Bay drone ở TP.HCM: thú chơi công nghệ hay hành vi giao thông đường không?
Vi phạm bay drone TP.HCM là việc sử dụng thiết bị bay không người lái như drone, flycam, diều, bóng bay, khinh khí cầu… mà không đăng ký, không xin phép hoặc hoạt động trong vùng cấm bay drone, gây nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn hàng không và có thể bị phạt drone trái phép theo quy định UAV Việt Nam. Trong đợt cao điểm từ 27/8 đến 2/9, Công an Thành phố đã phát hiện, bắt quả tang 122 trường hợp vi phạm quy định về hoạt động bay; lập biên bản và thu giữ nhiều tang vật là drone, flycam và các phương tiện, vật thể bay không người lái. Con số này cho thấy bầu trời thấp ở đô thị đang bị xem nhẹ như “sân chơi tự do”, trong khi về bản chất, mỗi lần cất cánh đều là một hành vi tham gia giao thông đường không với đầy đủ rủi ro và trách nhiệm pháp lý.
Từ chiếc diều gắn đèn chớp đến 122 hồ sơ vi phạm: vì sao TP.HCM phải mạnh tay?
Điểm bùng phát của chiến dịch siết chặt quản lý không phải từ một chiếc drone, mà từ… một chiếc diều. Tối 13/8, Thân Văn Tấn đã thả diều gắn đèn chớp tại khu vực vùng cấm bay của Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, buộc Trung tâm Quản lý bay miền Nam tạm dừng tiếp nhận tàu bay hạ cánh, khiến 16 chuyến bay bị ảnh hưởng dây chuyền, nhiều tàu bay phải chuyển hướng xuống các sân bay dự bị. Đây là ví dụ điển hình cho việc coi thường vùng cấm bay drone có thể lập tức biến một thú vui cá nhân thành sự cố an toàn hàng không quy mô lớn. Ngày 28/8, Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Thân Văn Tấn về tội "Cản trở giao thông đường không" theo Điều 278 Bộ luật Hình sự. Khi một chiếc diều đã đủ để kéo theo trách nhiệm hình sự, không ai có thể tiếp tục biện minh cho việc bay drone tự phát giữa vùng trời đô thị.
TP.HCM đang phát hiện và chế áp vi phạm drone như thế nào?
Chiến dịch với 122 trường hợp vi phạm không phải là cuộc truy quét ngẫu hứng, mà là bước đi có tổ chức, dựa trên kết hợp công nghệ số và tuần tra thực địa. Thực hiện chỉ đạo của Ban Giám đốc Công an Thành phố, các phòng nghiệp vụ và Công an địa phương đã đồng loạt tăng cường kiểm tra, sử dụng các biện pháp công nghệ số cùng với lực lượng tuần tra thực tế để kịp thời phát hiện, lập biên bản và tạm giữ phương tiện, thiết bị bay sử dụng không phép hoặc hoạt động trong khu vực cấm. Nghị định 288/2025/NĐ-CP cho phép lực lượng quân đội, công an và an ninh hàng không sử dụng thiết bị kỹ thuật chuyên dùng để chế áp, ép hạ cánh hoặc vô hiệu hóa phương tiện bay không người lái trong trường hợp vi phạm vùng cấm, đe dọa an toàn hàng không hoặc an ninh quốc gia. Nói cách khác, nếu bạn cố tình bay drone lén lút, thiết bị có thể không chỉ bị thu giữ mà còn bị vô hiệu hóa ngay trên bầu trời.
Vùng cấm bay drone: không gian xám mà người chơi flycam buộc phải nhìn thấy
Một trong những sai lầm phổ biến của người chơi flycam là tin rằng chỉ cần tránh khu vực sân bay là đủ an toàn. Thực tế, tại TP.HCM hiện có 62 phường, xã và một khu vực đặc biệt nằm trong vùng cấm bay drone và UAV. Những khu vực này bao gồm hành lang an toàn hàng không, vùng lân cận sân bay, và các khu vực nhạy cảm về an ninh, nơi mọi hoạt động bay không người lái đều bị nghiêm cấm nếu không được phép rõ ràng. Công an Thành phố nhấn mạnh, việc một vật thể bay hoặc thiết bị bay không người lái như flycam, drone, diều, bóng bay, khinh khí cầu… hoạt động trái phép trong khu vực cấm bay có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hàng không, làm gián đoạn hoạt động khai thác và gây thiệt hại kinh tế lớn. Vì vậy, trước mỗi chuyến bay, người điều khiển có nghĩa vụ chủ động kiểm tra vùng cấm bay drone và hành lang an toàn, thay vì chờ lực lượng chức năng nhắc nhở bằng biên bản.
Quy định UAV Việt Nam: chơi drone an toàn hay chuẩn bị đối mặt án phạt?
Nghị định 288/2025/NĐ-CP về quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác đã đặt nền tảng pháp lý rõ ràng: thiết bị phải được đăng ký sở hữu, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật; hoạt động bay, trừ một số trường hợp miễn trừ, phải được cấp phép trước khi thực hiện; người điều khiển thuộc diện phải cấp phép thì phải có giấy phép điều khiển tương ứng. Trong thực tế, TP.HCM đang áp dụng hai tầng trách nhiệm: hành chính và hình sự. Với các vi phạm bay drone TP.HCM không có dấu hiệu tội phạm, lực lượng chức năng lập biên bản, thu giữ phương tiện và xử phạt drone trái phép theo quy định. Đối với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm, Công an Thành phố tiếp tục củng cố hồ sơ để xử lý theo pháp luật, như trường hợp Thân Văn Tấn bị khởi tố và tạm giam về tội "Cản trở giao thông đường không". Thông điệp gửi tới người dân, tổ chức và đặc biệt là các đơn vị cung cấp dịch vụ quay phim, chụp ảnh là rất rõ: hãy coi drone như một phương tiện giao thông, không phải món đồ chơi, nếu không muốn kết thúc thú chơi bằng lệnh tạm giữ và án phạt.
