Đưa tiếng nói người học nghề ra khỏi lớp học
Cuộc thi “Chọn nghề, chọn tương lai” là sân chơi trực tuyến khuyến khích người học, nhà giáo và cán bộ giáo dục nghề nghiệp kể chuyện chọn nghề, học nghề và triển vọng việc làm qua video ngắn. Phát động chiều 22.10 tại Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, cuộc thi năm 2026 đặt câu chuyện của người trong cuộc vào vị trí trung tâm, thay vì chỉ nói về nghề nghiệp bằng những mô tả khái quát.
Hướng đi này đáng chú ý vì lựa chọn nghề không thể tách khỏi trải nghiệm học tập và yêu cầu thực tế của công việc. Người xem có thể hiểu vì sao thí sinh chọn một nghề, họ đã rèn luyện ra sao và cần những năng lực nào để theo đuổi nghề ấy. Qua đó, cuộc thi video vừa giúp người học nghề chia sẻ hành trình của mình, vừa góp phần mở rộng cách nhìn xã hội về giáo dục nghề nghiệp như một con đường có giá trị để tích lũy năng lực thực hành, tham gia thị trường lao động và phát triển bản thân.
Một video cần kể được cả hành trình lẫn triển vọng
Với chủ đề “Lý do tôi chọn nghề - Tiềm năng nghề nghiệp trong tương lai”, tác phẩm cần làm rõ động lực chọn nghề, quá trình học tập hoặc gắn bó với nghề, cùng kiến thức, kỹ năng và phẩm chất cần thiết. Cơ hội việc làm, tự tạo việc làm và khởi nghiệp cũng là phần quan trọng, chứ không nên chỉ dừng ở lời giới thiệu nghề.
Video dự thi dài từ 1 phút đến 1 phút 30 giây, vì vậy thí sinh cần chọn chi tiết tiêu biểu thay vì cố kể mọi thứ. Một trải nghiệm tại xưởng thực hành, câu chuyện vượt khó hay bước chuyển từ học nghề sang việc làm có thể tạo sức thuyết phục nếu được gắn với năng lực chuyên môn và triển vọng phát triển. Ban tổ chức khuyến khích những câu chuyện cho thấy đào tạo nghề góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập, phát triển kinh tế nông thôn và hỗ trợ cộng đồng vùng khó khăn.
Thể lệ rõ ràng, nội dung cần có căn cứ
Cuộc thi dành cho học sinh, học viên, sinh viên; giáo viên, giảng viên; cùng cán bộ, viên chức và người lao động đang học tập hoặc công tác tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên toàn quốc. Thí sinh có thể dự thi cá nhân hoặc theo nhóm từ 2 đến 5 thành viên; mỗi cá nhân hoặc nhóm nộp một video và đăng ký một hạng mục.
Ba nhóm ngành gồm Công nghệ số và sáng tạo số; Kỹ thuật, công nghệ và sản xuất xanh - thông minh; Dịch vụ hiện đại và chăm sóc con người. Những thông tin về nhu cầu nhân lực, thu nhập, điều kiện làm việc và cơ hội nghề nghiệp cần có căn cứ; tác phẩm cũng không được định kiến theo nghề, giới hay hoàn cảnh kinh tế. Đây là yêu cầu cần thiết: chọn nghề chỉ vì thu nhập mà bỏ qua kỹ năng, cơ hội học tập, an toàn lao động và tính bền vững sẽ khiến câu chuyện thiếu trách nhiệm. Thành viên ban tổ chức, ban giám khảo và nhân sự vận hành hệ thống không được dự thi.
Giá trị nằm ở những câu chuyện có thể truyền cảm hứng
Điểm mạnh của “Chọn nghề, chọn tương lai” không chỉ là đưa hình thức video ngắn vào hoạt động hướng nghiệp, mà còn tạo chỗ cho trải nghiệm thật lên tiếng. Một tác phẩm tốt có thể giúp người xem hình dung rõ hơn công việc, con đường rèn nghề và những lựa chọn sau khi tốt nghiệp; đồng thời ghi nhận nỗ lực của người học ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và hải đảo.
Muốn tạo sức lan tỏa, thí sinh nên kể cụ thể, chân thực và có căn cứ: nghề này đòi hỏi gì, quá trình học có thử thách nào, cơ hội phát triển đến từ đâu. Khi câu chuyện cá nhân gắn với đóng góp cho gia đình hoặc cộng đồng, cuộc thi không chỉ giúp người dự thi nhìn lại hành trình của mình mà còn đem đến chất liệu hữu ích cho hướng nghiệp và tuyển sinh. Đó là lý do cuộc thi video này đáng được nhìn nhận như một lời mời chia sẻ hiểu biết nghề nghiệp, không phải cuộc đua làm hình ảnh bóng bẩy.
