Hope – Vùng Tử Địa: bom tấn khoa học viễn tưởng khiến khán giả chia rẽ
Hope – Vùng Tử Địa là một phim Hàn Quốc khoa học viễn tưởng pha giật gân, hành động và hài đen, kể về cuộc chiến sinh tồn của dân làng Hopohang trước mối đe dọa bí ẩn từ ngoài không gian, đồng thời là dự án điện ảnh tham vọng nhất trong sự nghiệp đạo diễn Na Hong-jin và được xem như cột mốc mới của dòng phim bom tấn phòng vé đến từ Hàn Quốc. Điều đáng chú ý là Hope đồng thời làm được hai việc tưởng như mâu thuẫn: tạo ra cơn chấn động phòng vé và gây ra làn sóng tranh luận gay gắt về chất lượng nghệ thuật. Sau tràng pháo tay nhiệt liệt tại Liên hoan phim Cannes, bộ phim nhanh chóng trở thành tâm điểm bàn luận với những luồng ý kiến đối lập khi ra mắt tại Hàn Quốc và quốc tế. Chính cú “chào sân” lẫy lừng nhưng phản ứng phân cực sau đó đặt ra câu hỏi: tham vọng sáng tạo của Na Hong-jin đã đi quá xa so với khả năng tiếp nhận của số đông khán giả?
Tham vọng Na Hong-jin: phá kỷ lục để phá khuôn mẫu
Để hiểu vì sao Hope gây chấn động, phải nhìn vào vị trí của đạo diễn Na Hong-jin trong dòng chảy điện ảnh Hàn. Ông thuộc lớp kế cận các tên tuổi như Park Chan-wook, Bong Joon-ho, Kim Jee-woon, những người đã định hình diện mạo điện ảnh Hàn bằng việc khai thác mặt tối con người qua câu chuyện dữ dội nhưng vẫn giàu tính giải trí. Na Hong-jin hấp thụ tinh thần liên tục làm mới khuôn mẫu đó và đẩy nó đi xa hơn trong The Chaser, The Yellow Sea và đặc biệt The Wailing – loạt phim khiến ông được xem là “Master of Thriller”. Ở Hope, tham vọng của ông không chỉ nằm ở quy mô sản xuất thuộc hàng lớn nhất từng thấy trong điện ảnh Hàn mà còn ở việc biến một câu chuyện quái vật tưởng như quen thuộc thành hành trình vượt khỏi mọi công thức. Chính nguồn năng lượng phá cách ấy giúp Hope trở thành một phim Hàn Quốc chưa từng thấy, nhưng cũng là mầm mống của sự chông chênh trong tổng thể.
Một phim quái vật, hành động hay hài đen? Hope cố tình không chọn
Na Hong-jin dựng Hope như một đường tàu liên tục đổi ray. Gần 50 phút đầu, sinh vật ngoài hành tinh bị giữ ngoài khung hình, để lại những xác bò bị xé nát, nhà cửa tan hoang và thi thể rải rác buộc khán giả phải lần theo dấu vết như trong một thriller pha kinh dị. Khi nhân vật Bum Seok lao qua ngôi làng đổ nát, những màn rượt đuổi bằng ô tô và đối đầu trực diện lại kéo bộ phim sang nhịp điệu nghẹt thở của hành động. Đến khi nguồn gốc ngoài Trái Đất được hé lộ với phi thuyền, cổng dịch chuyển và những sinh vật có gia đình, Hope mở rộng thành khoa học viễn tưởng, biến xung đột tại một ngôi làng nhỏ thành va chạm giữa Trái Đất và một thế giới xa xôi. Sự pha trộn này là điểm cộng với người thích trải nghiệm khó đoán, nhưng với nhiều khán giả quen cấu trúc rõ ràng, nó khiến họ lạc lối: Hope không chịu đứng yên trong một thể loại đủ lâu để tạo cảm giác ổn định.
Tiếng cười, bạo lực và sự hỗn loạn có kiểm soát… rồi mất kiểm soát
Điểm gây chia rẽ dữ dội nhất ở Hope nằm ở sắc thái cảm xúc luôn chông chênh. Khi hiểm họa xuất hiện, thay vì chỉ đẩy căng thẳng lên, Na Hong-jin liên tục chen tiếng cười qua những phản ứng vụng về và ngớ ngẩn của con người: Bum Seok vừa chạy trốn trong sợ hãi vừa buông lời than vãn, một ông lão kể lại khoảnh khắc chạm mặt quái vật bằng câu chuyện hài nhảm nhí. Slapstick, hài tình huống và hài đen tràn vào ngay những khoảnh khắc nguy hiểm nhất, làm nhiều người hứng thú vì cảm giác bất ngờ, nhưng cũng khiến không ít khán giả cho rằng bộ phim làm loãng cảm giác đe dọa. Bạo lực trong Hope cũng vận hành ngược kỳ vọng. Dù ngập súng đạn, truy đuổi tốc độ cao và đối đầu trực diện, các nhân vật hiếm khi hiện lên như anh hùng hành động. Càng nhiều vũ khí, tình hình càng mất kiểm soát và các cuộc chống trả thường hóa chuỗi sai lầm. Theo nhận định trong một bài phân tích, “Tham vọng lớn giúp phim tạo dấu ấn, nhưng cũng khiến tổng thể trở nên chông chênh, đôi lúc hỗn loạn”.
Khi Cannes tán dương nhưng phòng vé phân cực: bài học từ Hope
Hope là minh chứng sống động cho khoảng cách ngày càng lớn giữa tham vọng tác giả và kỳ vọng đại chúng. Bộ phim nhận tràng pháo tay nhiệt liệt tại Cannes, được khen ngợi bởi cách phá vỡ khuôn mẫu và tạo trải nghiệm khó đoán. Nhưng khi phát hành rộng rãi, cùng với việc được công chiếu tại các rạp Việt Nam, phản ứng khán giả lại chia rẽ: một bên cho rằng đây là bước tiến táo bạo của phim Hàn Quốc khoa học viễn tưởng, bên còn lại cảm thấy mình bị bỏ rơi trong một hành trình kéo dài hơn hai tiếng rưỡi nhưng kết thúc thiếu trọn vẹn. Thực ra, Hope không phải phim dành cho tất cả mọi người – và có lẽ Na Hong-jin biết điều đó. Ông chọn đứng về phía sự hỗn loạn có suy nghĩ, chấp nhận đánh đổi cảm giác “mượt mà” để giữ lại những cạnh sắc trong câu chuyện. Bài học ở đây không phải việc đổ lỗi cho khán giả hay đạo diễn, mà là nhận ra ranh giới mỏng manh: khi một bom tấn phòng vé mang tham vọng tác giả quá lớn, nó sẽ trở thành phim gây chia rẽ, nhưng chính sự chia rẽ đó lại là dấu hiệu cho thấy điện ảnh Hàn vẫn đang dám mạo hiểm thay vì ngủ quên trên công thức.
