước, đó sẽ là thước đo thành công của đại sứ Quỹ Oncidium. Vinh danh cá nhân chỉ có ý nghĩa khi mở ra con đường để nhiều bệnh nhân được tiếp cận điều trị ung thư sớm hơn, đúng hơn và công bằng hơn – và chính xã hội Việt Nam phải chủ động đi tiếp con đường đó.
