Tiếp sức giáo dục: không chỉ là quà tặng mà là lời cam kết
Những chương trình hỗ trợ học sinh khó khăn quay trở lại trường học là các sáng kiến cộng đồng và doanh nghiệp cung cấp đồng phục, phương tiện đi lại, quà học tập, chăm sóc sức khỏe và cải thiện điều kiện trường lớp, nhằm giúp trẻ em có hoàn cảnh thiệt thòi vẫn được đến lớp, an toàn, tự tin và gắn bó lâu dài với việc học. Trong bối cảnh nhiều vùng núi, vùng sâu liên tục đối mặt với thiên tai, nghèo đói và thiếu thốn cơ sở vật chất, những chương trình tiếp sức giáo dục như vậy không còn là hoạt động từ thiện bên lề mà trở thành một phần của chiến lược bảo vệ quyền học tập của trẻ em. Câu hỏi không phải là “có cần hay không”, mà là “chúng ta chịu cam kết đến mức nào” để mỗi học sinh, dù ở Mường Than, Kỳ Thượng hay phường Bình Phước, đều có cơ hội ngồi trong lớp học chứ không bị bỏ lại phía sau.
Từ phòng học sạch khỏe đến học bổng: cách Lifebuoy và Hội Thầy thuốc trẻ đi vào gốc rễ vấn đề
Khi lũ quét giữa tháng 7 gây thiệt hại lớn tại Mường Than, Lai Châu, bùn đất tràn vào khuôn viên trường học, việc mở cửa năm học mới trở thành một cuộc chạy đua với thời gian. Trong hoàn cảnh đó, Lifebuoy cùng Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên, Hội Thầy thuốc trẻ tại Lai Châu, Lào Cai, Quảng Trị đã chọn cách hỗ trợ đi thẳng vào nền tảng: cải thiện cơ sở vật chất, điều kiện vệ sinh và sức khỏe học đường. “Chương trình đã tài trợ gói xây sửa, nâng cấp cơ sở vật chất, cải thiện điều kiện vệ sinh với tổng giá trị 670 triệu đồng và trao 2.200 suất quà cùng 1.000 suất khám, tư vấn sức khỏe miễn phí cho học sinh”. Những con số ấy không chỉ nói về quy mô; chúng cho thấy một tầm nhìn dài hạn: nếu lớp học sạch, sân trường an toàn, sức khỏe học sinh được chăm sóc bài bản, thì khả năng các em tiếp tục gắn bó với trường lớp sẽ cao hơn nhiều so với những hỗ trợ rời rạc.
Xe đạp, sandal và học bổng: chiếc cầu nhỏ nối dài con đường đến trường của học sinh miền núi
Ở xã miền núi Kỳ Thượng, Hà Tĩnh, đường đến trường quanh co, gập ghềnh, thời tiết khắc nghiệt biến mỗi buổi đi học thành bài kiểm tra về sức chịu đựng hơn là về kiến thức. Chương trình “Cùng em đến trường 2026” vì thế đã nhắm đúng điểm nghẽn: khoảng cách vật lý và gánh nặng chi tiêu của gia đình. 200 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được tặng xe đạp, đôi giày sandal và phong bì 500.000 đồng, đi cùng thông điệp “việc học tập của trẻ em cần được tiếp bước và đồng hành, bất kể ở đâu, trong hoàn cảnh nào”. Xe đạp rút ngắn đường đến lớp, sandal bảo vệ đôi chân trên đá sỏi, khoản hỗ trợ tiền mặt giúp cha mẹ bớt lo về sách vở. Quan trọng hơn, việc một nghệ sĩ như Jack-J97 trực tiếp đến trao quà và trò chuyện với các em biến chương trình tiếp sức giáo dục thành trải nghiệm khích lệ tinh thần, khiến giấc mơ đến trường bớt xa vời.
Đồng phục mới ở Bình Phước: niềm tự tin được may từ phong trào nhỏ và tinh thần lớn
Tại phường Bình Phước, TP. Đồng Nai, câu chuyện hỗ trợ học sinh khó khăn lại được viết theo một cách khác: từ những phong trào nhỏ của chính đội viên, thiếu nhi. Hội đồng Đội phường phát động chương trình “Trao tặng đồng phục, áo trắng học sinh”, nhờ phong trào Kế hoạch nhỏ, các công trình măng non và nguồn lực xã hội hóa để có hơn 300 bộ đồng phục, áo trắng trao cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn trong dịp khai giảng. Những bộ đồng phục được góp từ tiền tiết kiệm, phế liệu, công trình nhỏ mà các em tự xây dựng không chỉ là trang phục đến lớp, mà là lời nhắn: “chúng mình quan tâm đến nhau”. Khi một học sinh bước vào trường với chiếc áo trắng mới, em mang theo sự tôn trọng từ cộng đồng và niềm tự tin về việc mình thuộc về lớp học ấy. Đây là dạng hỗ trợ bền vững, vì nó giáo dục chính thế hệ trẻ về trách nhiệm xã hội ngay từ những hành động đầu đời.
Từ quà tặng đến cấu trúc hỗ trợ bền vững: cộng đồng cần bước thêm một nhịp
Điểm chung của những hoạt động ở Lai Châu, Lào Cai, Quảng Trị, Kỳ Thượng và Bình Phước là sự liên kết giữa nhà trường, tổ chức xã hội, doanh nghiệp, nghệ sĩ và cộng đồng địa phương. Khi Lifebuoy bắt tay với Hội Thầy thuốc trẻ để cải thiện điều kiện trường lớp, khi Jack-J97 và thương hiệu đồng hành dùng sức ảnh hưởng để mua xe đạp cho học sinh miền núi, khi thiếu nhi góp phế liệu để trao tặng đồng phục học sinh cho bạn mình, chúng ta thấy rõ mô hình đa bên cho giáo dục: mỗi bên không làm thay, mà bổ sung vào những khoảng trống của nhau. Câu hỏi còn lại là làm sao để những chương trình tiếp sức giáo dục không dừng ở vài mùa khai giảng. Muốn vậy, chính quyền địa phương cần coi đây là phần trong kế hoạch phát triển giáo dục, doanh nghiệp cần xem trách nhiệm xã hội là chiến lược lâu dài, cộng đồng cần giữ thói quen góp sức thường xuyên. Khi chiếc cầu hỗ trợ được xây bằng nhiều trụ vững, học sinh miền núi và học sinh khó khăn sẽ không còn phải đánh đổi giấc mơ học chữ vì thiếu đồng phục, đôi dép hay lớp học sạch sẽ.
