Chiến thắng đến từ bài toán bảo mật phần cứng
Thiết kế vi mạch bảo mật là quá trình xây dựng phần cứng vừa đáp ứng chức năng và hiệu năng, vừa có khả năng chống chịu trước các nguy cơ tấn công nhằm bảo vệ dữ liệu và hệ thống. Ở vòng chung kết cuộc thi năm 2026, đội LQDTU Crypto của Học viện Kỹ thuật Quân sự đã giành giải Nhất với đề tài “Tối ưu hóa mã khối Kuznyechik dựa trên phân rã S-box và tầng tuyến tính L hợp nhất”. Kết quả này đáng chú ý không chỉ vì đội vượt qua chín đối thủ ở vòng cuối, mà còn bởi đề tài tập trung vào một lớp bảo vệ thường ít được nhìn thấy: an toàn ngay trong phần cứng. Cuộc thi vi mạch vì thế không dừng ở việc tìm thiết kế chạy nhanh hay đúng chức năng; nó đặt ra câu hỏi khó hơn về mức độ an toàn của thiết kế khi phải đối mặt với tấn công.

Từ 34 đội đến cuộc tranh tài của 10 đội
Vòng chung kết và lễ trao giải diễn ra ngày 7/11 tại Học viện Kỹ thuật mật mã, với 10 đội được chọn từ 34 đội của các trường đại học, học viện trên cả nước. Cuộc thi được tổ chức từ tháng 5 đến tháng 11/2026 nhằm tìm kiếm và bồi dưỡng sinh viên có năng lực, đam mê trong thiết kế vi mạch, bảo mật và an toàn phần cứng. Tại vòng cuối, các đội trình bày đề tài trước hội đồng giám khảo; việc đánh giá xem xét chất lượng chuyên môn, tính sáng tạo và khả năng ứng dụng. Cách tiếp cận này có lý: trong lĩnh vực an toàn thông tin, một thiết kế không thể chỉ được chấm bằng hiệu năng nếu chưa xét khả năng chống chịu trước nguy cơ tấn công. Giải Nhì thuộc về đội VLATsemi của Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng; hai giải Ba trao cho KMA.IC và Crypto KDA.

Cuộc thi vi mạch cần tạo đường đi sau giải thưởng
Giá trị lớn hơn của cuộc thi nằm ở việc đưa sinh viên qua nhiều bước nghiên cứu và thiết kế, từ hình thành ý tưởng, thiết kế logic, mô phỏng, kiểm chứng đến thiết kế vật lý và đánh giá sau thiết kế. Đây là trải nghiệm thiết thực, bởi năng lực làm chủ vi mạch bảo mật không hình thành chỉ qua một buổi trình bày hay một kết quả thi. Sự phối hợp giữa cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và chuyên gia còn giúp người học tiếp cận bài toán thực tế, hiểu yêu cầu của ngành công nghiệp bán dẫn. Ban tổ chức kỳ vọng các ý tưởng có thể tiếp tục được hoàn thiện thành đề tài nghiên cứu và giải pháp cụ thể. Kỳ vọng ấy cũng là thước đo hợp lý cho thành công của cuộc thi: chiến thắng của LQDTU Crypto có sức nặng nhất khi mở ra chặng nghiên cứu tiếp theo, góp phần đào tạo nhân lực cho công nghệ lõi.







