“Tiếp sức đến trường” là gì và vì sao cần hơn bao giờ hết?
“Tiếp sức đến trường” là tập hợp các chương trình từ thiện giáo dục, học bổng và hỗ trợ vật chất, tinh thần nhằm giúp học sinh vùng khó khăn, đặc biệt là con em hộ nghèo, cận nghèo, có đủ sách vở, đồng phục, dụng cụ học tập và niềm tin để không bỏ học giữa chừng khi bước vào năm học mới. Năm học mới đến gần, với nhiều gia đình khá giả, việc sắm sửa chỉ là thói quen, nhưng với những hộ vùng sâu vùng xa, trang sách và bộ quần áo mới vẫn là cả một nỗi lo. Nỗi lo ấy không chỉ là chuyện chi phí sách vở, đồng phục, mà gắn với nguy cơ trẻ chọn đi rẫy, đi làm thay vì đến lớp, khiến việc giữ chân các em ở lại với chữ không thể là việc riêng của ngành giáo dục.
Từ Long Hoa, Nhựt Tảo đến Hương Trà: những món quà nhỏ, tác động lớn
Điểm đáng chú ý của các chương trình “tiếp sức đến trường” là chúng bám sát từng địa bàn, không dừng ở khẩu hiệu. Tại phường Long Hoa, chính quyền phối hợp nhà trường rà soát học sinh khó khăn, vận động nhà hảo tâm hỗ trợ sách vở, đồ dùng học tập, đồng phục, học bổng và nhu yếu phẩm để các em yên tâm bước vào năm học mới. Hiệu trưởng một trường mẫu giáo thừa nhận: những món quà ấy có thể không lớn về vật chất nhưng giảm rõ rệt áp lực chi phí cho gia đình và tạo động lực để trẻ đến lớp đều đặn.
Ở xã Nhựt Tảo, chương trình “Áo trắng yêu thương – Tiếp sức đến trường” hỗ trợ tiền vải và tiền may áo dài trắng cho 11 nữ sinh khó khăn; nhà may còn chủ động giảm tiền công, biến mỗi bộ áo dài thành cả sự tiếp lửa tinh thần, giúp các em có trang phục tươm tất và thêm nghị lực học tiếp. Phường Hương Trà cũng tổ chức trao 37 suất quà “Tiếp sức đến trường” và 2 suất đỡ đầu, vừa chia sẻ gánh nặng tài chính, vừa gửi gắm thông điệp rằng các em không bị bỏ lại phía sau.
Bắc Ninh, Khánh Hòa: giữ chân học sinh vùng khó khăn bằng sáng kiến tại chỗ
Tại Bắc Ninh, nơi có khoảng 600 nghìn trẻ em với gần 5.000 em có hoàn cảnh đặc biệt và hơn 1.200 em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt, các tổ chức địa phương đang biến “hỗ trợ học sinh nghèo” thành hành động xuyên suốt năm học. Công đoàn cơ sở tặng bút chấm đọc tiếng Anh cho con em đoàn viên khó khăn, Hội Phụ nữ nhận đỡ đầu trẻ mồ côi, tặng đồ dùng học tập, phối hợp tổ chức tập huấn kỹ năng sống và dự kiến tiếp tục hỗ trợ với tổng kinh phí hơn 310 triệu đồng đến hết năm học. Đây không chỉ là vài suất quà đầu năm mà là cam kết dài hơi với học sinh vùng khó khăn.
Ở Khánh Hòa, thôn Đá Mài (xã Diên Thọ) là minh chứng rõ nét cho nguy cơ bỏ học giữa chừng khi kinh tế eo hẹp và trẻ thích đi rẫy hơn đến lớp. Để giữ sĩ số, giáo viên, học sinh các trường khác và nhà hảo tâm đã tổ chức “gian hàng 0 đồng” ngay sân trường, cho phép trẻ tự chọn đồ dùng học tập, quần áo mới mà không tốn chi phí. Những tập vở, bộ quần áo, bao gạo tưởng như giản dị lại trực tiếp vơi bớt gánh nặng kinh tế cho phụ huynh và tạo hành trang tối thiểu cho năm học mới. Song song đó, các sân chơi khoa học thực tế được tổ chức, cho thấy muốn giữ trẻ ở trường không thể chỉ phát quà, mà phải khơi dậy niềm vui học tập.
Khi đại học xuống núi: Trà Vinh, quỹ học bổng và mạng lưới trách nhiệm xã hội
Một điểm sáng khác của các chương trình từ thiện giáo dục là sự tham gia chủ động của các cơ sở đào tạo. Từ ngày 18 đến 22.8, Trung tâm Phục vụ Cộng đồng của một trường đại học ở Trà Vinh tổ chức chương trình “Tiếp sức trẻ em vùng cao đến trường” lần thứ 4 tại 6 cô nhi viện Vinh Sơn, Kon Tum, trao dụng cụ học tập, lương thực, bữa ăn cho gần 700 trẻ với tổng nguồn lực trên 100 triệu đồng. Một nội dung trọng tâm là hoạt động “Cặp sách cho em đến trường”, với tập, sách, bút, hộp bút, cặp, bảng được đóng gói và trao tận tay từng em.
Điều đáng nói là các tình nguyện viên không chỉ “mang quà rồi về”. Họ cùng tổ chức bữa ăn yêu thương tại nhiều cơ sở, đứng bếp, chia phần, cắt tóc, chăm sóc vệ sinh cho trẻ trước năm học mới, biến các dịch vụ cơ bản thành ký ức ấm áp và cảm giác được quan tâm. Ở cấp phổ thông và địa phương, một quỹ học bổng mang tên nhân vật lịch sử cũng đã 14 lần tổ chức trao tặng, hỗ trợ hơn 4.000 lượt học sinh, sinh viên nghèo hiếu học, và mới đây cấp 448 suất học bổng với tổng kinh phí 564 triệu đồng trước thềm năm học mới. Những con số ấy cho thấy trách nhiệm xã hội không phải khẩu hiệu, mà là hệ thống “tiếp sức đến trường” đang được mở rộng từ làng xã đến giảng đường.
Không thể chỉ “chung sức một mùa”: cần cam kết dài hạn cho năm học mới 2026
Nhìn vào bức tranh chung, dễ thấy các chương trình “tiếp sức đến trường” đang mở ra cánh cửa cho hàng nghìn em nhỏ. Từ phường Long Hoa, xã Tầm Vu, Nhựt Tảo đến Diên Thọ, Bắc Ninh hay các cô nhi viện vùng cao, mỗi suất quà hay học bổng là một bước cụ thể để học sinh vùng khó khăn tiến gần hơn đến lớp học. Theo các tổ chức khuyến học, ngoài học bổng, họ còn xây dựng kế hoạch phát động “Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời” và phong trào “Học không bao giờ cùng” nhằm nuôi dưỡng văn hóa học tập lâu dài trong cộng đồng.
Tuy vậy, nỗi lo chi phí sách vở, quần áo và nguy cơ bỏ học giữa chừng vẫn chưa biến mất. Một suất quà có thể gỡ khó trước mắt, nhưng khoảng cách giáo dục chỉ thu hẹp nếu các chương trình từ thiện giáo dục gắn với chính sách an sinh, cải thiện sinh kế và đổi mới dạy học. Năm học mới 2026 không được phép là một mùa vận động phong trào rồi lắng xuống; it nhất, mỗi địa phương đã khởi xướng “tiếp sức đến trường” cần coi đây là cam kết lâu dài, cập nhật danh sách học sinh nghèo, đồng hành với các em không chỉ trong lễ khai giảng mà suốt cả năm học.
