Hope – khi bom tấn viễn tưởng bước vào vùng tử địa kỳ vọng
Hope – Vùng tử địa là một bom tấn viễn tưởng Hàn Quốc có kinh phí kỷ lục, đánh dấu màn tái xuất sau một thập kỷ vắng bóng của đạo diễn Na Hong-jin, đồng thời trở thành tâm điểm tranh cãi vì cách pha trộn thể loại, lối kể chuyện khó đoán và tham vọng dựng nên thế giới khoa học viễn tưởng rộng lớn nhưng khó chiều lòng khán giả đại chúng.
Hạt nhân của câu chuyện không phải là quái vật ngoài hành tinh, mà là tham vọng của một tác giả được tôn là “Master of Thriller” chọn quay về trong bối cảnh điện ảnh Hàn đã bước sang giai đoạn toàn cầu hóa. Thay vì làm một phim kinh dị – hình sự quen tay, Na Hong-jin nhảy thẳng vào địa hạt phim viễn tưởng Hàn Quốc quy mô lớn, kéo theo rủi ro tương xứng. Hope được ca ngợi là “bữa tiệc viễn tưởng hoành tráng”, đồng thời được khẳng định là bộ phim điện ảnh đắt đỏ nhất từng được Hàn Quốc sản xuất. Nhưng càng hoành tráng, sự phân cực càng dữ dội: đây là dự án mà mọi điểm mạnh lẫn điểm yếu đều bị phóng đại.
Kinh phí kỷ lục và màn Na Hong-jin tái xuất: tham vọng muốn thành Avatar
Trở lại sau 10 năm “ở ẩn”, Na Hong-jin không chọn nước cờ an toàn. Ông bước vào Hope như một tuyên ngôn: nếu Hollywood có Avatar, Hàn Quốc cũng có bom tấn Hàn Quốc Hope với quy mô đẳng cấp thế giới. Phim được mô tả là siêu phẩm viễn tưởng xô đổ mọi kỷ lục kinh phí điện ảnh, thuộc hàng đắt đỏ nhất lịch sử màn ảnh xứ kim chi. Đây không chỉ là một bộ phim lẻ, mà là chương mở đầu cho dự án ba phần khổng lồ đã lên kế hoạch từ trước.
Na Hong-jin kế thừa tinh thần làm mới khuôn mẫu kể chuyện của thế hệ Park Chan-wook, Bong Joon-ho, Kim Jee-woon – những người từng bẻ cong ranh giới giữa phim nghệ thuật và giải trí. Nhưng ở Hope, ông đi xa hơn: kết hợp giật gân, kinh dị, hành động, khoa học viễn tưởng và hài đen trong cùng một khung truyện quái vật ngoài không gian. Tham vọng ấy đáng nể, song đồng thời tạo áp lực khổng lồ lên bản thân tác phẩm. Một câu nói có thể trích dẫn là: “Tham vọng lớn giúp phim tạo dấu ấn, nhưng cũng khiến tổng thể trở nên chông chênh, đôi lúc hỗn loạn”.
Cách pha trộn thể loại khiến Hope thành phim Hàn gây tranh cãi
Về mặt hình thức, Hope khởi đầu như một thriller điều tra: xác bò bị xé nát, nhà cửa tan hoang, dấu vết khó lý giải, cảnh sát trưởng Bum Seok lần theo những hậu quả vô hình của một sinh vật được giữ ngoài khung hình gần 50 phút. Không khí u tối, căng thẳng là vùng sở trường của Na Hong-jin. Nhưng ngay khi sinh vật lộ diện, phim chuyển sang hành động dồn dập với các màn rượt đuổi trong làng, trong rừng, các pha đối đầu trực diện, nhịp dựng nhanh và gần như không cho nhân vật lẫn khán giả nghỉ.
Từ đây, câu chuyện tiếp tục vẽ rộng sang địa hạt khoa học viễn tưởng: phi thuyền, cổng dịch chuyển, gia đình sinh vật ngoài hành tinh, mâu thuẫn giữa con người trên Trái Đất và một thế giới xa xôi ngoài vũ trụ. Song bộ phim lại cố ý phá vỡ kỳ vọng thể loại bằng những phản ứng vụng về, hoảng loạn, thậm chí ngớ ngẩn của nhân vật; tiếng cười hài đen chen thẳng vào thời khắc nguy hiểm. Chính sự “kỳ lạ” này khiến Hope trở thành phim Hàn gây tranh cãi: người thích xem đây là bản sắc, người không chịu nổi sự hỗn độn nhịp điệu lẫn cảm xúc.
Tán dương ở Cannes nhưng khó chinh phục khán giả đại chúng
Hope có bước khởi đầu như mơ: suất chiếu tại Cannes nhận tràng pháo tay nhiệt liệt, mở màn cho làn sóng bàn tán quốc tế về bom tấn Hàn Quốc Hope. Sau đó, phim càn quét phòng vé quê nhà tháng 7 và tiếp tục được phát hành tại Việt Nam từ ngày 4/9, chứng minh sức hút từ tên tuổi đạo diễn và dàn diễn viên đa quốc gia, bao gồm Hwang Jung-min, Jo In-sung, Jung Ho-yeon cùng Michael Fassbender, Alicia Vikander.
Nhưng sự chia rẽ bắt đầu ngay từ Cannes, kéo dài khi phim ra rạp Hàn Quốc rồi lan sang giới phê bình quốc tế. Vấn đề nằm ở chỗ Hope muốn “làm tất cả” trong một tập phim mở đầu: vừa thiết lập thế giới, vừa đẩy mâu thuẫn lên tầm vũ trụ, lại vừa cài cắm mảng hài, bi kịch cá nhân và những chi tiết hướng tới phần tiếp theo. Kết quả là một cấu trúc chông chênh, kén người xem; ngay cả các bài nhận xét thiện chí cũng phải thừa nhận Hope có nhiều thiếu sót và không phải lựa chọn dễ tiếp cận cho khán giả đại chúng.
Khi tham vọng ba phần có nguy cơ biến Hope thành vùng tử địa thương mại
Điểm khó của Hope không chỉ ở bản thân phim, mà ở chiến lược dài hơi. Thay vì thu hẹp câu chuyện và khép lại biến cố làng Hope trong một tập, bộ phim liên tục ném vào các chi tiết gợi mở cho phần hai, phần ba. Điều này khiến tập đầu vừa phải gánh nhiệm vụ tạo “wow” hình ảnh – hành động, vừa phải mang chức năng như một pilot giới thiệu vũ trụ Hope. Khi ai đó bước ra khỏi rạp với cảm giác chưa được “trọn vẹn”, đó không phải tai nạn mà là hệ quả logic của cấu trúc lựa chọn.
Theo các đánh giá, mục tiêu của Hope không còn là tạo ra một kỳ tích thương mại áp đảo, mà trước hết là thu hồi khoản đầu tư khổng lồ đã bỏ ra. Đây là nghịch lý của nhiều bom tấn: càng kỷ lục kinh phí điện ảnh, càng dễ rơi vào tình thế phải chiều cả giới phê bình lẫn khán giả đại chúng – một nhiệm vụ gần như bất khả. Na Hong-jin tái xuất với dự án chứng minh biên độ tưởng tượng của phim viễn tưởng Hàn Quốc là rất lớn; câu hỏi còn lại là liệu phần hai, phần ba có tìm được điểm cân bằng giữa cá tính và tính dễ xem, hay Hope sẽ mãi là vùng tử địa nơi tham vọng lớn nhất tự va vào giới hạn tiếp nhận của người xem.
